تېره ورځ له ایران او پاکستان څه باندې دوه نیم زره کډوال افغانستان ته جبري ستانه کړل شوي

د محصلینو استازي وايي، د طالبانو چارواکو ورته ویلي چې د پاکستان سفارت یا قونسلګري باید په رسمي ډول له هغوی سره اړیکه ونیسي او د محصلینو نوملړ د رسمي مهر له لارې تایید کړي. خو د محصلینو په وینا، پاکستاني چارواکي تر اوسه دې غوښتنې ته عملي ځواب نه دی ورکړی.

طالبانو د جنوري په ۱۲مه لومړۍ ډله چې ۲۶ محصلین پکې شامل وو، له تورخم څخه د تېرېدو اجازه ورکړه او پاکستان هم په ځانګړي ډول پوله ورته خلاصه کړه. خو هغه محصلین چې د جنوري په ۱۳مه تورخم ته رسېدلي، لا هم د اوښتو اجازه نه لري، ځکه طالبان ټینګار کوي چې د پاکستان سفارت په کابل یا د ننګرهار په جلال‌اباد کې قونسلګري باید د نوملړ رسمي تصدیق وکړي.

بلخوا، د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي ویلي، چې د پاکستان سفارت په کابل کې له خپلو وګړو سره په تماس کې دی. هغه زیاته کړې، چې حکومت به دا موضوع وڅېړي او هڅه به وکړي د شاوخوا ۲۰۰ محصلینو د تګ اسانتیا برابره کړي.

نوموړي په ایکسټرمپ ته خبرداری ورکړی چې د دې قربانیو یاد باید هېر نه شي او امریکایي متحدین هم باید د کاناډایي اتلانو عزت وکړي.

پییر پولیېور په ایکس پوسټ کې ویلي: «ولسمشر ټرمپ باید پوه شي، چې د سپتمبر د ۱۱ ترهګریز بریدونو وروسته، له ۴۰،۰۰۰څخه زیات کاناډایي سرتیري په افغانستان کې د ۱۳ کلونو لپاره د ژوند او مرګ جګړه کړې ده. دوی په تر ټولو خطرناکو سیمو کې، له تورې بورې د غرو سیمو څخه تر کندوز او کندهار سیمو پورې جنګېدلي. ۱۵۸یې خپل ژوند ورکړی، او زرګونه نور د جګړې د ژورو اغېزو سره مخ دي.»

هغه زیاته کړې: «موږ له خپلو اتلانو مننه کوو، د هغوی عزت کوو او هغوی یادوو. زموږ امریکایي ملګري هم باید دې قربانیو ته درناوی وکړي.»

پولیېور زیاته کړې چې د جګړې له پای ته رسېدو وروسته هم، زرګونه سرتیري د رواني او فزیکي ستونزو سره مخ دي، او دا د کاناډا حکومت او نړیوالو متحدینو مسولیت دی چې هغوی ته د ملاتړ او درملنې فرصتونه برابر کړي.

د نوموړي په وینا، د دې اتلانو قربانۍ او خدمتونه د کاناډا د ملي ارزښتونو، امنیت او نړیوالې همکارۍ بې‌ساري نمونه ده، چې باید هېڅکله هېر نه شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت فارسي څانګې په ایکس‌ د یوې خپرې شوې وینا له مخې، ولسمشر ډونالد ټرمپ ویلي چې که ایران یو ځل بیا د اټومي فعالیتونو هڅه وکړي، نو امریکا به یې بیا هم په نښه کړي.

ټرمپ ویلي: «د اسلامي جمهوریت رژیم باید مخکې له دې چې موږ یې پر اټومي تاسیساتو برید وکړو، موافقې ته رسېدلی وای، ځکه دا برید رښتیا هم ویجاړونکی و.»

د نوموړي په وینا: «که دوی بیا هڅه وکړي، اړ به شي بلې سیمې ته لاړ شي. موږ به هغه ځای هم په هماغه اسانۍ، آن لا په اسانه، په نښه کړو.»

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د ایران اټومي پروګرام او د لوېدیځو هېوادونو اندېښنې یو ځل بیا د نړیوال سیاست د تود بحث موضوع ګرځېدلې دي.

انتونیو کوترېش په ایکس لیکلي، چې باید د ټولو لپاره ټول‌شموله، مقاوم او نوښتګر تعلیمي نظامونه رامنځته شي، څو د زده‌کړې حق ټولو ته تضمین شي.

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې نږدې پنځه کاله کېږي له شپږم ټولګي پورته د افغان نجونو پر مخ د ښوونځیو دروازې تړلې پاتې دي.

د روان کال په پیل کې د ملګرو ملتونو ویاند سټیفن دوجاریک خبرداری ورکړی و، چې که د نجونو پر زده‌کړو بندیز تر ۲۰۳۰ کال پورې دوام وکړي، نو د زده‌کړو څخه د بې‌برخې نجونو شمېر به تر څلورو میلیونو لوړ شي.

د افغانستان لپاره د اروپایي اتحادیې د زده کړې ورځ په مناسبت په ایکس په یوه خبرپاڼه کېټينګار کړی چې کیفیت لرونکې او د لاسرسي وړ زده‌کړه د هر ماشوم اساسي حق دی.

اروپایي اتحادیه وايي، د Save the Children سره دفخرپروژې له لارې دوی ۶ میلیونه یورو پانګه اچولې، څو ماشومانو، نجونو او معذوره ماشومانو ته خوندي زده‌کړې برابرې کړي.

اروپایي اتحادیه لیکي، دغه اتحادیې همدارنګه دیونسکوپه همکارۍ د پنځو ولایتونو په کچه ۷،۵۰۰ځوانانو او لویانو ته د سواد او حرفوي زده‌کړو پروګرامونو لپاره ۴.۷ میلیونه یورو پانګه ورکړې. د دې پروګرام برخه د مور او پلار روزنه هم ده، څو راتلونکې نسل هراړخیز وده وکړي.

په خبرپاڼه کې راغلي، د افغان زده‌کوونکو د ملاتړ په چوکاټ کې، اروپایي اتحادیه دملګرو ملتونو د خوړو نړیوال پروګرامله لارې د ښوونځیو د تغذیې پروګرامونو لپاره شاوخوا ۲۰ میلیونه یورو برابر کړي، څو ماشومان ښوونځي کې پاتې شي، تغذیه ښه شي او کورنۍ په ستونزمنو حالاتو کې مقاومت وکړي.

خرپاڼه زیاتوي، همدارنګه، دیونسیفله لارې د عامو ښوونځیو د زده‌کړې چاپېریال د خوندي کولو لپاره ۲۵ میلیونه یورو پانګه اچونه شوې، چې پکې د ښوونکو ساتنه، دحفظ صحيخدماتو ښه کول او د ښوونځیو د زده‌کړې چاپېریال ټینګول شامل دي.

اروپایي اتحادیه په خپل بیان کې ویلي:«موږ ژمن یو چې هر افغان ماشوم ته خوندي، کیفیت لرونکې زده‌کړه برابر کړو. دا ملاتړ د هغوی راتلونکی خوندي کوي او ټولنه پرمختګ ته رهنمايي کوي.»

د اروپایي اتحادیې په وینا، دا پانګونې ماشومانو ته نه یوازې زده‌کړه، بلکې د روغتیا، امنیت او ټولنیز پرمختګ زمینه هم برابروي، څو وکولای شي خپل خوبونه تعقیب او خپل استعدادونه وکاروي.