د پاکستان د ولسمشر ویاند افغان طالبان «بې‌مغزه ځناور» وبلل

د دې وزارت ویاند د جمعې په ورځ د (سلواغې ۱۰مه) خپله اېکس‌پاڼه کې لیکلي، دا اداره «هېڅ داسې حکم نه صادروي چې د اسلامي شریعت خلاف وي».

د خبرپاڼې په متن کې راغلي، چې په هرات ولایت کې امربالمعروف ته د ځینو کړنو نسبت ورکول «عاقلانه کار نه دی» او دا ډول ادعاوې د «بې‌اساسه اوازو او مغرضانه تبلیغاتو» برخه دي. یاد وزارت زیاتوي، ځینې کسان او کړۍ د «ناسمو تورونو او غېرواقعي کړنو» په نسبت ورکولو سره هڅه کوي چې د دې ادارې څېره زیانمنه کړي.

په وروستیو اوونیو کې، په هرات کې د طالبانو د امر بالمعروف د مأمورانو کړنې څو ځله د خلکو غبرګونونه راپارولي دي. له دې ډلې، د هرات پوهنتون د طب پوهنځي د محصلینو د فراغت په مراسمو کې د دغو محتسبانو لاسوهنه یادولی شو.

د جمعې په شپه، د مرغومي د میاشتې په ۲۶مه، د دې مراسمو پر مهال طالبانو فارغو شویو محصلینو ته امر وکړ، چې خپلې نېکټايانې خلاصې کړي. همداراز، د مرغومي د میاشتې په لړ کې د طالبانو د امر بالمعروف مأمورانو هغو ښځو ته چې مانتو یا اوږدې چپنې یې اغوستې وې، د هرات ښار ته د ننوتلو اجازه نه ورکوله.

د طالبانو د امر بالمعروف او شکایتونو اورېدو وزارت هغه اداره ده، چې د خلکو پر فردي او ټولنیز چلند څارنه کوي او د طالبانو قوانین عملي کوي. یادې ادارې د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته د پخوانیو ډېرو مدني او حقوقي بنسټونو ځای نیولی او د هېوادوالو په ورځني ژوند کې پراخ رول لري.

هغه نن جمعه (د سلواغې ۱۰مه) پر اېکس‌پاڼې یوې لیکنه کې زیاته کړې، چې پر کابل واکمنه دا ډله «خپل جنایتونه د ږیرې، پګړۍ او ریاکارانه دین‌دارۍ تر شا پټوي».

د امریکا د سنا د بهرنیو اړیکو کمېټې د پنجشنبې په ورځ د (سلواغې ۹مه) هغه لایحه تصویب کړه، چې موخه یې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان ته د امریکا د مرستو بندول دي. که دا لایحه په قانون بدله شي، لږ تر لږه ۶۳۱ مېلیونه ډالره چې د افغانستان د بیارغونې لپاره ځانګړي شوي وو، د امریکا د خزانې وزارت ته به بېرته وسپارل شي.

امرالله صالح په خپله لیکنه کې د امریکا د استازو جرګې د غړي ټیم بورچټ او د هغه د ټیم له هڅو مننه کړې او هیله یې څرګنده کړې، چې «د دې لایحې له پرمختګ سره، د لابي‌ګرو غېر دولتي بنسټونو له لوري د تېښتې هېڅ لاره رامنځته نه‌شي او تر هېڅ پلمې لاندې طالبانو ته پیسې ورنه کړل شي».

د افغانستان د پخواني حکومت د ولسمشر مرستیال ادعا کړې، چې د امریکا د مرستندویو مرستو له مجموعې څخه شاوخوا ۱۱۰ مېلیونه ډالر د طالبانو په خزانه کې پراته دي.

تر دې وړاندې، د ۱۴۰۲ لمریز کال د مرغومي میاشتې په وروستیو کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي سرمفتش دفتر (سیګار) ته تایید کړې وه، چې په هرو ۱۰ تر ۱۴ ورځو کې، ۸۰ مېلیونه ډالره نغدې پیسې د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان ته لېږي.

