• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د زده کړې نړیواله ورځ؛ طالبان وایي افغانستان کې ۱۳میلیونه زده کونکي پر زده کړو بوخت دي

۴ سلواغه ۱۴۰۴ - ۲۴ جنوری ۲۰۲۶، ۰۹:۲۱ GMT+۰

د طالبانو د پوهنې وزارت د زده‌کړو نړیوالې ورځې په مناسبت ویلي، چې دا مهال شاوخوا ۱۳ میلیونه انجونې او هلکان په ښوونځیو او مدرسو کې پر زده‌کړو بوخت دي. خو په دغو شمېرو کې د هغو نجونو یادونه نه ده شوې، چې د شپږم ټولګي وروسته له زده‌کړو منع شوې دي.

د طالبانو د پوهنې وزارت ویاند منصور احمد حمزه د معلوماتو له مخې، په زده کړو د بوختو ماشومانو له ډلې ۷ میلیونه او ۵۳۳ زره هلکان او ۵ میلیونه او ۳۹۱ زره انجونې شاملې دي.

د طالبانو د پوهنې وزارت ویاند همدارنګه ویلي، چې په تېرو څلورو کلونو کې له ۳۵۰۰څخه زیاتې ښوونځیو او مدرسو ودانۍ ترمیم او بیارغول شوي او تر ۱۳۰۰ زیاتې نوې ودانۍ جوړې شوې دي.

د زده‌کړو نړیواله ورځ داسې مهال نمانځل کېږي، چې په افغانستان کې لا هم میلیونونه نجونې له ښوونځیو او پوهنتونونو محرومې دي، خو طالبان د خپلو پالیسیو له امله د دغې لویې تشې یادونه نه کوي.

بلخوا، یونیسف وایي، چې لږ تر لږه ۲.۲ میلیونه تنکې نجونې په افغانستان کې له زده‌کړو بې‌برخې پاتې دي.

افغانستان دا مهال د نړۍ یوازینی هېواد دی، چې په کې نجونې له منځنیو او لوړو زده‌کړو منع شوې دي، د طالبانو دا اقدام د نړیوالو ترڅنګ د ګڼو اسلامي هېوادونو له سختو نیوکو سره مخ شوی دی.

ترویج لرونکی

طالبان د افغانستان خلاف لاس موټرو شټرینګونه بدلوي
۱

طالبان د افغانستان خلاف لاس موټرو شټرینګونه بدلوي

۲

لينډسي ګراهم: د سعودي، قطر او پاکستان له لوري د ابراهیمي تړون نه منل به جدي پایلې ولري

۳

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت له ۸۲ ډېر کارکوونکي ګوښه کړل

۴

د پاکستاني طالبانو تحریک د لوی اختر د درېو ورځو لپاره د اوربند اعلان وکړ

۵

حال‌وش: د ایران پوله‌ساتو ځواکونو پر افغان کډوالو ډزې کړي درې تنه وژل شوي

•
•
•

نور کیسې

رېچارډ بېنېټ: د نجونو زده‌کړه د افغانستان د راتلونکي لپاره حیاتي ده

۴ سلواغه ۱۴۰۴ - ۲۴ جنوری ۲۰۲۶، ۰۹:۱۲ GMT+۰

د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي رېچارډ بېنېټ په زده کړو د نړیوالې ورځ په مناسبت خبرداری ورکړ چې د طالبانو له خوا په میلیونونو افغان نجونې او ښځې له ښوونې محرومې شوي دي، او دا نه یوازې د دوی ژوند، بلکې د ټول هېواد راتلونکی ته جدي ګواښ پېښوي.

د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکیرېچارډ بېنېټ، د افغانستان لپاره، د زده کړو نړیوالې ورځې په مناسبت په ایکس پوسټ کې څرګنده کړې: «طالبانو میلیونونه افغان نجونې او ښځې له زده‌کړې محرومې کړي دي، او دا نه یوازې د دوی ژوند اغېزمنوي، بلکې د ټول هېواد راتلونکی هم تر اغېزې لاندې راولي.»

بېنېټ زیاته کړې چې د افغانستان د هر ماشوم او ځوان حق دی چې د کیفیت لرونکې ښوونې او روزنې او لوړو زده‌کړو فرصت ولري. هغه ټینګار وکړ: «ټول ماشومان او ځوانان باید تل د ښوونې او روزنې بشپړ لاسرسی ولري.»

د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي په وینا، د نجونو د زده‌کړې محدودیتونه نه یوازې تعلیمي حقوق تر پښو لاندې کوي، بلکې د ټولنې اقتصادي، ټولنیز او فرهنګي پرمختګ ته هم زیان رسوي.

بېنېټ د نړیوالې ټولنې څخه وغوښتل چې د افغان نجونو د زده‌کړې لپاره عملي ګامونه پورته کړي او د هغوی حقونه خوندي کړي.

