د پاکستان د کراچۍ ښار په یوه سوداګریز مارکېټ کې اورلګېدنې ۲۶کسان مړه او ۸۱ نور تري تم کړي دي. په دغه سوداګریز مارکېټ کې لګېدلی اور تر ۳۶ ساعتونو وروسته مړ شو. ژغورونکې ډلې وایي، د ودانۍ ۶۰ سلنه برخه نړېدلې ده چې د پلټنې عملیات یې خورا ستونزمن کړي دي.
دغه ودانۍ چې شاوخوا ۱۲۰۰ هټۍ پهکې وې، د سر زیان ترڅنګ یې خلکو ته ګڼ مالي زیانونه هم اړولي دي. په سیمه کې لا هم ګڼ خلک د خپلو دوستانو د موندلو په لټه کې دي.
پولیسو ویلي: «د ورکو کسانو د کورنیو شمېرې یې ترلاسه کړې او د ۲۰ څخه د زیاتو کسانو د موبایل پته د ګل پلازه دننه ښودل شوې ده». د پاکستان ولسمشر او لومړي وزیر د سند ځایي چارواکو ته لارښوونه کړې، چې د مرستې رسولو لپاره ټول امکانات په کار واچوي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ په غوښتنه یو شمېر اروپا مېشتو پښتنو په سویزرلینډ کې د نړۍوال اقتصادي فورم غونډې مخې ته د پښتنو د حقونو لپاره د غږ پورته کولو په موخه اعتراض وکړ. منظور پښتین وايي، سره له دې چې پاکستان له سویزرلینډ حکومته غوښتي و، چې د اعتراض مخه ونیسي، خو بیا هم اعتراض وشو.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور احمد پښتین څو ورځې مخکې له اروپايي مېشتو پښتنو غوښتي وو، چې د سویزرلینډ په ډېوس ښار کې د نړۍوال اقتصادي فورم چې د پاکستان، امریکا او چین په ګډون د ګڼو هېوادونو استازي ګډون کوي، د پښتنو د حقونو لپاره اعتراضي لاریون وکړي.
پښتین همدا څو ورځې مخکې ویلي و، چې د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف او د پوځ مشر هم په یاده غونډه کې ګډون کوي او غواړي په دغې جوړېدونکې غونډه کې په «دروغو» سره د بشري حقونو او جمهوریت په دعوې سره پاکستان د یوه مشروع هېواد په توګه معرفي کړي، خو په حقیقت کې د پاکستان نظام استعماري، د «پښتنو قاتل» او د پښتونخوا د خاورې «لوټمار» دی.
له دې سره سم، منظور پښتین د سویزرلینډ په نننۍ اعتراضیه راټولېدنه کې د ټلېفون له لارې خبرو کې وویل، پاکستان په دغه هېواد کې هم د پښتنو د احتجاج د مخنیوي هڅه کړې ده.
پښتین د دوشنبې په ماخوستن (د مرغومي په ۲۹مه) یادې اعتراضیه راټولېدنې ته ویلي: «پنجابي ریاست په سویزرلینډ کې هم د پښتنو د احتجاج د مخنیوي هڅه کړې ده۔ هغوی د سویزرلینډ حکومت ته لیکلی درخواست کړی دی چې د پيټياېم احتجاج ته اجازه ور نهکړل شي، ځکه چې ګواکې د شهباز شریف او نورو پلاویو ژوند ته ترې خطر شته».
د نوموړي په وینا، پر دغې راټولېدنې له محدودیتونو سره سره اعتراضیه راټولېدنه شوې او ښايي دغه بهیر هم دوام ومومي.
د یادونې وړ ده، چې یاده نړۍواله څلور ورځینۍ غونډه د جنورۍ پر ۱۹مه پیل او ۲۲مه به پای ته ورسېږي.
د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري په کابل کې پر یوه چینایي رسټورانت باندې ځانمرګی برید غندلی او د چینایانو په ګډون یې له افغانانو سره خواخوږي څرګنده کړې ده. زرداري ویلي، چینایان د خپل ژوند په بیه د افغانستان د پرمختګ لپاره هلې ځلې کوي.
دوشنبه د (مرغومې ۲۹مه) د اصف علي زرداري په پېغام کې لیکل شوي: «چینایي وګړي د افغانستان د ودانۍ او پرمختیا لپاره خپل ژوند له خطر سره مخ کوي چې دا د درناوي وړ عمل دی». هغه په یاد برید کې د وژل شویو کسانو کورنیو ته د صبر غوښتنه کړې او ټپیانو ته یې د روغتیا هیله څرګنده کړې ده.
