مهاجر فراهي: موږ یوازې د قران په رڼا کې د شرعي احکامو په پلي کولو پابند یو

هغه جمعه د (سلواغې ۳مه) پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، چې «په اسلام کې هېڅ انسان پر بل برتري نه لري او ټول انسانان سره برابر دي». د نوموړي په وینا، حتی پیغمران هم په اسلامي شریعت کې له عدالت څخه مستثنا نه دي او د قران‌کریم په هېڅ ځای کې دا نه دي راغلي، که ملا ګناه وکړي؛ نو د نورو انسانانو پرتله دې ورسره بېل ډول چلند وشي.

هغه زیاتوي: «هېڅ عقل او منطق دا خبره نه مني او هېڅ دین دا عدالت مترادف نه بولي».

د حبیب‌الرحمان حکمتیار په لیکنه کې ویل شوي، چې ټول انسانان له غوښې او وینې پیدا، د هېڅ چا وینه تر بل رنګینه نه ده او سره هېڅ ډول توپیر نه لري. د ګلبدین حکمتیار زوی تر دې وړاندې هم د طالبانو په سیاستونو او کړنو توندې نیوکې کړې دي.

د طالبانو مشر ملا هبت‌الله تازه د «جزایي اصول‌نامې» په نوم قانون توشېح کړی، چې په‌کې یې ملایان د عامو وګړو پرتله برتر بللي او ځانګړی معافیت یې ورته ورکړی دی. د افغانستان ګڼو سیاستوالو دا کړنلاره طبقاتي بللي او د طالبانو د استبدادي رژیم د محدودیتونو او بندیزونو دوام یې بللی دی.

جمعه د (سلواغې ۳مه)‌ نوموړي پر خپله اېکس‌پاڼه یوه وېډیويي پیغام کې زیاته کړې، چې بنسټ یې همداراز په متحده ایالتونو کې مېشتو افغانانو د مهاجرتي برخلیک په تړاو هم هڅې کوي. د نوموړي په وینا، د دوی په کار لومړیتوبونه کې لا هم په درېیمو هېوادونو کې د امریکا د کډوالۍ قضیې لرونکي افغانان شامل دي.

نوموړی داسې مهال دا څرګندونې کوي، چې د ډونالډ ټرمپ ادارې په دې وروستیو کې امریکا ته د افغانانو پر سفرونو بندیز لګولی او هر ډول مهاجرتي ویزې او پروګرامونه یې ځنډولي دي. څو میاشتې وړاندې په واشنګټن کې د یوه افغان رحمان‌الله لکڼوال له لوري د ملي ګارډ پر دوه عسکرو ډزې وشوې چې یوې یې په روغتون کې ساه ورکړه.

تر دې پېښې وروسته ټرمپ پر افغانانو ټول پروګرامونه ودول او همداراز یې خپل حکومت ته سپارښتنه وکړه، چې تر ۲۰۲۱ وروسته دغه هېواد ته د داخل شویو افغانانو قضیې او امنیتي شالید دې له سره وڅېړي. هغه دا ادعا هم کوله، چې بایډن د یوې نامنظمې پروسې له لارې افغانان له کابل څخه امریکا ته ولېږدول او په دې پروګرام هېڅ ډول امنیتي پلټنې نه دي شوي.

د ټرمپ دا پرېکړه د کډوالو ګڼو سازمانونو غندلې او نیوکې شوي، چې له همدې امله په افغانستان کې د امریکا مخکېني متحدینو له جدي ګواښونو سره مخ شوي دي. همداراز د افغان اېواک په ګډون یو شمېر نورو سازمانونو هم نیوکې کړي، چې د ټرمپ دغو بندیزونو په پاکستان، ترکیې او یو شمېر نورو هېوادونو کې د امریکا د قضیو په تمه د مېشتو افغانانو د ډیپورټ ګواښ هم ډېر کړی دی.

