طالبانو ۲۰ کیلوګرامه خام سره زر د پروسس لپاره ازبکستان ته واستول

یاد غورځنګ نن د جمعې په ورځ په یوه خپره کړې اعلامیه کې ویلي، طالبان دا اصولنامه د خپل واک د ټینګښت او د خلکو، په ځانګړي ډول د ښځو، د لا سخت ځپلو په موخه جوړه کړې ده.

په اعلامیه کې راغلي، دغه اصول‌نامه غلامي ترویجوي، د سزا بنسټ د ملايانو پر امر او تفسیر ږدي، د ښځو ازادي نوره هم محدودوي، فرهنګي مناسبتونه جرم ګڼي، د مخالفانو وژنه روا بولي، پر مذهبي ازادیو فشار زیاتوي او تاوتریخوالي ته مشروعیت ورکوي.

د ښځو د سولې او ازادۍ غورځنګ له نړیوالې ټولنې غوښتي چې طالبان د بشري حقونو د سیستماتیکو سرغړونو او د ښځو پر وړاندې د جرمونو د عادي کولو له امله حساب ورکولو ته راوبولي.

دغه غورځنګ همداراز پر طالبانو د اغېزمنو او هدفمند سیاسي او دیپلوماتیکو فشارونو د زیاتولو غوښتنه کړې او ټینګار یې کړی چې په افغانستان کې د تبعیض او سیستماتیک ځپنې د پای ته رسولو لپاره باید بېړني او جدي اقدامات وشي.

د امریکا ولسمشر په یوې نوې مرکې کې له فاکس نیوز سره ویلي چې هغه «باوري نه دی» چې ناټو به «په سخت وخت کې د امریکا ترڅنګ ودرېږي».

هغه زیاته کړه: «موږ هیڅکله دوی ته اړتیا نه لرله. هغوی به وايي چې ځواکونه یې افغانستان ته ولېږل.هو، دا رښتیا ده، خو لږ شاته پاتې شول او د لومړۍ کرښې څخه لرې پاتې شول.»

د ناټو عمومي منشي د ډاووس اقتصادي غونډې په څنډه کې، د ټرمپ سره په لیدنه کې ټینګار کړی و که چیرې د سپټمبر ۱۱مې پېښې په څیر امریکا ته کوم ګواښ پیښ شي، متحدین به بې له شکه د دې هېواد ترڅنګ ودرېږي.

مارک روټه ټرمپ ته وویل چې تاسو په بشپړه توګه باوري نه یاست چې اروپایان به د امریکا په وړاندې د برید په صورت کې مرسته وکړي.

هغه زیاته کړه: «اجازه راکړئ ووایم هغوی به راشي. او لکه څنګه چې پوهېږئ، افغانستان ته هم راغلل او د امریکایانو لپاره چې لویه قرباني یې ورکړه، هغه سرتېری و چې د ناټو له بل هېواد څخه و چې کور بیا ستون نه شو».

بریتانیا د افغانستان دشل کلنې جګړې په ترڅ کې ۴۵۷سرتېري له لاسه ورکړل چې د متحدینو په منځ کې د نفوس په نسبت تر ټولو زیات تلفات دي.کاناډا ۱۶۵او ډنمارک ۴۴سرتېري تلفات ورکړل.

ناټو د سپټمبر ۱۱بریدونو وروسته د لومړي ځل لپاره د دفاعي تړون پنځمه ماده فعاله کړه.

د بریتانیا د روغتیا وزیر سټیون کیناک د جمعې په ورځ له سکای نیوز سره په مرکه کې د ټرمپ څرګندونې «ډېرې مایوسه کوونکې» وبللې او وویل: «واقعاً بله لار نشته چې دا تشریح کړو.»

هغه ټینګار وکړ چې دغه ادعاوې «هیڅ بنسټ نه لري.» هغه زیاته کړه: «هر څوک چې د بریتانوي ځواکونو قرباني تر پوښتنې لاندې راولي، په ښکاره ډول تېروتنه کوي.»

کیناک د بي بي سي سره په مرکه کې هم وویل: «په دې وخت کې غوره ده چې خپل ذهن له هغو خبرو چې له واقعیت سره هېڅ تړاو نه لري، لیرې وساتو.»

د امریکا او بریتانیا اړیکې په وروستیو اونیو کې تر فشار لاندې وې. ټرمپ لومړی بریتانیا د لندن د ډنمارک سره د ګرینلند په موضوع کې د ملاتړ له امله د سوداګریزو تعرفو له ګواښ سره مخ کړ، بیا یې شاته شو او په عین وخت کې د چاګوس ټاپوګانو د راتلونکي په اړه د لندن تړون په لفظي توګه نیوکه وکړه.

د بریتانیا د پارلمان د بهرنیو اړیکو کمیټې رییسې امیلي تورنبريد ټرمپ خبرې «تېروتنه» او د قربانیانو د غمجنو کورنیو لپاره «روښانه سپکاوی» وباله.