د دوشنبې په مازدیګر د کابل شهرنو اړوند د ګل فروشۍ کوڅه کې د یوه چینایي او افغان وګړي ګډ هوټل باندې برید کې یو چینایي وګړی او ۶ افغانان وژل شوي دي. سرچینو افغانستان انټرنشنل- پښتو ته له سیمې ویلي وو، چې دغه پېښه ځانمرګی برید و.
تازه داعش خراسان ډلې ته نږدې یوې رسنۍ ادعا کړې، چې دا برید د دوی یوه ځانمرګي بریدګر کړی او ۲۵ کسانو ته یې مرګژوبله اړولې ده. ادعا شوې ده، چې دا برید په چین کې د ایغور مسلمانانو د ځورونو د غچ اخیستنې په غبرګون کې شوی دی؛ خو هممهاله طالبانو بیا خبر ورکړی چې په کابل کې د دغه چاودنې یو وژل شوی چینایي وګړی د ایغور مسلمان و او ایوب نومېده.
طالبان ادعا لري، چې د پاکستان پوځ په خپله خاوره کې د داعش خراسان ډلې وسلهوالو ته پناه ځایونه ورکړي او ان هلته یې ورته روزنیز مرکزونه هم جوړ کړې دي. څه موده وړاندې د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد له اسلاماباد نه غوښتنه وکړه، چې په دې هېواد کې مېشت د داعش ډلې مشران دې کابل ته وسپاري.
مجاهد ادعا کړې وه، داسې شواهد ورسره شته چې ثابتوي په افغانستان کې د داعش له لوري ځینې ترسره شوي بریدونه پاکستان کې پلان شوي او ان هلته لیکو ته جلب و جذب کېږي.
د پاکستان پوځ څه موده وړاندې خبر ورکړی و، چې د داعش خراسان ډلې یو جګپوړی غړی سلطان عزیز عزام یې نیولی؛ خو د هغه په تړاو یې نور جزییات نه وو ورکړي. کارپوهانو د دغه کس نیونه د پوښتنې وړ بللې او هغه شکونه یې رېښتوني وبلل چې ګوندې پاکستان کې د یادې ترهګرې ډلې مشران حضور لري.
د پاکستان د ترهګرۍ ضد ادارې (سيټيډي) د بلوچستان د مستونګ ولسوالۍ په دشت سیمه کې ۵ وسلهوال وژلي دي. د یادې ادارې ویاند ویلي، دغو وسلهوالو د کویټې – سبۍ ترمنځ لویه لاره تړلې وه، چې دوی یې پر شاه د تنبولو عملیاتو کې دغه وسلهوال وژلي او ځینې له سیمې نه په وتو بریالي شوي دي.
د پاکستان دغه امنیتي اداره زیاتوي، چې له دې وسلهوالو نه یې پنځه میله اېساېمجي وسلې، ۷لاسي بمونه او درې موټرسایکلونه هم نیولي دي.
د پاکستان د ترهګرۍ ضد ادارې د معلوماتو لهمخې، د دغو وژل شویو کسانو مړي د مستونګ سیمهییز روغتون ته استول شوي دي او نورو وسلهوالو پسې لا هم عملیات روان دي.
بلوچستان کې د پاکستان مخالف بلوڅ ازادي غوښتونکي فعال دي او وخت ناوخت د پوځیانو په ګډون پر دولتي ادارو خونړي بریدونه کوي.
بلوڅ ازادي غوښتونکو په دې وروستیو کې خپل فعالیتونه پراخ کړي او اسلاماباد ګوته نیسي چې د دغه ډلې مشران په افغانستان کې دي او له هماغه ځایه بریدونه پلانوي؛ خو پر کابل واکمن دغه ادعاوې ردوي.
د پاکستان د اوسني ملکي حکومت خلاف د اپوزېسیون د مشر په توګه د محمود خان اڅکزي تر ټاکل کېدو وروسته اېمل ولي خان رسنیو ته ویلي، چې اڅکزي اوس ځان د خځلو ډېران ته ډېر نږدې کړی او ځان به پرې ککړ کړي. هغه وایي، محمود خان اڅکزي د پښتنو د یووالي او حقونو نارې هیرې کړې دي.
نوموړي دا څرګندونې په داسې حال کې کړې دي، چې د تحریک انصاف ګوند بنسټګر او پخواني لومړي وزیر عمران خان، محمود خان اڅکزی د حکومت پر وړاندې د اپوزېسیون د مشر په توګه نوماند کړی و او تېره اوونۍ په پارلمان کې پر دغه څوکۍ د هغه ټاکل کېدل تایید شول. د اېمل ولي خان په ګډون ګڼو پښتنو سیاستوالو د محمود خان اڅکزي پر دغه پرېکړه او نوې دندې سختې نیوکې کړې دي.