افتاب احمد خان شیرپاو: پاکستان ته د ترهګرۍ ګواښ له افغانستان څخه دی

۴ سلواغه ۱۴۰۴ - ۲۴ جنوری ۲۰۲۶، ۰۸:۰۱ GMT+۰

د پاکستان کورنیو چارو پخواني وزیر افتاب احمد خان شیرپاو ویلي، چې پاکستان ته د ترهګرۍ ګواښ له افغانستان څخه سرچینه اخلي. نوموړي همدا راز ویلي چې طالبان د دوحې تړون ته ژمن ندي پاتې شوي.

شیرپاو دغه څرګندونې یو پاکستاني خبریال طاهر خان ته کړي، نوموړي په خپلو څرګندونو کې ویلي، وروسته له هغه چې په ۲۰۱۴ کال کې په تیراه او د خیبر پښتونخوا په یو شمېر نورو سیمو کې پوځي عملیات ترسره شول، د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) غړي د ډيورنډ هغې غاړې ته واوښتل. د هغه په وینا، دغه ډلې اوس له افغانستان څخه د امریکا او ناټو پاتې وسلې د پاکستان پر وړاندې کاروي.

شیرپاو طالبان د دوحې د هوکړې پر نه عملي کولو هم تورن کړي او ویلي دي چې طالبانو هغه ژمنه نده پوره کړې چې د دوی خاوره به د بل هیواد پر ضد نه کارول کیږي.

خو طالبان بیا برعکس دغه ډول ادعاوې تور ګڼي او وایي ټي ټي پي په افغانستان کې نه بلکې په پاکستان کې ده او دغلته مرکزونه لري.

شیرپاو همدارنګه د تیراه د خلکو د بې‌ځایه کېدو په تړاو ویلي، چې دا بهیر د خلکو په مشوره او رضایت ترسره شوی دی.

خو بلخوا، د تیراه اوسېدونکو په وار وار ویلي چې د ژمي په سړه هوا کې بې‌سرپناه او په ناوړه وضعیت کې پاتې دي او تر اوسه ورسره کومه جدي مرسته نه ده شوې.

بې‌ځایه شوي کسان وایي، له تیراه څخه تر باړې بازار پورې له سلو کیلومترو څخه زیات اوږده او ستړي سفرونه کوي، چې په دې لاره کې ښځې، ماشومان او زاړه کسان تر ټولو ډېر له ستونزو سره مخ کېږي.

حلیم فدایي: د نجونو پر زده کړو بندیز او انزوا هېڅکله نارمل سیاست نه دی

۴ سلواغه ۱۴۰۴ - ۲۴ جنوری ۲۰۲۶، ۰۷:۳۶ GMT+۰

د تېر جمهوري نظام پر مهال د خوست والي حلیم فدایي د افغان جونو په زده کړو بندیز ته په غبرګون کې د طالبانو په سیاستونو سخته نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د طالبانو سیاستونه له بنسټه غیرنارمل دي او د عادي کېدو وړ نه دي.

حلیم فدایي په یوه ایکس پوسټ کې ټینګار کړی، چې ځینې کسان داسې انګېري چې طالبان او د هغوی سیاستونه به ورو ورو نارمل شي، او یا ځینې کړۍ د همدې اصطلاح تر نامه لاندې د طالبانو ملاتړ ته لاره هواروي، خو د هغه په باور، دا تصور له واقعیت سره هېڅ تړاو نه لري.

نوموړي لیکلي: «د طالبانو پېژندنه دا ده چې هم دوی او هم یې سیاستونه غیر نارمل دي.»

فدایي وایي، که څه هم کېدای شي ځینې کسان د طالبانو له سیاستونو سره عادت شي، خو دا عادت کېدل د نارمل انسان چلند نه دی. هغه دا حالت له نشه‌يي توکو سره د اعتیاد له بهیر سره تشبیه کړی او ویلي یې دي، چې عادت کېدل بالاخره د خطرناک ناروغ پړاو ته رسېدل دي.

د خوست پخواني والي په غیرمستقیم ډول د طالبانو پر کړنو نیوکه کړې او پوښتنه یې کړې، چې ایا د نجونو پر مخ د ښوونځیو تړل، د رهبر پټ ساتل، د جزا او سزا لپاره د ټولنې په طبقو وېشل او له نړۍ منزوي پاتې کېدل د نارمل سیاست بېلګې کېدای شي که نه. هغه ټینګار کوي چې دا ټول سیاستونه «غیر نارمل، بې‌ثباته او له افراطه ډک» دي.

فدایي همداراز ویلي، چې د طالبانو سیاست د یوه ناروغ انسان له حالت سره ورته دی او څرګندوي: «نارمل تعریف دا دی چې د افراط او تفریط ترمنځ منځنی حالت وي، خو د طالبانو سیاست همېشه له دې توازنه وتلی دی.»

نوموړي ویلي یې دي، چې اصلي وېره باید له ورو ورو عادت کېدو وي، ځکه دا کار د خلکو حساسیت کموي او د اوږدمهاله او ژورو خطرونو د درک مخه نیسي.

