ټرمپ: له هند سره مو هوکړه کړې چې د ایران د تیلو پر ځای به د وینزویلا تیل وپېري

د ونزوېلا د بهرنیو چارو وزیر اېوان ګېل په خپل ټېلګرام کانال کې د یوه یادښت په خپرولو سره ویلي، دغه سفر «د دوه اړخیزو مسایلو په اړه د لارې نقشې د جوړېدو» او «د ډيپلوماټيکو خبرو له لارې د متقابل درک او نړۍوالو قوانینو پر بنسټ د اختلافونو د حل» په موخه ترسره شوی دی.

لورا دوګو تر دې مخکې په هندوراس او نیکاراګوا کې د امریکا د سفیرې په توګه هم کار کړی دی. هغې هم په خپله اېکس پاڼه لیکلي، ونزوېلا ته رسېدلې او له خپل ټيم سره همکاریو ته چمتو ده.

د واشنګټن او کاراکاس اړیکې په ۲۰۱۹ کال کې د پخواني ولسمشر نیکولاس مادورو د کړنو له امله پرې شوې. امریکا د روان کال د مرغومي په ۱۴مه د دغه هېواد پخوانی ولسمشر نیکولاس مادورو ونیو او د محاکمې لپاره یې نیویارک ته ولېږداوه.

مادورو د نشه‌يي توکو د قاچاق او ترهګرۍ اړوندو مسایلو تورن شوی دی.

د ونزوېلا لنډ مهالې ولسمشرې دلسای رودریګز ویلي، دغه هېواد له امریکا سره «د متوازن او د متقابل درناوي پر بنسټ د نړۍوالو اړیکو پر لور د حرکت په لټه کې دی».

د یادونې وړ ده، چې دواړه هېوادونه امریکا ته د دوه میلیارده ډالرو په ارزښت د ونزوېلا د اومه نفت پر صادرېدو سلا کړې ده.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د سلواغې ۱۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر محمد بن عبدالرحمن ال ثاني او د ایران د ملي امنیت شورا منشي علي لاریجاني په سیمه کې د تاوتریخوالي کمولو او د ثبات د ټینګښت په تړاو خبرې کړې دي.

له دې سره سم، ایراني رسنیو بیا ویلي، چې د قطر د بهرنیو چارو وزیر تهران ته د سفر په ترڅ کې خپل پیغام ورساوه او بېرته لاړ.

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر د فاکس‌نیوز له خبریال سره په مرکه کې ویلي: «ایران د مذاکرې په حال کې دی... نو وګورو چې څه به پېښ شي».

هغه د ایران او امریکا تر منځ مذاکراتو ته په اشارې وویل: «وبه‌ګورو چې ایا کولی شو یو کار وکړو. ګنې بیا به وګورو چې څه پېښېږي... موږ یوه لویه جنګي بېړۍ لرو چې هلته ځي، په ونزوېلا کې له بېړۍ هم لویه ده او لا یې هم لرو».

د هند د بهرنیو چارو وزیر جی‌شنکر ویلي، چې په یاده غونډه کې پر سوداګرۍ، انرژۍ، نویو ټکنالوژیو، ترانزیټي نښلون، د ترهګرۍ پر وړاندې د «صفر زغم» پالیسۍ، مهارتونو، نوښتونو، د ظرفیت لوړونې او ارزښتناکو اړیکو ټینګار شوی دی.

نوموړي ویلي، چې په یاده غونډه کې یې د «ډیلي اعلامیه» او د ۲۰۲۶- ۲۸ کلونو لپاره اجراییوي پروګرام هم تصویب، چې له‌مخې به یې د هند او عربي هېوادونو د ملګرتیا په پیاوړتیا کې مثبت رول ولوبوي.

له دې سره سم، د هند لومړي وزیر نرېندرا موډي هم د عربي هېوادونو د بهرنیو چارو له وزیرانو سره کتلي دي.

موډي هیله څرګنده کړې، چې د هند او عربي هېوادونو ترمنځ به د ټکنالوژۍ، انرژۍ، سوداګرۍ او نوښتونو په برخو کې پراخه همکاري به د دواړو لورو لپاره نوي فرصتونه رامنځته کړي.

