یوې څېړنې ښودلې چې ښځې د نارینه‌وو په پرتله د مصنوعي ځیرکتیا په اړه ډېر شک او اندېښنه لري

نوموړي د مصنوعي ځیرکتیا په برخه کې د چټکو پرمختګونو یادونه وکړه او ویې ویل، که څه هم د اوږدمهاله راتلونکې په اړه بشپړ ډاډ نشته، خو اوسنی بهیر ښيي چې دا ټېکنالوژي به ډېر ژر د انسان د ځیرکتیا له کچې واوړي.

ماسک ادعا وکړه، چې د راتلونکو پنځو کلونو په ترڅ کې به مصنوعي ځیرکتیا د ټولو انسانانو د ګډې ذهني وړتیا څخه هم مخکې شي او دا بهیر به ښايي تر ۲۰۳۰ یا ۲۰۳۱ کال پورې بشپړ شي. هغه وویل: «زه نه پوهېږم لس کاله وروسته به څه پېښېږي، خو د اوسني پرمختګ له مخې، امکان لري چې د روان کال تر پایه مصنوعي ځیرکتیا له هر انسانه هوښیاره شي.»

روبوټونه او د راتلونکی اقتصاد

ایلن ماسک وویل، چې مصنوعي ځیرکتیا او روبوټیکس به په اقتصاد کې بې‌ساری پراخوالی رامنځته کړي او انسان‌ډوله روبوټونه به ډېر ژر د خلکو د ورځني ژوند برخه وګرځي. د هغه په وینا، که هر څه د پلان له مخې روان وو، نو ښايي د راتلونکي کال تر پایه عادي خلکو ته د انسان‌ډوله روبوټونو پلور پیل شي.

ماسک دا هم وویل، چې په راتلونکي کې به داسې وخت راشي چې په نړۍ کې به د انسانانو په پرتله روبوټونه ډېر وي. د نوموړي په باور، روبوټونه به د انساني کار اړتیا کمه کړي او د دوی کارول به د نړۍ د هر وګړي لپاره نه‌مخنیوی کېدونکی واقعیت شي.

هغه ټینګار وکړ، چې د ټېسلا، سپېس‌اېکس او سټارلینک بنسټیز ماموریت د انسانیت د راتلونکي ښه کول دي.

هغه ویلي، په ټولیز ډول په ټول هېواد کې شاوخوا ۲۶میلیونه فعال سیمکارټونه شتون لري.

طالب ویاند زیاته کړې، چې اوس مهال ۹۰ سلنې زیات سیمکارټونه قانوني دي.

هغه د طالبانو په ولکه کې د افغانستان ملي ټلویزیون ته وویل، چې د سیمکارټونو ثبت لا هم روان دی او د مخابراتو وزارت او اترا له لوري ورکړل شوي طرزالعملونه په دې برخه کې عملي کېږي.

د طالبانو د مخابراتو وزارت ویاند ټینګار وکړ، چې ټولې مخابراتي کمپنۍ مکلفې دي سیمکارټونه د افرادو د برېښنايي تذکرې پر اساس ثبت کړي.

هغه عینکې چې د فرانسې ولسمشر په سترګو کړې وې او ډېر پام یې ځانته راواړاوه، په بازار کې شاوخوا ۷۷۵ ډالره پلورل کېږي. دغه عینکې د فرانسوي زاړه شرکت هنري جولېن تولید دی، چې په ۲۰۲۳کال کې اېټالوي شرکت ای ويژن ټېک واخیست.

د همدې اېټالوي شرکت مشر استېفانو فولکیر ګارډين ورځپاڼې ته ویلي، مکرون له ۲۰۲۴کال راهيسي دغه عینکې لري؛ کله چې هغه دغه عینکې د جي۲۰ په سرمشریزه کې د ډيپلوماتیک ډالۍ په توګه ترلاسه کړې او د ځان لپاره یې هم یوه جوړه واخیستې.

امانوېل مکرون دغه عینکې د دې لپاره په سترګو کړې، چې د خپلې سترګې ټپ پټ کړي. د فرانسې ولسمشر د پنجشنبې په ورځ د داووس په سرمشریزه کې د پاسیفیک اېس ۱ ډبل ګولډ عینکو په کارونې سره د خواله رسنیو کاروونکو پام ځانته راواړاوه.

د طالبانو د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت ویاند عنایت‌الله الکوزی وايي، چې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته یې د سیمکارټونو د ثبت او راجسټر بهیر پیل کړی او تر دې مهاله یې ۲۴ میلیونه سیمکارټونه ثبت کړي دي.

عنایت الله الکوزی وايي:«پر افغانستان له واکمنېدو وروسته د ځانګړي طرزالعمل له‌مخې، شاوخوا ۲۴ میلیونه سیمکارټونه ثبت او راجسټر شوي دي او نږدې ۹۰ سلنه ټول سیمکارټونه ثبت شوي دي».

نوموړي ویلي، چې په افغانستان کې دمګړی ۲۶ میلیونه فعال سیمکارټونه موجود دي.

یو شمېر کسان د سیمکارټونو د ثبت او راجسټر د پروسې ستاینه کوي، خو ډیری کسان بیا په دې اړه بېلابېلې اندیښنې لري.

طالبانو د سیمکارټونو د ثبت لپاره د برېښنايي تذکرې لرل اړین کړي او د سیمکارټ د ثبت لپاره خلک اړ دي، چې خپل د استوګنې او نور مهم معلومات له مخابراتي شبکو سره شریک کړي.

د پلازمینې کابل اوسېدونکي وایي، په کابل او ولایتونو کې د مخابراتي شبکو فعالیتونه هغه ډول ندي چې دوی یې په اعلانونو کې یادونه کوي او پیسې یې ترلاسه کوي، د دوی په وینا، هغه انټرنټي کڅوړې چې دوی ته د (۴ جي) په توګه وړاندې کیږي له (۳جي) هم کمزوري دي.

بل پلو د طالبانو د مخابراتو د تنظیم ادارې (اترا) ویلي چې د مخابراتي شبکو مسوولیت دی چې خپلې چوپړتیاوې پیاوړې کړي.

دغه اداره زیاتوي چې د (۳جي) څخه(۴جي) ته د انټرنېټي خدمتونو لوړول د کیفیت په ښه کېدو کې د پام وړ بدلون راوستی دی.

اترا همداراز ویلي چې د کمزورو خدمتونو ستونزه یوازې په ځینو سیمو پورې محدوده ده او لامل یې د نفوس زیاتوالی دی. خو د کابل ښار اوسېدونکي په عمومي ډول ټینګار کوي چې د مخابراتي شبکو خدمتونه لا هم کمزوري او د بیو په تناسب د منلو وړ نه دي.