صدیق الله توحیدي: له جزایي اصول‌نامې سره څرګنده شوه چې د طالبانو نظام طبقاتي دی

د هلمند ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ د مطبوعاتي دفتر مسوولین وايي، دغه پېښه د موټر چلوونکو د بې احتیاطۍ له امله رامنځته شوې ده.

دوی له ټولو موټر چلوونکو غوښتنه کړې، چي ټرافیکي اصول مراعات کړي او له ګړندي تګ څخه ډډه وکړي، څو ورته غمیزې رامنځته نه‌شي.

په ورته وخت کې د نورستان د مرکز اړوند چتراس سیمه کې د یوه سکواټور د چپه کېدو له امله یو کس مړ او یو بل ژوبل شوی دی.

د نورستان ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ ویاند وايي، دغه پېښه د پنجشنبې په ماسپښین هغه مهال رامنځته شوه چې د نورستان- کونړ لويې لارې د جوړولو پر مهال يو سکواټور موټر چپه شو.

د لوییس فیلي جسد د ۲۰۲۵ کال د اپریل په ۲۸مه، د ورکیدو له خبره څو ورځې وروسته، په خپل کورکې وموندل شو.

د لوییس فیلي د مړیني په اړه تحقیق د سې شنبې په ورځ د جنورۍ ۲۱مه، د روچډیل د عدالت په محکمه کې ترسره شو.

په محکمه کې وویل شول چې د فیلي پلار څو اونۍ مخکې هڅه کړې وه چې د خپل زوی د ورکیدو راپور ورکړي، خو پولیسو د کافي معلوماتو د نشتوالي له امله نه وه منلې.

لوییس فیلي په افغانستان، فرانسې، کینیا او رومانیا کې ماموریتونه کړي وو او په ۲۰۲۰ کې له پوځ څخه وتلی و.

د هغې مور محکمې ته وویل چې له راستنیدو وروسته یې زوی په پراخه کچه بدل شوی و، شکمن شوی و، ویریده، په ځانګړې توګه کله چې به یې لوړ غږ واورید. هغې زیاته کړه چې لوییس فیلي به کله کله له ځان سره غږیده او چغې به یې وهلې.

دا معلومه نه ده چې لوییس فیلي ځان وژنه کړې یا چا وژلی دی.

په مسکو کې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان سفارت د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې پر دویمه وویل، چې سفیر مولوي ګل حسن حسن د افغانستان د امنیتي او اقتصادي وضعیت په اړه د تفصیلي معلوماتو ورکولو تر څنګ د افغانستان د تولیداتو د واردولو د پراختیا او د بازارموندنې د اغیز لوړولو غوښتنه کړې.

یاد سفارت ویلي، چې دواړو لوریو د سوداګریزو اړیکو د پیاوړتیا، د همکارۍ د پراختیااو ګډو اقتصادي فرصتونو ژمنه کړې ده.

روسیه یوازینی هېواد دی چې طالبان په رسمیت پېژني.

د بښنې نړیوال سازمان د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې پر دویمه په یوه اعلامیه کې وویل، چې طالبانو واک ته له رسېدو راهیسې د سوله‌ییزو لاریونونو حق په سیستماتیک ډول ځپلی او د هېواد پخوانی حقوقي نظام یې د داسې جبري او خپلسرې واکمنۍ په بدل کې ړنګ کړی چې په وېرې ولاړه ده.

یاد سازمان ټینګار کوي چې هېڅوک باید د سوله‌ییز اعتراض او یا د روا اندېښنو د څرګندولو له امله ونه نیول شي.

دغه سازمان له طالبانو غوښتي، ټول هغه کسان سملاي خوشې کړي چې یوازې د اعتراض د حق د کارولو له امله نیول شوي دي.

نوموړي په خپلو څرګندونو کې پر ایکس ویلي، دا چلند اسلام، شریعت او افغانستان په نړیواله کچه د انزوا او ټوکې وړ ګرځوي. هغه ټینګار کړی چې د دین ثابت اصول په ټولو زمانو کې بدلیدونکي نه دي، خو د شریعت جزوي احکام او فروع د ټولنې د شرایطو، وخت او ځای مطابق د تطبیق وړ دي.

پخواني وزیر څرګنده کړې، چې په اسلامي فقه کې د اجتهاد دروازه همیشه پرانیستې ده، ځکه نوې پېښې او مسایل چې په پخوانیو زمانو کې موجود نه وو، د اجتهاد پر بنسټ د حل وړ دي.

هغه زیاته کړې، که داسې نه وي، د نویو احکامو ټاکل او پلي کول ممکن نه دي.

نوموړي ټینګار کړی چې هغه څه چې طالبانود «جزایی اصولنامې» په نامه وړاندې کړي، نه یوازې له اسلامي شریعت سره سمون نه لري، بلکې په عمل کې دین، شریعت او هېواد ته زیان رسوي او د اسلام حیثیت په ملي او نړیواله کچه زیانمنوي.

د پخواني وزیر په وینا، د دې اصولنامې پلي کول د افغان ښځو، ماشومانو او عامو خلکو پر حقوقو منفي اغېزې لري او د عدالت او قانون بنسټونه کمزوري کوي.