اېمل ولي خان اسلاماباد کې خبریالانو ته همداراز وویل: «محمود خان اڅکزي او پلار یې ښه تاریخ درلود، خو دا یې ونه ساتلو. نن ورسره د بلوچستان فکر نشته او نه هم ورسره د پښتنو فکر دی. هغه ناره یې هېره کړه چې (چترال نه تر بولانه، پښتون یو کړه محمود خانه)».
هغه نیوکه کړې، چې د تحریک انصاف ګوند په خېبرپښتونخوا کې د خلکو هیلې نه دي پوره کړي او د پښتنو په نامه یې خلک غولولي دي.
د اېمل ولي خان په خبره: «د پښتنو عوامو سره ډېر زیات ظلم کېږي او پښتنو ته باید دا اعتماد ورکړل شي چې هغه حقوق ورکول کېږي چې د پاکستان قانون ورکړي او باید پاکستانیان وګڼل شي».
د عوامي ملي ګوند په وینا، پاکستان کې له پښتنو سره ناسم چلند کېږي او په بېلابېلو نومونو د اسلاماباد له لوري ځپل شوي دي.
هغه د پاکستان حکومتي پالېسۍ ته په اشارې سره وویل: «زموږ دین هم له امریکا نه راغلی دی، زموږ جهاد هم امریکا نه راغلی او زمونږ هر څه هغوی پورې تړلې دي».
یاده دې وي، چې محمود خان اڅکزی د روانې میاشنې په ۲۶مه په رسمي ډول د پاکستان حکومت د اپوزېسیون د مشر په توګه وټاکل شو.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي د ایران له بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي سره پر ټلېفون دغه هېواد کې پر روان وضعیت باندې خبرې کړې دي. متقي خوښي څرګنده کړې، چې د ایران په روان وضعیت کې د منفي کړنو مخه نیول شوې ده.
د افغانستان پر وخت دوشنبه د (مرغومې ۲۹مه) د شپې شاوخوا لس بجې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د دغه ټلېفوني اړیکې په تړاو خپرې کړې خبرپاڼه کې ویلي، امیرخان متقي د سیمې امنیت او ثبات د ټولو لوریو په ګټه بللی دی. همدا راز ویل شوي، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر ټینګار کړی، څو د مسایلو د حل لپاره تعامل وشي او ټول لوري له ډېپلوماټیکو لارو چارو څخه کار واخلي.
که څه هم خبرپاڼه کې طالبانو د ایران د ولسي پاڅونونو په تړاو په څرګنده څه نه دي لیکلي؛ خو په اشاروي توګه ورته یادونه شوې او له مستیقې یادونې یې ډډه شوې ده. طالبانو د عباس عراقچي له قوله لیکلي، چې هغه د ایران د وروستي وضعیت په تړاو د طالبانو له «مثبت دریځ» څخه ستاینه کړې او همداراز د افغانستان له رسنیو یې هم مننه څرګنده کړې، چې د ایران په تړاو یې مثبت لوری خپل کړی دی.
دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان انټرنشنل – پښتو د موندنو لهمخې، طالبانو په کابل او ولایتونو کې رسنیو ته امر کړی چې د ایران د ولسي پاڅون په تړاو به هېڅ ډول خبرونه نه خپروي. د عراقچي له لوري په کور دننه افغان رسنیو نه مننه هم ښايي د طالبانو دغه پرېکړې ته اشاره وي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت خبرپاڼه وړاندې لیکي: «د ایران د بهرنیو چارو وزیر د دواړو هېوادونو ترمنځ وروستی تګراتګ مثبت ګام یاد کړ او د دواړو لوریو ترمنځ یې د سوداګرۍ زیاتوالی د ستاینې وړ وباله». له دې سره هممهاله ډیورنډ کرښه باندې ټولې دروازې د سوداګرۍ پرمخ تړل شوي او اوس افغان سوداګرو د پاکستان پر ځای ایران ته مخه کړې چې له دغه هېواد سره یې په سوداګرۍ کې زیاتوالی راوړی دی.
همداراز د طالبانو او اسلاماباد ترمنځ د کړکېچ له کبله د دواړو له لوریو ترمنځ سوداګري کمه شوې او پر کابل واکمنو هم سوداګرو ته لارښوونه کړې، چې د بدیلو لارو په توګه دې خپله تکیه پر ایران او منځنۍ اسیا باندې دې ډېره کړي.