د خیبر پښتونخوا ایالت د سویلي وزیرستان ولسوالۍ په برمل علاقدارۍ کې د پښتون ژغورنې غورځنګ د سیمه ییز مسوول شاه حسین پشتین پر کور له ډرون څرخکې نه بم غورځول شوی، خو چاته پکې زیان نه دی اوښتی.
د سویلي وزیرستان پولیسو ویلي، چې له کواډکاپټر نه د نوموړي پر کور چاودېدونکي توکي غورځول شوي، خو انساني او مالي زیان نه لري.
شاه حسین پشتین تېرکال په یوه ترافیکي پېښه کې ټپي شوی و.
تر اوسه روښانه نه ده، چې دغه څرخکې په چا پورې تړاو درلود.
د اسټرالیا لومړی وزیر انتوني البانېز وايي، د ډونالډ ټرمپ څرګندونې، چې په افغانستان کې یې د غیر امریکایي سرتېرو هڅې لږې وښودې، «بیخي د نه منلو وړ» دي. البانیز وویل چې د اسټرالیايي سرتېرو زړورتیا، چې په افغانستان کې یې د ډیموکراسۍ او ازادۍ لپاره جګړه وکړه، د ستاینې وړ ده.
ټرمپ فاکس نیوز ته په یوه مرکه کې ویلي و چې ناټو افغانستان ته «ځینې سرتېري» واستول، خو « له لومړۍ کرښې یو څه شاته پاتې شول».
د اروپایي متحدینو او اوس د اسټرالیا له غبرګونونو وروسته، ټرمپ د جنورۍ پر۲۴مه خپلې څرګندونې جزوي تعدیل کړې.
البانېز داې بي سي انسایډرز پروګرام ته وویل چې د ټرمپ څرګندونې به د هغو ۴۷اسټرالیايي کورنیو لپاره دردناکې وي چې خپل سرتېري یې په افغانستان کې له لاسه ورکړي.
هغه زیاته کړه، « دغه کورنۍ زموږ د بشپړ درناوی او ستاینې وړ دي».
البانیز وویل چې د ۴۰زره اسټرالیايي سرتېرو زړورتیا، چې په افغانستان کې یې له خپلو متحدینو سره یوځای د ډیموکراسۍ، ازادۍ او ملي ګټو د دفاع لپاره جګړه وکړه، د ستاینې وړ ده.
البانېز د ټرمپ وروستیو څرګندونو ته اشاره وکړه، چې د اسټرالیا د هڅو ستاینه یې هم پکې کړې، خو ټینګار یې وکړ چې د ټرمپ مخکېنۍ څرګندونې «بیخي د نه منلو وړ» وې.
اتریش نن د یکشنبې په ورځ، د جنورۍ پر۲۵مه سهار وختي یو افغان، چې په جرایمو کې ښکیل ګڼل شوی و، کابل ته لېږلی دی. د اتریش د کورنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې وویل، چې دغه افغان د استانبول له لارې کابل ته استول شوی.
د اتریش د کورنیو چارو وزیر ګرهارد کارنر وویل: « د اخراج عملیات دوام لري. حتا سوریې او افغانستان ته به هم د مجرمانو ایستل په تدریجي ډول پلي شي».
دغه ۳۳ کلن افغان د۲۰۱۵ کال په جولای کې اتریش ته تللی و. نوموړی شپږ ځله د جنایي محکمې له خوا محکوم شوی و، چې د جدي تاوتریخوالي څو جرمونه هم پکې شامل وو. په ټولیز ډول پر نوموړي نهه جنایي جرمونه ثبت شوي دي.
هغه شاوخوا پنځه کاله په زندانونو کې تېره کړې ده. هغه په سوننبرګ زندان کې د جنورۍ پر۲۳مه نیول شوی او بې له ځنډه یې د ایستلو پرېکړه پلي شوې ده.
د اتریش د کورنیو چارو وزارت وايي، دغه ۳۳ کلن د هغو مجرمانو له ډلې و، چې د طالبانو د ادارې یوه پلاوي په وین کې وپیژندل او طالبانو افغانستان ته د تګ سند ورته صادر کړی دی.
په کابل کې د ایران سفارت وایي چې د ملګرو ملتونو د سرمنشي سیاسي مرستیالې رزماري ډيکارلو له سفیر علي رضا بیکدلي سره لیدلي او په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي مرستندویه دفتر (یوناما) د فعالیتونو او له دې ادارې سره د ایران د همکاریو په اړه یې خبرې اترې کړې دي.
یاد سفارت د یکشنبې په ورځ وویل، چې دا لیدنه په کابل کې د ایران په سفارت کې شوې، خو تر دې دمه د دواړو لوریو ترمنځ د شویو خبرو اترو نور جزئیات نه دي خپاره شوي.