د لیبرال ډیموکرات ګوند مشر او د ټرمپ سخت منتقد اډ دیوي، دې ته په اشاره چې د امریکا ولسمشر «پنځه ځله د پوځي خدمت څخه معاف شوی» وویل: «هغه په کوم جرأت د نورو قرباني تر پوښتنې لاندې راوړي؟»

څو بریتانوي د پارلمان استازو چې پخپله یې په افغانستان کې د خدمت تجربه لرلې ده، د ټرمپ څرګندونو ته یې غبرګون ښودلی دی.

د کارګر ګوند استازی او د پخواني سلطنتي هوایي ځواک افسر کالوین بیلي وویل چې دا څرګندونې «له هغه واقعیت سره هېڅ تړاو نه لري چې موږ هلته تجربه کړ.»

د محافظه کار ګوند استازی او د بریتانیا پخوانی پوځی کپتان بن اوبِس جکتی هم وویل: «دا چې زموږ هېواد او د ناټو د نورو شریکانو قرباني تر دې حده کم اهمیته ښودل کېږي، د تأسف وړ ده.»

هغه ویلي، په ټولیز ډول په ټول هېواد کې شاوخوا ۲۶میلیونه فعال سیمکارټونه شتون لري.

طالب ویاند زیاته کړې، چې اوس مهال ۹۰ سلنې زیات سیمکارټونه قانوني دي.

هغه د طالبانو په ولکه کې د افغانستان ملي ټلویزیون ته وویل، چې د سیمکارټونو ثبت لا هم روان دی او د مخابراتو وزارت او اترا له لوري ورکړل شوي طرزالعملونه په دې برخه کې عملي کېږي.

د طالبانو د مخابراتو وزارت ویاند ټینګار وکړ، چې ټولې مخابراتي کمپنۍ مکلفې دي سیمکارټونه د افرادو د برېښنايي تذکرې پر اساس ثبت کړي.

فدایي، نن د جمعې په ورځ پر اېکس‌ خواله رسنۍ لیکلي، د طالبانو د پلي کوونکي جزایي سیستم له مخې، ټولنه په څو طبقو وېشل شوې او همدغه وېش د سزا د کچې بنسټ جوړوي. د نوموړي په وینا، که یو عالم یا ملا په غلا تورن شي، نو یوازې ورته توصیه کېږي، خو که یو تاجر یا قومي مشر په ورته جرم کې ښکېل وي، نو تر توصیه وروسته احضار کېږي.

هغه زیاته کړې چې که یو متوسط کس په جرم تورن شي چې نه ډېر شتمن وي، نه دیني عالم او نه هم قومي مشر، نو له احضار وروسته بندي کېږي. خو د فدایي په وینا، که یو عام وګړی غلا وکړي، نو له سخت چلند سره مخ کېږي، چې پکې ګواښ او د ۳۹ درو وهل شامل دي.

حلیم فدایي وايي، دا ډول چلند ښيي چې طالبانو ټولنه په «عالم، اشراف، متوسط او ټیټې طبقو» وېشي او د همدې وېش پر اساس د جرم سزا ټاکي. نوموړي ټینګار کړی چې دا ډول نظام ته د شریعت او اسلامي عدالت نوم ورکول، د عدالت له اصل سره په ټکر کې دي.

فدایي زیاته کړې، هغه نظام چې د قانون تطبیق پکې پر ټولو وګړو یو شان نه وي، د اسلامي عدالت استازیتوب نه شي کولای.

د بدخشان د فیض‌اباد ښار ځایي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، دغه دوه ځوانان د بدخشان د شغنان ولسوالۍ اوسېدونکي دي چې تېر ماښام د فیض‌اباد ښار د دشت‌قرغ په سیمه کې د وسلوالو له‌خوا په نښه شوي دي.

د سرچینو په وینا، پېښه هغه مهال رامنځته شوې چې یادو ځوانانو هټۍ وتړله او د کور پر لور روان وو. ویل کېږي وسلوالو کسانو له یوه موټر څخه پر دوی ډزې کړې دي.

د معلوماتو له مخې، دواړه ټپیان دا مهال د فیض‌اباد په مرکزي روغتون کې بستر دي او روغتیایي وضعیت یې نازک ښودل شوی دی. یوې ځایي سرچینې د ټپیانو هویت شاه‌نظر او غلام‌حسین ښودلی دی.

تر اوسه د طالبانو ځایي مسوولینو د دې پېښې په تړاو څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده چې تر دې مخکې، د جدې په ۱۲مه، ځایي سرچینو راپور ورکړی و چې محمدشاه، د شغنان ولسوالۍ اوسېدونکی، د اسماعیلي مذهب پیرو او د یوه خصوصي دفتر کارکوونکی، هم د فیض‌اباد د دشت‌قرغ په سیمه کې د وسلوالو په ډزو وژل شوی و.

د راپورونو له مخې، په دې وروستیو کې په بدخشان کې پر اسماعیلي مذهب د پیروانو فشارونه زیات شوي دي. سرچینې وایي چې یوازې د جدې په میاشت کې لږ تر لږه درې اسماعیلي پیروان د ناڅرګندو وسلوالو له‌خوا وژل شوي دي.