لاریونوالو د هغو سرتېرو ستاینه وکړه، چې د افغانستان په جګړه کې یې خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

د ډنمارک ۴۴ سرتیري د ناټو په چوکاټ کې په افغانستان کې وژل شوي دي.

د فرانسې خبري اژانس د ډنمارک د پخوانیو سرتېرو د ټولنې او پولیسو په حواله د لاریونوالو شمېر له ۸ تر ۱۰ زرو پورې ښودلی دی.

د لاریون پر مهال ځینو ډنمارکیانو د ناټو د خدمت مډالونه هم پر سینه ټونبلي وو او په کوپنهاګن کې یې د امریکا سفارت مخې ته د یوې دقیقې لپاره چوپتیا هم غوره کړه.

یادو لاریونوالو د امریکا سفارت مخکې د ډنمارک هغه بیرغونه ځوړند کړل، چې په افغانستان کې د وژل شویو سرتېرو نومونه پرې لیکل شوي وو.

د ډنمارک د اردو تقاعد شوی ډګرمن نیلز کریسټیان کوفوډ چې په افغانستان کې یې دنده ترسره کړې وايي: «د دې ټولو بیرغونو تر شا یو انسان، یو سرتیری او یو ځوان ولاړ دی».

د افغانستان د جګړي یو بل پخوانی سرتېری لارسن چې په یاد لاریون کې یې برخه اخیستې وايي: «ما خپل یو نږدې ملګری او همکار له لاسه ورکړی. له همدې امله د ښاغلي ټرمپ څرګندونو سخت ودردولم او فکر کوم هغه زما ټولو جنګیالیو ملګرو ته د بښنې پوروړی دی».

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو ورځې وړاندې له فاکس‌نیوز سره په مرکه کې ویلي وو، چې په افغانستان کې د متحدو هېوادونو سرتیري «له جګړې یو څه شاته پاتې وو».

د نوموړي دا خبرې د اروپايي هېوادونو له لوري له سختو غبرګونونو سره مخ شوې دي.

ډونالډ ټرمپ د شنبې په ورځ (د سلواغې ۱۱مه) په دې مرکه کې زیاته کړه: «وروستی ځل یې چې مذاکره وکړه، اړ شو چې اټومي سایټونه یې له‌منځه یوسو».

ډونالډ ټرمپ پر ایران د امریکا د احتمالي برید په اړه د فارس خلیج حوزې د عربي هېوادونو د بې اطلاعۍ په اړه وویل: «موږ نشو کولی نقشه هغوی ته ووایو».

هغه د ایران او امریکا تر منځ مذاکراتو ته په اشارې وویل: «وبه‌ګورو چې ایا کولی شو یو کار وکړو. ګنې بیا به وګورو چې څه پېښېږي... موږ یوه لویه جنګي بېړۍ لرو چې هلته ځي، په ونزوېلا کې له بېړۍ هم لویه ده او لا یې هم لرو».

له دې سره سم، د ایران د ملي امنیت د عالي شورا منشي علي لاریجاني په خپله اېکس پاڼه لیکلي، د مذاکراتو لپاره جوړښتي چارې د پرمختګ په حال کې دي. هغه پرون مسکو ته تللی وو او هلته یې د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره هم کتلي وو.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر پرون په ترکیې کې په یوې خبري غونډه کې اعلان وکړ، تهران چمتو دی چې له امریکا سره د اټومي مذاکراتو مېز ته وګرځي. هغه همداراز په ډاګه کړه، ایران به «هېڅکله» د خپلو توغندیزو پروګرامونو په تړاو مذاکره ونه‌کړي.

د امریکا ولسمشر په دې وروستیو کې اټومي وسلو ته د ایران د لاسرسي پر مخنیوي له ټينګار سربېره هیله‌مندي وښوده، چې تهران ژر تر ژره د مذاکرې مېز ته وګرځي او د یوې عادلانه او منصفانه هوکړې په تړاو مذاکره وکړي.

هغه همداراز ټینګار کړی: «وخت له لاسه د وتلو په حال کې دی او مساله په بشپړ ډول عاجله ده».