په جینوا کې د افغانستان دایمي استازولي: د طالبانو «جزایي اصولنامه» د بشري کرامت ضد ده

د بښنې نړیوال سازمان د پنجشنبې په ورځ، د سلواغې پر دویمه په یوه اعلامیه کې وویل، چې طالبانو واک ته له رسېدو راهیسې د سوله‌ییزو لاریونونو حق په سیستماتیک ډول ځپلی او د هېواد پخوانی حقوقي نظام یې د داسې جبري او خپلسرې واکمنۍ په بدل کې ړنګ کړی چې په وېرې ولاړه ده.

یاد سازمان ټینګار کوي چې هېڅوک باید د سوله‌ییز اعتراض او یا د روا اندېښنو د څرګندولو له امله ونه نیول شي.

دغه سازمان له طالبانو غوښتي، ټول هغه کسان سملاي خوشې کړي چې یوازې د اعتراض د حق د کارولو له امله نیول شوي دي.

نوموړي په خپلو څرګندونو کې پر ایکس ویلي، دا چلند اسلام، شریعت او افغانستان په نړیواله کچه د انزوا او ټوکې وړ ګرځوي. هغه ټینګار کړی چې د دین ثابت اصول په ټولو زمانو کې بدلیدونکي نه دي، خو د شریعت جزوي احکام او فروع د ټولنې د شرایطو، وخت او ځای مطابق د تطبیق وړ دي.

پخواني وزیر څرګنده کړې، چې په اسلامي فقه کې د اجتهاد دروازه همیشه پرانیستې ده، ځکه نوې پېښې او مسایل چې په پخوانیو زمانو کې موجود نه وو، د اجتهاد پر بنسټ د حل وړ دي.

هغه زیاته کړې، که داسې نه وي، د نویو احکامو ټاکل او پلي کول ممکن نه دي.

نوموړي ټینګار کړی چې هغه څه چې طالبانود «جزایی اصولنامې» په نامه وړاندې کړي، نه یوازې له اسلامي شریعت سره سمون نه لري، بلکې په عمل کې دین، شریعت او هېواد ته زیان رسوي او د اسلام حیثیت په ملي او نړیواله کچه زیانمنوي.

د پخواني وزیر په وینا، د دې اصولنامې پلي کول د افغان ښځو، ماشومانو او عامو خلکو پر حقوقو منفي اغېزې لري او د عدالت او قانون بنسټونه کمزوري کوي.

د مکرون په وینا، عملیات د څو متحدینو په ملاتړ وشول او د سمندري قانون په اړه د ملګرو ملتونو له کنوانسیون سره سم وو.

هغه زیاته کړه چې د پېښې په تړاو عدلي پلټنه پیل شوې او یادې بېړۍ ته بله لاره ټاکل شوې ده.

د فرانسې ولسمشر پر خپل اېکس ولیکل، چې هېواد یې د نړیوال قانون د پلي کېدو او د بندیزونو د اغېزناک پلي کېدو لپاره کلک هوډ لري.

مکرون وویل، د «سیوري بېړۍ» په نوم د بېړیو فعالیتونه د اوکراین پر ضد د روسیې د جګړې د تمویل یوه مهمه سرچینه بلل کېږي او نړیواله ټولنه باید د دې شبکو پر وړاندې ګډ اقدام وکړي.

د یادې ادارې ویاند محمد یوسف حماد زیاته کړې، چې د طبیعي پېښو له کبله ۱۰ کورونه په نیمه ډول ویجاړ شوي، ۱۱ نور کورونه زیانمن شوي او ۵۳۰څاروي هم تلف شوي دي.

همدارنګه، په بامیان، میدان وردګ، فراه او فاریاب ولایتونو کې د درنو واورو له امله لارې تړل شوې دي.

حماد زیاتوي، د یادې ادارې مشر لودین ترابي اړوندو څانګو ته سپارښتنه کړې چې زیانمنو او اړمنو خلکو ته ژر تر ژره ابتدایي مرستې ورسوي او د نورو احتمالي پېښو د مخنیوي لپاره بشپړ چمتووالی ولري.

د وروستیو واورو او بارانونو له کبله د افغانستان په ګڼو ولایتونو او پلازمېنه کابل کې ګڼې ترافیکي پېښې شوې، چې مالي او ځاني زیانونه یې هم اړولي دي.

د ملګرو ملتونو پراختیایي ادارې په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې ددغه پروګرام دویم پړاو د لومړي پړاو تجربو او د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام ته په کتو طرحه شوی او د افغان ښځو د اقتصادي فعالیت په ټولو مرحلو تمرکز کوي.

یو این ډی پی زیاته کړې چې دا پروګرام په هغو ځانګړو ولایتونو کې پلي کېږي چې ښځو ته هلته د کار فرصتونه محدود دي او مالي خدماتو ته یې لاسرسی لږ دی.

د یاد پروګرام د مسوولانو په وینا، موخه دا ده چې د ټولنې پر بنسټ د بازار سیستمونو له لارې ښځو ته خوندي او دوامداره اقتصادي فعالیتونه برابر شي.

د دې پروګرام له لارې تمه کېږي چې د کورنیو اقتصادي مقاومت پیاوړی شي، د ښځو عاید لوړ شي او د اقتصادي پریکړو په کولو کې د هغوی ونډه لوړه شي.