د مشهد په لاریونونو کې ایراني ځواکونو د یوه ماشوم په ګډون څلور افغانان هم وژلي

یو اېن هېبیتات ویلي چې د سفنجي سیمو رامنځته کول د ښاري او کلیوالي چاپېریال د لا زرغونېدو، یخ او مقاوم کېدو لامل ګرځي.

د دې ادارې په وینا، دې تګلارې ته د اوبو د ګواښ په توګه نه، بلکې د کرنې، شنو ساحو او مقاومو ښارونو لپاره د یوې ارزښتناکې سرچینې په توګه ګوري.

د ملګرو ملتونو د دغه بنسټ د سپارښتنې له مخې، د سفنجي سیمو جوړول د اوبو بهیر پر سمه لاره سیخوي او تر ځمکې لاندې اوبو زېرمو ته ګټه کوي او که پلې شي په پلازمېنه کې به د اوبو د کمښت کړکیچ راکم کړي.

همدارنګه، دا اداره وايي چې له ونو سره یوځای کرنه (تلفیقي کرنه) او د اوبو د مسیرونو طرح کول چې د ځنګلونو، له وښو ډکو دښتو، لندو سیمو، د سېلابي میدانونو او ښاري شنو فضاوو رامنځته کول پکې شامل دي، د باران اوبه ساتي او د ضایع کېدو مخه یې نیسي.

سربېره پر دې، د کم‌عمقه سیندونو او ویالو بیا رغونه چې په نباتاتو پوښل شوي وي، د اوبو له کنټرول شوي بهیر سره مرسته کوي، او د ونو او بوټو کتارونه او د ځمکې سطحي نباتي پوښ د خاورې د نفوذ وړتیا زیاتوي او د سېلابونو مخه نیسي.

د ملګرو ملتونو د پایدار ښاري پراختیا پروګرام ټینګار کوي چې دا لارې چارې نه یوازې د اوبو په جذب او زېرمه کولو کې مرسته کوي، بلکې د ښار د تودوخې درجه راټیټوي، ایکوسیستمونه پیاوړي کوي او ښارونه او کلي د وچکالۍ او سختو بارانونو پر وړاندې لا مقاومه وي.

هانا نیومن ټینګار کړی چې طالبان باید د دغسې قوانینو له امله حساب ورکړي او نړیواله ټولنه باید د دوی پر وړاندې چوپه پاتې نه شي.

نوموړې یو ځل بیا ویلي چې له طالبانو سره د اړیکو عادي کول تر هغه د منلو وړ نه دي، چې د ښځو او نجونو پر وړاندې روان سیستماتیک ظلم پای ته نه وي رسېدلی.

دا په داسې حال کې ده چې طالبان د نوې جزایي اصولنامې د توشیح په حال کې دي.

د طالبانو د عدلیې وزارت ویلي، چې ددوی پر قوانینو هر ډول اعتراض پر اسلامي شریعت اعتراض ګڼل کېږي او قانوني تعقیب به ولري.

د یوې ډنمارکۍ رسنۍ د راپور له مخې، نامعلومو فعالانو دا بیرغونه د سې ‌شنبې په ورځ د سفارت مخې ته ایښي وو، خو د همغې ورځې په جریان کې د سفارت د امنیتي ساتونکو له خوا لرې کړل شول.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اونۍ له فاکس نیوز سره په مرکه کې ویلي وو چې په افغانستان کې د متحدو هېوادونو سرتېري «له جګړې یو څه شاته پاتې وو»، چې دا خبرې د اروپايي هېوادونو له لوري له سختو غبرګونونو سره مخ شوې. د ډنمارک لومړۍ وزیرې، مېته فریډریکسن، د ټرمپ څرګندونې «د نه منلو وړ» وبللې.