نوموړي ټینګار کړی چې د طالبانو له‌خوا د محکمو د کړنلارو وروستي اقدامات دا ښيي چې دا ډله د عدالت او بشري حقونو پر خلاف قوانین پلي کوي.

د بریتانیا ځانګړي استازي په وینا، یاد قوانین په ښکاره ډول د ښځو، قومي او مذهبي لږکیو، او همدارنګه د هغو کسانو پر وړاندې تبعیضي بڼه لري چې د طالبانو له‌خوا پر خلکو تپل شویو ټولنیزو اصولو سره سمون نه خوري.

هغه زیاته کړه چې دا ډول کړنې نه یوازې د نړیوالو بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې دي، بلکې د افغانستان د تلپاتې سولې او ثبات پر وړاندې هم جدي خنډونه رامنځته کوي.

سیف الاسلام خیبر وویل چې د خوړو یوه لویه برخه د ماشومانو، لویانو او ناروغانو روغتیا لپاره خورا خطرناکه وه،او دا چې د خوند او ظاهري بڼې د ښه کولو لپاره د مختلفو مصنوعي موادو سره مخلوط شوي او بیا په خلکو باندې د خوړو په توګه پلورل کیږي.

د امربالمعروف د قانون له مخې د طالبانو محتسب پراخ واکونه لري.

قانون د محتسبانو د واک ساحه د دولتي ادارو او چارواکو له څارنې څخه د خلکو په شخصي ژوند کې د لاسوهنې پورې پراخه کړې ده.

د بازار کنټرول هم د محتسبانو له واکونو څخه یو دی خو له دې وړاندې د بازارونو او خوراکي توکو څارنه پخوا د عامې روغتیا وزارت، د نورمونو او سټنډرډ ریاست او ښاروالۍ په څر ادارو مسؤلیت و.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت محتسبانو په مختلفو ښارونو کې ډاکټرانو ته مشوره ورکړې چې "ناروغانو ته د غیر ضروري نسخو له لیکلو څخه ډډه وکړي." دوی روغتونونه او کلینیکونه هم څاري.

د طالبانو د امربالمعروف وزارت اوس په یوه ځواکمنه اداره بدل شوی، چې په عملي توګه د نورې ادارې شاته کړي دي.

محتسبانو د نارینه وو د ږیرې او جامو څخه نیولې تر ښځو پورې د سر د حجاب او جامو پورې د ډاکټرانو نسخو، د بازار نرخونو، د مالیې نظارت، او نورو اقتصادي او ټولنیزو مسلو پورې هرڅه څار او کنټرولوي.

د ډله‌ییزو لوبو پړاو تر پای ته رسېدو وروسته چې ۱۶ لوبډلو په څلورو ګروپونو کې برخه اخیستې وه، ۱۲ غوره لوبډلې د شپږو غوره لوبډلو پړاو ته ووتلې او په دوو ډلو کې یې سیالۍ پیل کړې.

افغانستان چې د ډله‌ییزو لوبو پړاو په څلورم ګروپ کې د درېیو پرله‌پسې بریاوو سره د ګروپ په سر کې راغلی و، د شپږو غوره لوبډلو پړاو په لومړۍ لوبه کې یې د سریلانکا پر وړاندې ماتې وخوړه. سریلانکا چارشنبه په خپله دویمه لوبه کې سویلي افریقا ته ماتې ورکړه او د شپږو نمرو په ترلاسه کولو سره د ګروپ ترټولو مخکښه لوبډله شوه. په همدې ګروپ کې اسټرالیا د اتو نمرو سره مخکښه ده. د دغه شرایطو له مخې؛ د افغانستان لوبډلې نیمه‌پایلوبې ته د رسېدو لپاره یوازې د اېرلنډ پر وړاندې بریا ته اړتیا لرله.

استرالیا نیمه‌پایلوبې ته خپل تګ حتمي کړی دی. په دویم ګروپ کې د هند او انګلستان لوبډلې چې دواړه شپږ-شپږ نمرې لري، د لومړۍ او دویمې لوبډلې په توګه نیمه‌پایلوبې ته وتلې دي. اوس چې افغانستان نیمه پایلوبې ته ووت راتلونکې لوبه کې به له هند سره مخامخ کیږي.