د طالبانو د امر بالمعروف وزارت وایي د «صندلۍ کارونه او جوړونه» اسلام کې هېڅ ستونزه نه لري

هغه نن جمعه (د سلواغې ۱۰مه) پر اېکس‌پاڼې یوې لیکنه کې زیاته کړې، چې پر کابل واکمنه دا ډله «خپل جنایتونه د ږیرې، پګړۍ او ریاکارانه دین‌دارۍ تر شا پټوي».

د امریکا د سنا د بهرنیو اړیکو کمېټې د پنجشنبې په ورځ د (سلواغې ۹مه) هغه لایحه تصویب کړه، چې موخه یې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د امریکا د مرستو بندول دي. که دا لایحه په قانون بدله شي، لږ تر لږه ۶۳۱ مېلیونه ډالره چې د افغانستان د بیارغونې لپاره ځانګړي شوي وو، د امریکا د خزانې وزارت ته به بېرته وسپارل شي.

امرالله صالح په خپله لیکنه کې د امریکا د استازو جرګې د غړي ټیم بورچټ او د هغه د ټیم له هڅو مننه کړې او هیله یې څرګنده کړې، چې «د دې لایحې له پرمختګ سره، د لابي‌ګرو غېر دولتي بنسټونو له لوري د تېښتې هېڅ لاره رامنځته نه‌شي او تر هېڅ پلمې لاندې طالبانو ته پیسې ورنه کړل شي».

د افغانستان د پخواني حکومت د ولسمشر مرستیال ادعا کړې، چې د امریکا د مرستندویو مرستو له مجموعې څخه شاوخوا ۱۱۰ مېلیونه ډالر د طالبانو په خزانه کې پراته دي.

تر دې وړاندې، د ۱۴۰۲ لمریز کال د مرغومي میاشتې په وروستیو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي سرمفتش دفتر (سیګار) ته تایید کړې وه، چې په هرو ۱۰ تر ۱۴ ورځو کې، ۸۰ مېلیونه ډالره نغدې پیسې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان ته لېږي.

نوموړي ټینګار کړی چې د طالبانو له‌خوا د محکمو د کړنلارو وروستي اقدامات دا ښيي چې دا ډله د عدالت او بشري حقونو پر خلاف قوانین پلي کوي.

د بریتانیا ځانګړي استازي په وینا، یاد قوانین په ښکاره ډول د ښځو، قومي او مذهبي لږکیو، او همدارنګه د هغو کسانو پر وړاندې تبعیضي بڼه لري چې د طالبانو له‌خوا پر خلکو تپل شویو ټولنیزو اصولو سره سمون نه خوري.

هغه زیاته کړه چې دا ډول کړنې نه یوازې د نړیوالو بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې دي، بلکې د افغانستان د تلپاتې سولې او ثبات پر وړاندې هم جدي خنډونه رامنځته کوي.

سیف الاسلام خیبر وویل چې د خوړو یوه لویه برخه د ماشومانو، لویانو او ناروغانو روغتیا لپاره خورا خطرناکه وه،او دا چې د خوند او ظاهري بڼې د ښه کولو لپاره د مختلفو مصنوعي موادو سره مخلوط شوي او بیا په خلکو باندې د خوړو په توګه پلورل کیږي.

د امربالمعروف د قانون له مخې د طالبانو محتسب پراخ واکونه لري.

قانون د محتسبانو د واک ساحه د دولتي ادارو او چارواکو له څارنې څخه د خلکو په شخصي ژوند کې د لاسوهنې پورې پراخه کړې ده.

د بازار کنټرول هم د محتسبانو له واکونو څخه یو دی خو له دې وړاندې د بازارونو او خوراکي توکو څارنه پخوا د عامې روغتیا وزارت، د نورمونو او سټنډرډ ریاست او ښاروالۍ په څر ادارو مسؤلیت و.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت محتسبانو په مختلفو ښارونو کې ډاکټرانو ته مشوره ورکړې چې "ناروغانو ته د غیر ضروري نسخو له لیکلو څخه ډډه وکړي." دوی روغتونونه او کلینیکونه هم څاري.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت اوس په یوه ځواکمنه اداره بدل شوی، چې په عملي توګه د نورې ادارې شاته کړي دي.