د کوپنهاګن ښاروالۍ ویلي، که څه هم د سفارت مخې ته سړک د ښاروالۍ تر واک لاندې دی، خو هغه ګلدانونه چې بیرغونه پکې ایښودل شوي وو د امریکا سفارت ملکیت ګڼل کېږي او د امنیتي تدابیرو برخه ده. د چاپېریالي چارو ښاروالې لینه بارفود، د بیرغونو لرې کول «بې‌احترامي» بللې ده.

هغې ویلي: «دغو بیرغونو په ډېر درناوي او ارام ډول د هغو ډنمارکي سرتېرو قربانۍ یادولې چې کلونه کلونه یې په افغانستان کې خدمت کړی و.»

د امریکا سفارت یوه ویاند ویلي چې د بیرغونو لرې کول له کومې بدې موخې پرته شوي او که د سفارت مشرتابه د دې اقدام له پیغامه خبر وای، بیرغونه به نه وای لرې شوي.

دا په داسې حال کې ده چې د کوپنهاګن او واشنګټن ترمنځ ډیپلوماتیکې اړیکې د ګرینلنډ پر سر ترینګلې شوي دي.

یادې ادرې د چارشنبې په ورځ وویل، مولوي خالص له اذربایجان غوښتي چې د ترکیې له حکومت او اړوندو نړیوالو ادارو سره په همغږۍ په COP-31 نړیوال کنفرانس کې د افغانستان د رسمي ګډون لپاره همکاري وکړي.

نوموړي همدارنګه د چاپېریالي څارنې، د هوايي کیفیت د کنټرول، GIS، ریموټ سنسینګ او ډیجیټلي وسایلو په برخه کې د تخنیکي همکاریو غوښتنه هم کړې ده.

یادې ادارې ویلي، چې په دې لیدنه کې د ځنډېدلو چاپېریالي پروژو د بیا پیل موضوع هم یاده شوې او د اذربایجان له لوري د همکارۍ ژمنه شوې ده.

د طالبانو د چاپیریال ساتنې ادارې د معلوماتو له مخې، د اذربایجان سفیر الهام محمدوف طالبانو ته د همکارۍ ډاډ ورکړی او ویلي یې دي چې په دې برخه کې به له اړوندو مراجعو سره لازمې هڅې وکړي.

طالبانو د ۲۰۲۴ کال د چاپیریال ساتنې په نړیوال کنفرانس کې، چې په اذربایجان کې جوړ شوی و، ګډون کړی و، خو د تېر کال په کنفرانس کې دې ډلې ته د ګډون بلنه نه وه ورکړل شوې.

د طالبانو دغه وزارت د چارشنبې په ورځ د سلواغې ۸مه د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې د دوی ټول تقنيني اسناد د افغانستان د بااعتباره علماوو د بېلابېلو پلاویو له لوري د قران کریم، د پیغمبرد سنت او د حنفي فقهې د معتبرو سرچینو پر بنسټ تدوین شوي دي.

دغه وزارت زیاتوي چې دغه اسناد د اړوندو ادارو، د عدلیې وزارت، سترې محکمې او د دوی د مشر د دفتر له لوري په پرله‌پسې ډول له شرعي پلوه ارزول کېږي.

د طالبانو د عدلیې وزارت ټینګار کړی، چې په تقنيني اسنادو کې داسې هېڅ ماده، فقره یا حکم نشته چې د اسلامي شریعت خلاف وي او ټول قوانین بشپړ شرعي بنسټ لري.

د وزارت په وینا، پر دغو قوانینو اعتراض کول د شریعت پر وړاندې اعتراض بلل کېږي.

په څرګندونو کې راغلي، چې دا ډول اعتراضونه شرعي او علمي اساس نه لري او یا د ناپوهۍ او یا هم قصدي مطرح کېږي، چې له شرعي پلوه جرم ګڼل کېږي.

د طالبانو د عدلیې وزارت خبرداری ورکړی، چې د دغو قوانینو پر وړاندې اعتراض کوونکي به د قانوني چلند لپاره عدلي او قضايي ارګانونو ته معرفي شي.