د یو تازه راپور لهمخې، طالبانو په غیر رسمي ډول د ښځو د امیندوارۍ مخنیوی منع کړی او یادې پرېکړې د میندو لپاره وژونکې پایلې لرلې دي. د طالبانو تر واکمنۍ لاندې امیندوارۍ ضد ګولیو ته لاسرسی محدود شوی او لسګونه هغه کلینیکونه تړل شوي چې د زیږون د اختلاطاتو او ناڅاپي سقط درملنه یې کوله
د ګاردین ورځپاڼې او زن ټایمز د ګډ راپور لهمخې، چې د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۹مه) خپور شوی، په څو ولایتونو کې ډاکټرانو او قابلو ویلي، چې په روغتیايي مرکزونو کې د امیندوارۍ ضد درمل، وسایل او همدارنګه د امیندواره ښځو د درملنې لپاره اړین توکي لومړی کم او وروسته په بشپړ ډول قطع شول.
په راپور کې ویل شوي، چې طالبانو روغتیايي کارکوونکو ته خبرداری ورکړی، که ښځو ته د امیندوارۍ ضد درمل ورکړي، کلینیکونه به یې وتړل شي.
د طالبانو یادې پرېکړې د ښځو لپاره ناورین رامنځته کړی دی.
د کندهار اوسېدونکې شکېبا (مستعار نوم) ۴۲ کلنه ده او ۱۲ ماشومان لري. نوموړې ویلي، چې له شدیدې روغتیايي کمزورتیا، د سر ګرځېدو او هډوکو درد سربیره یو ځل بیا امیندواره ده. کلینیک د امنیدوارۍ د مخنیوي درمل نهدي ورکړي او خاوند یې هم اجازه نهورکوي، چې له بل ځایه ځان ته دغه درمل چمتو کړي.
۲۹ کلنه زرغونه (مستعار نوم) چې د جوزجان اوسېدونکې ده، دوه کاله وړاندې یې په زلزله کې کور ویجاړ شوی او په یوه خېمه کې اوسېده. نوموړې درې ورځې پاکو اوبو ته لاسرسی نهدرلود، چې له امله یې د کولمو له خطرناک بندښت سره مخ شوې وه. ډاکټرانو هغه عملیات کړې وه او د نوموړې خاوند ته یې ویلي وو، چې زرغونه باید نوره امیندواره نهشي.
د ډاکټرانو د تشخیص لهمخې، زرغونه د وینې کمښت، ویټامین کمښت او د وینې له ټیټ فشار څخه کړېدله او د جنین د زېږولو توان یې نهدرلود، خو نوموړې د خپل خاوند په ټینګار سره امیندواره شوه.
زرغونې هڅه کړې، چې د دودیزو درملو په کارولو سره جنین سقط کړي، خو نتیجه یې نهده ورکړې.
زرغونه بختوره وه، چې له زیږون څخه ژوندۍ پاتې شوه، خو څو ورځې وروسته یې لا هم د وینې بهېدل نهدي درېدلي او له دوامداره دردونو څخه کړیږي. ډاکټرانو ویلي، چې زرغونه باید بل ځل امیندواره نهشي.
د روغتیا نړۍوال سازمان د راپورونو لهمخې، د نړۍوالو مرستو د کمښت له امله تېر کال په افغانستان کې له ۴۴۰ څخه ډېر روغتونونه او کلینیکونه تړل شوي او یا يي هم خدمات کم کړې دي.
په یاد راپور کې راغلي، چې یو شمېر ښځې د کورني تاوتریخوالي له امله جنین سقط کوي. حمیده (مستعار نوم) چې د کندهار په یوه روغتون کې کار کوي ګارډین او زن ټایمز ته ویلي، چې کورنی تاوتریخوالی د جنین د سقط یو له اصلي دلیلونو څخه دی.
د طالبانو لهخوا د امیندوارۍ مخنیوي درملو له بندیز څخه مخکې، په کلیو کې کلینیکونو د زیږونونو تر منځ د واټن په اړه منظمې غونډې کولې، خو اوس دا پروګرامونه نشته.
یوې ډاکټرې ویلي:«کله چې درمل نهوي، نو د پوهاوي لوړول هېڅ معنا نهلري. طالبانو هېڅ لیکلی امر نهدی راکړی، خو موږ وېره لرو، که د دې مسالې په اړه وغږیږو، نو دوی به زموږ مرکز وتړي».
