د ایران په بندر عباس کې درنه چاودنه شوې ده

د طالبانو د طبیعي پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې رییس عبدالسلام عمري، د شنبې په ورځ د سلواغې پر ۱۱مه رسنیو ته ویلي چې دا پېښه د کندهار ولایت د دامان ولسوالۍ اړوند سیمه کې رامنځته شوې ده.

نوموړي زیاته کړې چې په دې پېښه کې ماشومان هم د قربانیانو په ډله کې شامل دي، خو د هغوی د دقیق شمېر او عمرونو په اړه نور جزییات نه دي ورکړل شوي.

دا چې د کور چت ولې نړیدلی، په اړه یې کره معلومات نه دي ورکړل شوي.

تېره اوونۍ په ننګرهار کې د یوه کور د چت د نړېدو له امله اوو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی و.

د طالبانو په وینا، د وروستیو ورښتونو له امله په ټول هېواد کې څه باندې ۶۰ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

یاد سفارت چې د توکیو ښار د میناتو په سیمه کې موقعیت لري، تر اوسه د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت د ډیپلوماټانو له لوري اداره کېده. د افغانستان د سفارت یوه چارواکي «جیجي پرېس» خبري اژانس ته ویلي، چې د دې ډیپلوماټیکې نمایندګۍ د راتلونکې په اړه تر اوسه کومه وروستۍ پرېکړه نه ده شوې او تمه ده چې د سفارت ودانۍ به د اوس لپاره تړلې پاتې شي.

د افغانستان سفارت په جاپان کې تر دې وړاندې، د تېر کال ډسمبر په وروستیو کې په خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي وو، چې له جاپاني لوري سره تر سلا مشورو وروسته یې د خپلو فعالیتونو د درولو پرېکړه کړې ده. د سفارت په وینا، دا پرېکړه د جاپان د بهرنیو چارو وزارت سره په نږدې همغږۍ، او د ۱۹۶۱کال د ویانا د ډیپلوماټیکو اړیکو د کنوانسیون په رڼا کې شوې ده.

په وروستیو کلونو کې، د افغانستان یو شمېر ډیپلوماټیکې نمایندګۍ په بېلابېلو هېوادونو کې د کاري بودجې د کمښت له امله تړل شوې دي، خو په ځینو نورو هېوادونو کې بیا د طالبانو له لوري معرفي شوي کسان د سفارتونو د کارکوونکي ځای ناستي شوي دي.

مېرمن بار ټینګار کړی چې نږدې یو نیم کال د کاناډا، جرمني، هالنډ او اسټرالیا له هغې ګډې ژمنې تېر شوی چې طالبان به د بشري حقونو د پراخو سرغړونو له امله د هاګ نړیوالې محکمې ته کشوي، خو تر اوسه عملي ګام نه دی پورته شوی. د هغې په وینا، اوس د رښتیني اقدام وخت رارسېدلی دی.

یادو څلورو هېوادونه تېر کال اعلان وکړ چې طالبان به د ښځو پر وړاندې د تبعیض د ټولو بڼو د له منځه وړلو کنوانسیون د جدي نقض، او نورو بشري حقونو د سرغړونو له امله د عدالت نړیوالې محکمې ته وړاندې کړي. د ملګرو ملتونو سازمان او له شلو زیاتو هېوادونو د دې نوښت ملاتړ کړی دی.

دا په داسې حال کې ده، چې د استرالیا د بهرنیو چارو وزیرې، پني وانګ، د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۹) وویل چې هېواد یې د خپلو نړیوالو شریکانو سره یو ځای، په افغانستان کې د ښځو پر وړاندې د تبعیض د دوامدارو سرغړونو له امله د طالبانو پر ضد حقوقي اقداماتو ته دوام ورکوي.

هغې د طالبانو «ځپونکي چلندونه»، په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو پر وړاندې، وغندل او زیاته یې کړه چې د افغانستان خلک دا مهال د نړۍ له تر ټولو اوږدو او سختو بشري بحرانونو څخه یو زغمي.

مېرمن رودریګز دا څرګندونې د ونزویلا د سترې محکمې په مقر کې د ۲۰۲۶کال د قضايي دورې د پرانیستې په مراسمو کې وکړې. هغې د هېواد له قانون‌جوړوونکو وغوښتل چې له دې طرحې سره «تر ټولو لوړه همکاري» وکړي، څو د سیاسي شخړو، تاوتریخوالي او افراطیت له امله رامنځته شوي ټپونه ورغېږي او عدالت بېرته ټینګ شي.

بل‌خوا، د نوبل د سولې جایزې ګټونکې، ماریا کورینا ماچادو، د دې طرحې په غبرګون کې ویلي چې نوې عمومي بښنه «هغه اقدام نه دی چې رژیم یې په خپله خوښه ترسره کړي وي، بلکې د امریکا د متحده ایالاتو د فشار پایله ده.»

هغې هیله څرګنده کړه چې سیاسي بندیان به ډېر ژر خوشې او له خپلو کورنیو سره یوځای شي.

سېنټکام ټینګار کړی چې سپاه پاسداران باید په سمندر کې له هر ډول پاروونکو او تحریکوونکو کړنو ډډه وکړي.

د امریکا مرکزي قومندانۍ ویلي، د هرمز له تنګي هره ورځ له ۱۰۰ډېر تجارتي کښتۍ تېرېږي او د ایران دا ډول مشقونه باید خوندي، مسلکي او د نړیوالو سمندري اصولو سره سم ترسره شي، څو د نړیوالې سمندري تګ‌راتګ ازاد بهیر له ګواښ سره مخ نه کړي.

سېنټکام خبرداری ورکړی چې د امریکايي ځواکونو، سیمه‌ییزو شریکانو او تجارتي بېړیو ته نږدې هر ډول غیرمحفوظ او غیرمسلکي چلند د ټکر او خطر سبب کېدای شي.

په پای کې، سېنټکام ټینګار کړی چې د سپاه پاسداران له لوري به هېڅ ډول غیرمحفوظ اقدام ونه زغمي او د امریکايي سرتېرو، بېړیو او الوتکو د خوندیتوب لپاره به لازم اقدامات وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې د ایران او امریکا ترمنځ اړیکې له اوږدې مودې راهیسې ترینګلې دي او په دې وروستیو کې د پوځي نښتې او د امریکا له‌خوا پر ایران د احتمالي برید اوازې زیاتې شوې دي.

تر دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ د سلواغې پر ۱۰مه یو ځل بیا اعلان وکړ: «د امریکا د سمندري ځواکونو یوه لویه بېړۍ د ایران په لور د حرکت په حال کې ده او دا کښتۍ تر هغو لویې دي چې ونزویلا ته استول شوې وې».