ملګري ملتونه: په افغانستان کې د نجونو تعلیم خوندي کول بېړنۍ اړتیا ده

۴ سلواغه ۱۴۰۴ - ۲۴ جنوری ۲۰۲۶، ۰۶:۲۴ GMT+۰

د تعلیم نړیوالې ورځې په مناسبت، د ملګرو ملتونو دوه ادارو، یونسکو او یونسف په افغانستان کې د نجونو او ښځو د تعلیم د حق خوندي کولو غوښتنه کړې. دوی ټینګار کوي چې د ثانوي او لوړو زده کړو بندیزونه د ۲.۲ میلیونو نجونو راتلونکې ته زیان رسوي او د هېواد پرمختګ محدودوي.

یونسکو او یونسف د یوې اعلامیې په خپرو سره په خپلو ګډو څرګندونو کې ویلي، تعلیم نه یوازې د بشري حقونو بنسټ دی، بلکې د سولې، عزت او هر ماشوم او ځوان لپاره د فرصتونو د رامنځته کولو اساس هم دی.

اعلامیه کې راغلي چې افغانستان په نړۍ کې یوازینۍ هغه هېواد دی چې هلته د نجونو او ښځو په ثانوي او لوړو زده کړو بشپړ بندیز لګېدلی، چې د هغوی پر راتلونکو فرصتونو او د هېواد پر پرمختګ مستقیم اغېز لري.

اعلامیه زیاتوي، د ۲۰۲۵ کال د څېړنو لومړني موندنې ښيي چې زده کونکي هغه مهال ښه پایلې ترلاسه کوي کله چې ښوونکي لوړې زده کړې ولري، په ځانګړې توګه د ژبې په برخه کې. همدارنګه، ښځینه ښوونکې قوي محتوايي پوهه لري او د زده کوونکو د زده کړې په ښه والي کې مرسته کوي، چې دا د ښځینه ښوونکو شمېر زیاتول اړین ګڼل کېږي.

د یونسکو د افغانستان د دفتر مسول سوهیون کیم ویلي: «کله چې نجونو ته د تعلیم لاسرسی نه ورکول کېږي، ټول ملت یې بیه ورکوي. د بنسټیزو زده کړو پیاوړتیا او د ښځینه ښوونکو ملاتړ د افغانستان د بیا رغونې او مقاومت لپاره حیاتي پانګه اچونه ده.»

په افغانستان کې د یونسف استازي، ډاکټر تاجالدین اویوال هم ویلي: «افغانستان عاجل اړتیا لري چې ښځینه ښوونکي، نرسانې، د ټولنې روغتیايي کارکوونکي او ډاکټران ولري. په داسې حالت کې چې ښځې یوازې د ښځو له خوا درملنه کیدای شي، که نجونو ته نن د زده کړې اجازه ورنه کړل شي، نو راتلونکي کې به څوک ناروغه نجونې او ښځې وڅاري؟»

اعلامیه زیاتوي، یونسکو او یونسف په افغانستان کې د زده کړو د بشپړې بیا رغونې لپاره کار ته دوام ورکوي، چې پکې ښوونځي رغول، د ښوونکو ظرفیت پیاوړتیا، د بنسټیزو زده کړو پراخول او د ځوانانو، په ځانګړې توګه د نجونو او ښځو د مهارتونو روزنه شامل دي.

اعلامیه په پای کې د نړیوالې ټولنې څخه غوښتنه کوي چې عاجل او ګډ اقدامات وکړي او په تعلیم کې پانګه اچونه وکړي، څو ټول ماشومان او ځوانان په خوندي، بشپړ او ټولشموله توګه زده کړو ته لاسرسی ومومي.

تېره ورځ له ایران او پاکستان څه باندې دوه نیم زره کډوال افغانستان ته جبري ستانه کړل شوي

۴ سلواغه ۱۴۰۴ - ۲۴ جنوری ۲۰۲۶، ۰۵:۳۹ GMT+۰

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وایي، د جمعې په ورځ ۴۴۹ کډوالې کورنۍ چې ټول ۲۵۱۵ کسان کېږي، له ایران او پاکستان نه افغانستان ته جبري ستنې شوې دي. د دغه کمېسیون د معلوماتو پر بنسټ، راستنو شویو کورنیو سره د اړتیا وړ مرسته هم شوې ده.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې، دغه کډوال د ننګرهار تورخم، د کندهار سپین بولدک، د هلمند بهرامچې، د هرات اسلام‌کلا او د نیمروز ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي، له یادو کورنیو څخه ۳۵۷ کورنۍ د تورخم له لارې، ۴۹ کورنۍ د سپین بولدک له لارې،۲۱ کورنۍ د ورېښمو پله له لارې، ۱۱ کورنۍ د بهرامچې له لارې او ۱۱ کورنۍ د اسلام‌کلا له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.

د طالبانو دغه کمېسیون وایي راستنو شویو کډوالو سره لومړۍ مرسته شوې او خپلو لایتونو ته خوندي لېږدول شوي دي.