محتسبانو د نارینه وو د ږیرې او جامو څخه نیولې تر ښځو پورې د سر د حجاب او جامو پورې د ډاکټرانو نسخو، د بازار نرخونو، د مالیې نظارت، او نورو اقتصادي او ټولنیزو مسلو پورې هرڅه څار او کنټرولوي.

د ډله‌ییزو لوبو پړاو تر پای ته رسېدو وروسته چې ۱۶ لوبډلو په څلورو ګروپونو کې برخه اخیستې وه، ۱۲ غوره لوبډلې د شپږو غوره لوبډلو پړاو ته ووتلې او په دوو ډلو کې یې سیالۍ پیل کړې.

افغانستان چې د ډله‌ییزو لوبو پړاو په څلورم ګروپ کې د درېیو پرله‌پسې بریاوو سره د ګروپ په سر کې راغلی و، د شپږو غوره لوبډلو پړاو په لومړۍ لوبه کې یې د سریلانکا پر وړاندې ماتې وخوړه. سریلانکا چارشنبه په خپله دویمه لوبه کې سویلي افریقا ته ماتې ورکړه او د شپږو نمرو په ترلاسه کولو سره د ګروپ ترټولو مخکښه لوبډله شوه. په همدې ګروپ کې اسټرالیا د اتو نمرو سره مخکښه ده. د دغه شرایطو له مخې؛ د افغانستان لوبډلې نیمه‌پایلوبې ته د رسېدو لپاره یوازې د اېرلنډ پر وړاندې بریا ته اړتیا لرله.

استرالیا نیمه‌پایلوبې ته خپل تګ حتمي کړی دی. په دویم ګروپ کې د هند او انګلستان لوبډلې چې دواړه شپږ-شپږ نمرې لري، د لومړۍ او دویمې لوبډلې په توګه نیمه‌پایلوبې ته وتلې دي. اوس چې افغانستان نیمه پایلوبې ته ووت راتلونکې لوبه کې به له هند سره مخامخ کیږي.

د طابانو تر واک لاندې د چارو ادارې لوی ریاست نن جمعه، د سلواغې ۱۰مه په اېکس کې لیکلي، چې مطبوعاتي پلاوي جلال‌اباد ښار کې د طالبانو د مشر ملاهبت الله د ۱۷مې او ۲۰مې ګڼې فرمانونو لنډ پیغامونه د عامه پوهاوي او اغېزناک تطبیق په موخه بېلبورډونو کې د نصب لړۍ پیل کړه.

د یادې ادارې په وینا د یادو فرمانونو رعایت یې په ټولنیز ژوند کې ارزښتناک او مهم وګڼلو باید وویل شي چې ۱۷مه ګڼه فرمان د خېښیو، ودونو، مصیبتونو او حج او عمرې څخه د راستنېدو پر مهال د ناوړه دودونو او رواجونو د مخنیوي او ۲۰مه ګڼه فرمان د ښاري طرحو، نقشو، ښاري پلانونو او ودانیزو چارو په هکله صادر شوي دي.

د افغانانو نیوکې دا دي، چې طالبانو مشر هبت الله فرمانونه په عامو خلکو تطبیق کېږي او د دوی چارواکي د خپل امیر فرمانونه پر خپلو ځانونو نه عملي کوي.

د روان کال لیندۍ میاشت کې ملګرو ملتونو د بندیزونو د څار کمیټې په تازه راپور کې ویلي و، چې د طالبانو د مشر ملاهبت‌الله ټول فرمانونه په افغانستان کې یوشان نه تطبیقېږي. راپور زیاتوي، چې د طالبانو ځواکمن مشران لکه د حقاني شبکې غړي کولای شي د خپلې خوښې کار ترسره کړي او د خپل مشر له لارښوونو سرغړونه وکړي.