د ناروې کمېټه: روان کال د افغانستان لپاره د ناروې کمېټې څلور کلنې ستراتېژۍ وروستی کال دی

مولوي حنفي دا څرګندونې په سرپل ولایت کې د راستنېدونکو کډوالو لپاره د مرستو د وېش د پیل په مراسمو کې وکړې.

نوموړي وویل، چې د ګاونډیانو له خوا د افغان کډوالو اوسنی جبري ایستل د اسلامي ارزښتونو، د ګاونډیتوب د اصولو او همدارنګه د نړیوالو قوانینو خلاف عمل دی.

د حنفي په وینا، افغان کډوال له کلونو راهیسې په ګاونډیو هېوادونو کې له بېلابېلو ستونزو، تبعیض او محدودیتونو سره مخ وو، خو سره له دې بیا هم د کوربه هېوادونو له لوري د هغوی له شته والي څخه د بېلابېلو ګټو لپاره استفاده کېده.

هغه زیاته کړه، چې طالبان د راستنېدونکو کډوالو د ستونزو د حل، د هغوی د بیا مېشتېدو او لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره هڅې کوي او اړوندو ادارو ته یې لارښوونه کړې، چې له راستنو شویو کورنیو سره لازمې مرستې وکړي.

مولوي عبدالسلام حنفي له نړیوالو بنسټونو او مرستندویو ادارو وغوښتل، چې له افغان کډوالو سره بشري مرستې زیاتې کړي او د هغوی د انساني کرامت درناوی وکړي.

د یادونې وړ ده، چې په وروستیو میاشتو کې زرګونه افغان کډوال له ځینو ګاونډیو هېوادونو او په ځانګړي ډول له پاکستان او ایران څخه په جبري ډول هېواد ته راستانه شوي، چې ډېری یې د سرپناه له نشتوالي او جدي اقتصادي ستونزو سره مخ دي.

د سرچینو په وینا، وژل شوی طالب وسله وال عبدالوهاب نومېده او د کورني اختلاف له امله د خپل ورور له خوا وژل شوی دی.

دوی زیاتوي، د پېښې له کېدو وروسته د عبدالوهاب ورور له سیمې تښتېدلی او تر اوسه یې د نیول کېدو په اړه څرګند معلومات نشته.

په ننګرهار کې د طالبانو ځایي چارواکو تر دې مهاله د یادې پېښې په تړاو په رسمي ډول څه نه دي ویلي.

دا په داسې حال کې ده، چې تر دې وړاندې هم د نږدې کسانو او خپلوانو له خوا د طالبانو د ځینو غړو د وژل کېدو پېښې راپور شوې دي.

د یاد وزارت د معلوماتو له مخې، دغه کسان په کابل، بلخ، پنجشېر، جوزجان، فراه، نیمروز، خوست، سمنګان، کاپیسا، غزني، پروان، سرپل او زابل ولایتونو کې د شویو عملیاتو پر مهال نیول شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي، له نیول شویو کسانو سره نږدې دوه زره نشه‌يي ټابلیټونه، همدارنګه یوه اندازه شیشه، چرس، الکولي مشروبات او تیزاب هم نیول شوي دي.

د طالبانو په وینا، د نشه‌يي توکو پر ضد مبارزه د دوی له لومړیتوبونو څخه ده او امنیتي ځواکونه به د قاچاق او پلور پر ضد خپلې هڅې لا پسې چټکې کړي.

تر اوسه د نیول شویو کسانو د هویت، د قضیو د څرنګوالي او د هغوی د احتمالي محاکمې په اړه جزییات نه دي خپاره شوي.

عبدالرب رسول سیاف، چې د طالبانو د سیاستونو تر ټولو سخت منتقد ګڼل کیږي، د یکشنبې په ورځ، د سلواغې پر پنځمه پر خپلو ټولنیزو شبکو ولیکل، چې « د کابل واکمنانو، له خدایه وویریږئ او دیني لارښوونې سرچپه مه ښیئ».

سیاف وايي، چې اسلام د عدالت او انصاف دین دی او زیاته کړې یې ده، چې که په کوم ځای کې امتیاز هم مطرح شوی وي، هغه د بې وزله او بې وسه خلکو لپاره دی، خو د پانګوالو، خانانو او بډایو لپاره نه دی.

د طالبانو د محاکمو د اصول‌نامې پر اساس، طالبانو د «باغي» ګڼل شویو کسانو د وژلو حکم صادر کړی دی. طالبانو په دې اصول‌نامه کې ویلي چې د «باغي» زیان عام دی او پرته له وژنې نه اصلاح کیږي.

طالبانو په جزایي اصولنامه کې د «غلام» کلمه څو ځله کارولې او په څو مواردو کې یې ددې اړوند حقوق په رسمیت پېژندلي دي. په ۱۵مه او ۴مه ماده کې دې ته اشاره شوې ده.

په نړیوالو حقوقو کې غلامي په هر ډول او بشپړ ډول منع ده.

په اصولنامه کې راغلي: «هر جرم ته چې حد نه وي ټاکل شوی، د تعزیر له مخې پرې حکم کېږي، که جرم کوونکی ازاد وي یا غلام».

د شنونکو او منتقدانو په باور، طالبانو ټولنه پر علماوو، اشرافو، منځنۍ او ټېټې طبقې ویشلې ده.

په اصولنامه کې د جرم ترسره کول، د مجازاتو ډول او شدت د افرادو د ټولنیز مقام پر اساس ټاکل شوي دي.

دې اصولنامې د ګڼو کونیو او بهرنیو بنسټونو و د حقونو د فعالانو نیوکې را پارولې دي.

دغه اصولنامه د طالبانو مشر توشیح کړې ده او ددې ډلې په قضايي ادارو او محاکمو کې پلې کیږي.

اوچا نن د یکشنبې په ورځ ویلي چې د ژمي سختو شرایطو تر ټولو زیات زیانمن وګړي اغېزمن کړي دي. د یاد دفتر په وینا، سړې هوا، واورې او د سرپناه نشتوالي د زرګونو بې‌ځایه شویو کسانو ژوند له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.

په پیغام کې راغلي چې واورې ورېدو ګڼې مواصلاتي لارې بندې کړې دي، چې له امله یې ماشومانو او لويانو ته ګڼ امنیتي او روغتیایي ګواښونه پېښ شوي دي. همدارنګه، روغتیايي مرکزونو ته لاسرسی هم محدود شوی او دې چارې د ناروغانو او ټپیانو لپاره جدي ستونزې رامنځته کړې دي.

اوچا ټینګار کړی چې د اغېزمنو سیمو اوسېدونکي بېړنیو بشري مرستو ته سخته اړتیا لري او له مرستندویو بنسټونو یې غوښتي چې د ژمي له لا سختېدو مخکې خپلې مرستې چټکې کړي.

د یادونې وړ ده چې د کونړ په وروستۍ زلزله کې له دوو زرو زیاتو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی او زرګونه کورونه یې په بشپړه یا نیمه توګه ویجاړ کړي دي، چې له امله یې ګڼې کورنۍ بې‌سرپناه پاتې شوې دي.