رزماري ډیکارلو د شنبې په ورځ، چې د زدهکړې له نړیوالې ورځې سره یې سمون درلود، کابل ته رسېدلې وه. تر دې وړاندې د ملګرو ملتونو د سرمنشي ویاند ویلي وو چې مېرمن ډیکارلو د دوحې بهیر د تعقیب په موخه افغانستان ته سفر کوي.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) د روان کال د لیندي په میاشت کې د دوحې بهیر په چوکاټ کې د نشهيي توکو پر ضد د مبارزې لومړنی کاري ګروپ جوړ کړ. همداراز، د ملګرو ملتونو له لوري د روان کال په مرغومې میاشت کې د «اقتصاد» په نوم بل کاري ګروپ هم رامنځته شو، چې موخه یې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان ته د اقتصادي مرستو همغږي ده.
ملګرو ملتونو ویلي وو، چې د دغو دوو کاري ګروپونو تر جوړېدو وروسته به د دوحې څلورمه ناسته وشي. طالبانو هم په دې وروستیو کې اعلان کړی، چې د دوحې بهیر د کاري ګروپونو راتلونکې ناسته به په کابل کې کېږي.
د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیالې تر دې مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي او د کورنیو چارو له وزیر سراجالدین حقاني سره هم لیدنې کړې دي.
د استونیا ولسمشر الار کاریس د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ هغه څرګندونې رد کړې، چې ګني د ناټو متحدینو په افغانستان کې کوم مهم رول نه درلود. کاریس وویل، چې استونیایي سرتېري د افغانستان د جګړې په لومړۍ کرښه کې حاضر وو.
ولسمشر الار کاریس د پنجشنبې په ورځ په اېکس کې ولیکل: «موږ به تل د جاکو کاروکس، کاله تورن، ایوار بروک، الاین ټیکو، ایریک سالموس، رایویس کانګ، کریستیان یالاکاس، هېردیس سیک، اګریس هوترف او د هغو ټولو استونیایي سرتېرو یاد ساتو، چې په افغانستان کې ټپیان شول».
هغه زیاته کړې، چې «استونیایان د جګړې په لومړۍ کرښه کې وو، له خپلو متحدینو سره یې اوږه په اوږه مبارزه کوله او د ناټو د پنځمې مادې دفاع یې کوله».
د استونیا پخواني ولسمشر توماس هېندریک ایلویس هم د ټرمپ دا څرګندونې په ټولنیزو رسنیو کې وغندلې.
تر دې وړاندې هم د نړۍ ګڼو مشرانو د ټرمپ پر خبرو نیوکه کړې وه او ویلي یې وو چې د دوی سرتېرو په افغانستان کې له متحدینو سره اوږه په اوږه جګړه کړې او د ټرمپ دا څرګندونې سپکوونکې دي.
ډونالډ ټرمپ دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ له فاکس نیوز سره په یوه مرکه کې کړې وې.
هغه پوښتنه راپورته کړه چې که امریکا کله له ناټو د مرستې غوښتنه وکړي، ایا متحدین به یې ملاتړ وکړي که نه. ټرمپ وویل، دی ډاډه نه دی چې دغه پوځي تړون به د اړتیا پر مهال د امریکا ملاتړ وکړي.
ټرمپ وویل: «موږ هېڅکله هغوی ته اړتیا نه ده لرلې. موږ هېڅکله له هغوی څه نه دي غوښتي».
هغه افغانستان ته د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر له ۱۱مې وروسته د استول شویو متحدو ځواکونو په اړه وویل: «دوی وایي چې افغانستان ته یې سرتېري لېږلي وو. دا سمه ده، خو هغوی لږ شاته پاتې شول او د جګړې له لومړۍ کرښې لرې وو».
خو په واقعیت کې، د ناټو متحدین د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر د۱۱مې له بریدونو وروسته سملاسي د امریکا ترڅنګ افغانستان ته داخل شول او فعاله ونډه یې درلوده.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړې ادارې (یونیسف) استازي ډاکټر تاجالدین ویلي،چې د یونیسف افغانستان دفتر او د دې ادارې شریکانو تر سختې واورې ورېدو مخکې ماشومانو ته د ژمي مرستندوی توکي رسولي.
د هغه په وینا، دا ډول وختي اقدام کولی شي د ماشومانو ژوند وژغوري. په دغو مرستو کې، د ژمي بوټان، کورتۍ او جاکټونه شامل دي.
د یونیسف مشر ټینګار کړی چې له دې سره سره چې ژمی لا سختېږي، اړتیا ده څو مرستې دوام ومومي، تر څو د افغانستان هر ماشوم ته لازم ژمني توکي ورسېږي او له سختې یخنۍ خوندي پاتې شي.
هغه زیاته کړې چې وختي او پر وخت مرستې د بشري ناورینونو د اغېزو په کمولو کې مهم رول لري.