ملګري ملتونه: په بغلان کې ۱۲۹۰۰ کورنیو سره مو د خوړو مرسته جاري ساتلې

نوموړي دغه څرګندونې د پکتیا ولایت په یوه مدرسه کې د فراغت په مراسمو کې کړې دي. هغه یو ځل بیا ادعا کړې چې د طالبانو جزایي اصول‌نامه د اسلامي شریعت او قراني احکامو پر بنسټ جوړه شوې ده.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو جزایي اصول‌نامې په کور دننه او بهر پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

ندیم ویلي، که څوک پر دې اصول‌نامې نیوکه لري، کولی شي د یوه جومات له ملا امام څخه پوښتنه وکړي چې ایا دا قانون د حنفي مذهب او د قران له مخې نه ده جوړه شوې؟

بلخوا، اسلامي جمعیت د طالبانو دغه «جزایي اصول‌نامه» غندلې او هغه یې له اسلامي شریعت او فقهې څخه ښکاره انحراف بللی دی. دغه ګوند له دیني عالمانو غوښتي چې د طالبانو د دې اصول‌نامې پر وړاندې د اسلامي شریعت او فقهې روښانه دریځ خلکو ته بیان کړي، تر څو د افغان ولس دیني او کلتوري ارزښتونه خوندي پاتې شي.

د کابل امنیه قومندانۍ د مطبوعاتو او عامه اړیکو دفتر په خبرپاڼه کې ویلي چې له نیول شویو کسانو څخه ۳۲۷۹۶ زیکپ نشه‌یي ګولۍ، ۱۳۳۲۹ټابلیټ کا، ۲۳ نیم کیلو چرس او ۷ موټر هم د امنیتي ځواکونو لاس ته ورغلي دي.

خبرپاڼه زیاتوي چې نیول شویو کسانو په خپلو جرمونو اعتراف کړی او د نورو تحقیقاتو لپاره عدلي ادارو ته سپارل شوي دي.

د کابل امنیه قومندانۍ چارواکو ویلي چې د نشه‌یي توکو پر ضد عملیاتو ته دوام ورکول کېږي ترڅو د ټولنې خونديتوب یقیني شي.

د کډوالو ستونزو د رسېدنې کمېسیون د راپور له مخې، دغه کډوال د ننګرهار تورخم، د کندهار سپین بولدک، د هرات اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه شوي دي.

راپور زیاتوي، له یادو کورنیو څخه ۳۱۸ کورنۍ چې ۱۷۵۳تنه دي د تورخم له لارې، ۲۰کورنۍ چې غړي یې ۱۰۲د سپین بولدک له لارې،۸ کورنۍ چې ۲۵تنه دي د ورېښمو پله له لارې، او ۴کورنۍ چې ۱۱تنه غړي یې وو د اسلام‌کلا له لارې افغانستان ته ستنې شوې دي.

یاده دې وي چې په دې ورستیو کې له ګاونډي هېوادونو ایران او پاکستان څخه زرګونه افغان کډوال مجبور شوي چې خپل هېواد ته ستانه شي. دا جبري ستنېدنې د اقتصادي ستونزو، امنیتي وضعیت او د کډوالو د ملاتړ د نشتوالي له امله ترسره شوي، چې د ستنېدونکو ژوند ته یې ګڼې ننګونې رامنځته کړې دي.

دغه بازار د اوونۍ په دوو ورځو، یعنې د شنبې او یکشنبې په ورځو، فعال وي او د بدخشان د شغنان، نسي، اشکاشم، مایمي او خواهان ولسوالیو اوسېدونکي ورته ورځي. خلک کولی شي له دې بازار څخه خوراکي او نور لومړني توکي په ارزانه بیه ترلاسه کړي.

راپور زیاتوي، دا بازار د امو پله ته څېرمه موقعیت لري او د افغانستان او تاجکستان ترمنځ تر ټولو نږدې سرحدي نقطه بلل کېږي.

د نسي ولسوالۍ د طالبانو ولسوال ویلي، چې دغه بازار د خلکو د اسانتیا لپاره یوه ښه وسیله او د دواړو هېوادونو د ښو اړیکو نښه ده.

دا په داسې حال کې ده، چې په وروستیو کې د تاجکستان او افغانستان په سرحدي سیمو کې د ناامنۍ راپورونه هم ورکړل شوي دي. څه موده وړاندې، د راپورونو له مخې، څو چینایي وګړي د وسله‌والو له خوا وژل شوي وو.

تاجکستان د افغانستان په شمال کې پروت هېواد دی او د امو سیند په اوږدو کې له افغانستان سره شاوخوا ۱۳۵۰ کیلومتره ګډه پوله لري.

په زابل کې د طالبانو د والي دفتر رییس قدرت‌الله بدري وایي، دغه ښارګوټی شاوخوا ۴ زره او ۳۳۰ جریبه پراخوالی لري او د ۵ زره راستنو شویو کورنیو لپاره ځانګړی شوی.

نوموړي زیاته کړې: «په ښارګوټي کې روغتیایي مرکزونه، جومانونه، ښوونځي، مدرسې، درالعلوم، تفریحي پارکونه، لوبغالي او سوداګریز مرکزونه جوړ شوي، او له طرزالعمل سره سم به هر راستنه شوې کورنۍ ته یوه ۵ بسویي ځمکه ورکړل شي.»

زابل کې د طالبانو کډوالو چارو رییس مولوي عبدالعلي جهادیار بیا وایي: «موږ هڅه کوو، چې د کډوالو ستونزې په وخت حل او د هغوی ژوند اسانتیاوې برابرې کړو.» نوموړي دغه ښارګوټی د مهاجرینو د ژوند د ښه والي او د ټولنیز ثبات لپاره مهم وباله.

طالب چارواکو دغه ښارګوټی مهم وبله او ډاډ یې ورکړ چې د ټولې پروژې عملي کول به د سیمې د اقتصادي او ټولنیز پرمختګ لپاره ګټور تمام شي.

په دې ورستیو کې له ګاونډي هېوادونو ایران او پاکستان څخه زرګونه افغان کډوال مجبور شوي چې خپل هېواد ته ستانه شي. دا جبري ستنېدنې د اقتصادي ستونزو، امنیتي وضعیت او د کډوالو د ملاتړ د نشتوالي له امله ترسره شوي، چې د ستنېدونکو ژوند ته یې ګڼې ننګونې رامنځته کړې دي.

نړیوال سازمانونه او د ملګرو ملتونو کډوالو ادارې (UNHCR) دغه ستنېدنې جدي بحران ګڼلی او د افغانستان او نړیوالې ټولنې څخه یې غوښتنه کړې چې د راستنېدونکو لپاره د خوندي ژوند، مناسب سرپناه، روغتیایي خدماتو او بنسټیزو اسانتیاوو زمینه برابره کړي.