محمد محقق: د طالبانو رژیم افغانانو ته د امریکا او د هغې د متحدینو ډالۍ وه
د اسلامي وحدت ګوند مشر محمد محقق افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې ویلي، په افغانستان کې د طالبانو اوسنی نظام د امریکا او د هغوی د متحدینو «لاسته راوړنه او ډالۍ ده». هغه زیاته کړې، چې د طالبانو خلاف د اېلان ماسک په څېر خلکو څرګندونې چندان اغېزمنې نه دي.
نوموړي د چهارشنبې په ورځ (د سلواغې ۸مه) په دې مرکه کې وویل، چې امریکا طالبان په مالي توګه تمویلوي او د دغې ډلې پر خلاف د یاد هېواد د سیاستوالو او شخصیتونو څرګندونې غولونکې دي. د محقق په خبره: «باور مې دا دی چې پر طالبانو هېڅ ډول فشار نشته او نه و. هره میاشت چې پنځه سوه مېلیونه ډالر یا ۴۸۰مېلیونه ډالر پیسې یې طالبانو ته ورکړي دي، که دا فشار بلل کېږي دا بیا بېل بحث دی».
دا سیاستوال وایي، دی باور لري چې امریکا اوس مهال پر طالبانو هېڅ ډول فشار نه دی وارد کړی. د اسلامي وحدت ګوند د مشر په وینا، امریکا ته د افغانانو هېڅ ډول خیر نه رسېږي او لویه ښېګڼه به یې دا وي، چې د طالبانو ملاتړ ونهکړي او نه هم دا ډله تجهیز کړي. د محقق په باور، امریکا دې طالبانو سره تعامل نه کوي او افغانان باید خپله پر طالبانو فشارونه ډېر کړي.
نوموړي وویل: «له نورې نړۍ څخه زموږ هیلې پرې شوي دي. پر طالبانو باید سیمهییز فشارونه ډېر شي، څو مذاکراتو ته حاضر شي او یا هم د طالبانو رژیم نسکور شي، څو د خلکو په رایو افغانستان کې نظام رامنځته شي». دې پخواني چارواکي ټینګار کړی، چې د افغانستان دننه د طالبانو خلاف د افکارو بسیج لپاره یې هڅې پیل کړي او پر کابل د واکمن رژیم د نسکورېدو لپاره یې خپل فرهنګي او ډول ډول فعالیتونه پیل کړي دي.
تر دې دې دمخه هم یو شمېر افغان چارواکو د طالبانو د رژیم نسکورولو لپاره پر نړۍوالو او سیمهییزو فشارونو ټینګار کړی دی. همدا راز پر کابل د واکمنو خلاف یو شمېر وسلهوالې جبهې هم فعالې شوي چې له دغه ډلې سره د «ازادۍ» تر نومونو لاندې جنګېږي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