د ننګرهار ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولینو د جمعې په ورځ (د سلواغې ۳مه) ویلي، د دغه ولایت د شېرزاد ولسوالۍ په غاړي کلي کې نن د دوو کورنیو ترمنځ د شخړې په پایله کې یو کس ووژل شو او ۳ نور ټپيان شول.

د دغه قومندانۍ د ویاند سید طیب حماد په وینا، دغه پېښه هغه مهال رامنځته شوه، چې یوې کورنۍ د خپل کور د بام واوره کوڅې ته غورځوله، خو د بلې کورنۍ له مخالفت سره مخ شوه او تر تا ویلې ما ویلې وروسته په فزیکي شخړه واوښت.

نوموړی زیاتوي، د پېښې عاملین له پېښې وروسته تښتېدلي وو، خو بالاخره هغوی هم نیول شوي او تر لومړنیو څېړنو وروسته به عدلي او قضايي ادارو ته وسپارل شي.

د یوه بل خبر له‌مخې، د دغه ولایت د لعلپورې ولسوالۍ اړوند سیمو کې نن د یوه کور چت د راپرېوتو له امله ۳ ماشومان ژوبل شوي دي.

د یادونې وړ ده، چې نن سهار د دغه ولایت د نازيان ولسوالۍ اړوند د دوربابا چوک ته نږدې په رغزي سیمه کې د یوه بل کور چت د رالوېدو له امله یوه یو کلنه ماشومه مړه او مور او پلار یې ژوبل شوي دي.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د جمعې په ورځ (د سلواغې ۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، د دغه وزارت د مرستیال احمدالله زاهد په مشرۍ یو شمېر افغان سوداګرو د بنګله‌دېش د سوداګرۍ ټولنې له غړو سره په کتنه کې د سوداګرۍ د پراختیا، ګډې پانګونې، بازارموندنې او اوږد مهاله همکاریو پر فرصتونو خبرې وکړې.

په خبرپاڼه کې راغلي: «په دې مجلس کې د دواړو هېوادونو د سوداګرو ترمنځ B2B ناستې او مستقیمې سوداګریزې خبرې ترسره شوې».

په دې کتنه کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت مرستیال د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو اړیکو د لا پراختیا، د سوداګریزو پلاویو د تګ‌راتګ او د خصوصي سکتور د مستقیم تعامل پر ارزښت ټینګار وکړ.

نوموړي وویل: «افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې لپاره یو باوري او پرانیستی بازار دی».

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان او پاکستان تر منځ له شاوخوا درېیو میاشتو راهیسې هر ډول سوداګري بنده ده او افغانستان هڅې کوي، څو د وارداتو او صادراتو لپاره نوې لارې ومومي.

هغه وایي، د حقونو د ترلاسه کېدو لپاره به انساني مبارزه روانه وي، څو ټول د قانون پر وړاندې برابر حقوق، مکلفیت او حیثیت ومومي. 

فضلي وړاندې لیکي: «د علماوو، اشرافو، غلام، بادار او ټیټو خلکو پر بنسټ امتیاز ورکول او یا محرومول، شدیدا غېر انساني، مردود او د غندنې وړ عمل دی».

د جمهوري نظام د دغه پخواني چارواکي اشاره د ملا هبت‌الله له لوري د "جرایمو اصول‌نامې" ته ده؛ چې په‌کې ملایانو ته ځانګړي جزایي امتیازات ورکړل شوي او عام وګړي په‌کې تر سختو محدودیتونو لاندې راغلي دي.

د هېواد یو شمېر حقوق پوهانو د طالبانو د مشر دغه تازه کړنلاره د انساني قوانینو تر څنګ د نړۍوالو اصولو سره په ښکاره ټکر کې بللې او دا یې د «افغانانو د غلام کېدو» په معنا بللې ده.

همداراز حقوق پوهانو هم دغه اصول‌نامه له نړۍوالو حقوقي او جزایي قوانینو سره په ټکر کې بللې ده. همداراز ځینو دیني عالمانو هم د اسلامي شریعت له پلوه د طالبانو دا تازه توشېح شوی قانون ننګولی او له دیني احکامو سره یې متضاد بللی دی.