کایا کالاس: د ترهګرو ډلو نوملړ کې د سپاه شاملول په اجنډا کې دي خو ټول هېوادونه موافق نه دي

د متحده عربي اماراتو رییس شیخ محمد بن زاید ال نهیان نن د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۲۹مه) نېټه د یوه سفر په ترڅ کې هند ته ورسېد.

د هند لومړي وزیر، نریندرا مودي، په ایکس خواله رسنۍ کې په یوه خپاره کړي پیغام کې د اماراتو مشر خپل «ورور» بللی او لیکلي یې دي چې د نوموړي هرکلي ته پخپله هوايي ډګر ته ورغلی و.

د هند ولسمشرۍ ماڼۍ په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دواړو مشرانو ټینګار وکړ چې د کوچنیو او منځنیو سوداګریزو شرکتونواړیکې پیاوړې کړي.

د دواړو هېوادونو د مشرانو ترمنځ د خوراکي امنیت په برخه کې د همکارۍ ژمنه هم شوې او د عامه خصوصي شراکت، نوښت او پوهې د تبادلې رول یې په پایښت لرونکې کرنه او ملي غذايي خوندیتوب کې مهم بلل شوی.

هغوی د فضایي سکتور، مصنوعي ځیرکتیااو نوې ټکنالوژۍ په برخو کې هم د همکارۍ ژمنې کړې دي.

د هند او متحده عرب اماراتو ترمنځ د ستراتیژيکې دفاعي ملګرتیا پر چوکاټ ټاکلو خبرې داسې مهال دي، چې په دې وروستیو کې سعودي عربستان او پاکستان یو امنیتي او دفاعي تړون لاسلیک کړی دی.

د امریکا مرکزي قومندانۍ د جمعې په ورځ، د مرغومي په ۲۶مه، په اېکس پاڼه د امریکا او پاکستان د پوځي ځواکونو د ګډو تمرینونو انځورونه خپاره کړي دي.

سنټکام زیاته کړې چې دا تمرین د پلي پوځ د ګډو مهارتونو او تاکتیکونو او همدارنګه د ترهګرۍ ضد عملیاتو باندې متمرکز وه.

یاده دې وي چې، ورته یو بل ګډ پوځي تمرین تېر کال په خیبر پښتونخوا کې هم ترسره شوی و. پاکستان وایي، د دې تمرین موخه د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې په برخه کې د پاکستان او امریکا د پوځي ځواکونو ترمنځ د همکارۍ او همغږۍ کچې لوړول دي.

د پکتيا امنیه قوماندانۍ ويلي، په نيول شويو وسلو او چاودېدونکو توکو کې د سپکو مرمیو ترڅنګ، ۱۷ فیره هاوان مرمۍ، ۲۳ عدده پرسونل ضد ماينونه، لسګونه کيلو ګرامه باروت او د هاوان سرګولولې شاملې دي.

سرچینې زیاتوي چې دغه مرمۍ او چاودېدونکي توکي د نامعلومو کسانو له لوري مخکې ځای پر ځای شوي وو، خو د طالبانو د امنیتي ځواکونو له خوا کشف او ترلاسه شوي.

طالبانو نه دي ویلي چې ددغه چاودېدونکو توکو په تړاو کې څوک نیولي او کنه.

د غزې د روغتیايي سرچینو په وینا، یو فلسطینی وګړی د غزې ښار په تفاح سیمه کې وژل شوی، چې د فلسطینیانو تر کنټرول لاندې ده. همداراز، دوه نور فلسطینیان د غزې په سوېل کې د خان‌یونس ښار ختیځ ته، په بني سهیله سیمه کې وژل شوي، چې لا هم د اسراییل تر پوځي ولکې لاندې بلل کېږي.

بل خوا اسراییلي پوځ ویلي، چې ځواکونو یې پر هغه «وسله‌وال» ډزې کړې چې د غزې په شمال کې د دوی تر کنټرول لاندې سیمې ته اوښتی و او سملاسي ګواښ یې پېښ کړی و.

د پوځ په وینا، برید خپل هدف ته رسېدلی دی. خو د غزې په سوېل کې د شوې پېښې په اړه اسراییلي لوري څه نه دي ویلي.

د خُرم په وینا، دا دواړه شنې ساحې د کابل ښار دننه کې موقعیت لري، چېرته چې نفوس زیات او د اوبو سرچینې کمې دي او له همدې امله ځانګړی اهمیت لري. په وینا یې چې د دغو شنو ساحو له‌منځه وړل یا زیانمنول به د کابل ایکو سیستم ته نه جبرانېدونکی زیان ورسوي.

خُرم پر خپله اېکس پاڼه لیکلي چې باغ بالا تپه نه یوازې طبیعي، بلکې تاریخي ارزښت هم لري. د هغه په خبره، د امیر عبدالرحمن خان د قصر باغ او رستورانت باید د ملي پراختیا ادارې یا د آغا خان پراختیا ادارې په څېر مسلکي بنسټونو ته د بیارغونې لپاره وسپارل شي.

کریم خُرم ټینګار کړي چې د طالبانو د چاپېریال ساتنې اداره، د زراعت وزارت او ښاروالۍ باید خپله دنده ترسره کړي او اجازه ورنه کړي چې د څو حریصو کسانو له لوري، چې یوازې د خپلو شخصي ګټو په فکر کې دي، د کابل طبیعت، شنې ساحې او تاریخي ځایونه ویجاړ شي.