په ننګرهار کې یوې مور څلور ماشومان زېږولي دي

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت د دوشنبې په ورځ، د سلواغې پر ۱۳مه وویل، چې دغه پوهنځی به د نبوي سنتي طب په برخه کې علمي، تدريسي او څېړنیز فعالیتونه کوي او د اړوندې برخې لپاره به مسلکي کادرونه وروزي.

وزارت وايي، چې د پوهنځي لپاره لازم اداري او تشکیلاتي جوړښت هم تصویب شوی دی.

د طالبانو د لوړو وزارت سرچینې وايي، د دې پوهنځي جوړېدل به د روغتیايي علومو د پرمختګ ترڅنګ د بدیلو او سنتي درملنې د لارو د معیاري کولو او پیاوړتیا په برخه کې مهم رول ولوبوي.

په سپین بولدک ولسوالۍ کې یوې سرچینې د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل – پښتو ته وویل، چې دغه درې ښځې ښایي څو میاشتې وړاندې وژل شوې وي او مړي یې د سپین‌بولدک ولسوالۍ د «سارګو» غره په لمنو کې په پټ ډول ښخ شوي وو.

سرچینه زیاتوي، چې د ځایي خلکو له خوا ولسوالۍ ته د یاد شکمن ځای په اړه خبر ورکړل شو او له کیندلو وروسته د یادو جسدونو پاتې شوني وموندل شول او د پېژندنې لپاره روغتون ته ولېږدول شول.

سرچینې زیاتوي چې مړي په بوجیو کې اچول شوي وو، چې دا چاره د قصدي پټولو او د پېښې د څېړنې د مخنیوي نښه بلل کېږي. تر دې دمه د وژل شویو ښځو هویت او د قتل انګېزه نه ده روښانه شوې.

د ښځو د حقونو فعالان وایي، دا ډول پېښې د قانون د حاکمیت د کمزورۍ او د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د دوام ښکارندویي کوي. د هغوی په وینا، د عاملینو نه پېژندل او د قضیو نه څېړل کولای شي دا ډول جرمونه نور هم زیات کړي.

تر اوسه د طالبانو ځايي چارواکو د دې پېښې په اړه کوم رسمي دریځ نه دی څرګند کړی.

د یادونې وړ ده چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، د افغانستان له بېلابېلو سیمو څخه د ښځو د مرموزو قتلونو راپورونه ورکړل شوي دي. په داسې حال کې چې په ځینو قضیو کې کورنی تاوتریخوالی یاد شوی، خو په ډېری مواردو کې د قتل لاملونه پټ پاتې دي.

عبدالمتین قانع نن دوشنبه، د سلواغې پر ۱۳مه په یوه ویډويي پېغام کې ویلي، چې د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر( یو این او ډي سي) وروستۍ سروې د ولسوالیو په لږ شمیر مرکزونو کې شوې او د هیواد د اوسني وضعیت جامع انځور نه شي وړاندې کولی.

قانع وايي، ددې ډلې په بیا ځلي واک ته رسېدو سره په تېرو څلورو کلونو کې د ملاهبت الله د فرمان پر اساس د نشه یې توکو د مخنیوي، د پروسس مرکزونو د له منځه وړلو، بدیل کښت ترڅنګ د روږدو کسانو د درملنې په برخو کې جدي ګامونه اخیستل شوي، خو د ملګرو ملتونو د نشه یې توکو او جرمونو پر وړاندې مبارزې په وروستۍ سروې کې له دې یادونه نه ده شوې.

نوموړی ادعا کوي، چې په افغانستان کې د چرسو کښت صفر ته رسېدلی او هغه چرس چې کارول کېږي، هغه له تېرو کالونو پاتې دي.

ملګرو ملتونو د یکشنبې په ورځ، د سلواغې ۱۲مه، په خپل تازه خپور کړي راپور کې ویلي و، چې د نوې ارزونې له مخې، د افغان نارینه‌وو ترمنځ د چرسو کارونه ۴۷سلنه، د تاریاکو ۱۹سلنه، د «تابلیت کا» ۱۱سلنه او د مېټامفتامین یا شیشې کارونه اووه سلنې ته رسېږي.

دا راپور د «افغانستان کې د نشه‌یي توکو د کارونې ملي سروې» درېیم او وروستی ټوک دی، چې د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر له‌خوا د یاد سازمان د پراختیایي پروګرام(یو این ډي پي) په ملاتړ چمتو شوی دی.

په راپور کې ټینګار شوی چې د نشه‌یي توکو برابرول د ډېرو کاروونکو لپاره له اقتصادي پلوه دروند بار دی او لګښتونه یې د هغوی د ورځني عاید له توان څخه لوړ دي.

د عامې روغتیا وزارت ویاند ډاکټر شرافت زمان امرخېل په یوه ویډیويي پېغام کې وویل، چې دا کمپاین په ۱۸ ولایتونو کې پلی کېږي چې کابل، ننګرهار، لغمان، کونړ، نورستان، پکتیا، پکتیکا، خوست، غزني، کندهار، هلمند، ارزګان، زابل، بلخ، فاریاب، کندوز، هرات او بادغیس ولایتونه پکې شامل دي.

افغانستان او پاکستان په نړۍ کې هغه دوه هېوادونه دي، چې لاهم د پولیو ناروغۍ پېښې پکې وخت ناوخته ثبتېږي.

له بل پلوه په روان کال کې په افغانستان کې د پولیو تازه نهه مثبتې پېښې ثبتې شوې دي.

همدا تېره میاشت (د چنګاښ په ۱۹مه) په افغانستان کې د ګوزڼ ناروغۍ ضد کمپاین له پیل سره هم‌مهاله، په کندهار ولایت کې چارواکو د پولیو د دریو مثبتو پېښو خبر ورکړی و.

په کندهار کې د پولیو عملیاتي مسوول صدیق الله پتیال د دغه خبر پخلی کړی و او ویلي یې و، چې دغه پېښې په کندهار ښار، شاه‌ولیکوټ او ارغستان ولسوالیو کې ثبت شوې دي.

له یاد سفارت څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي چې په دې لیدنه کې بېکدلي ویلي، چې د ایران اسلامي جمهوریت هڅه کوي له افغانستان سره خپلې سیاسي او سوداګریزې اړیکې لا پراخې او پیاوړې کړي.

هغه د ګډ سرحد د تثبیت او د سرحدي نښو د نوسازۍ په اړه وویل، «ایران چمتو دی چې له افغانستان سره په دې برخه کې خپلو همکاریو ته دوام ورکړي او دغه بهیر لا چټک کړي.»

د طالبانو د سرحدونو او قبایلو چارو وزارت وايي، د دې ډلې د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزیر ملا نورالله نوري هم د ګډ سرحد د تثبیت او د سرحدي نښو د نویو کولو په برخه کې د هر اړخیزې همکارۍ ډاډ ورکړی دی.

نوموړي ویلي، چې د دې بهیر د چټکتیا او شته ستونزو د حل لپاره به لازمې اسانتیاوې برابرې شي.

د نوموړي په وینا، تمه ده چې په نږدې راتلونکي کې د افغانستان او ایران ترمنځ د ګډ سرحد د تثبیت او د سرحدي علایمو د نوسازۍ بهیر په رسمي ډول پيل شي.