د ایران د وسلهوالو ځواکونو لوی درستیز عبدالرحیم موسوي وايي:« د غچ اخیستنې غوښتنه تر ۱۳مې ورځې پاتې ده او تر ټولو کوچنۍ تېروتنه به موږ ته د اقدام بشپړ واک راکړي». نوموړي زیاته کړې، چې «د مقابلې او غچ اخیستنې لپاره چمتو یو».
د ایران لوی درستیز عبدالرحیم موسوي ویلي:« موږ یوازې د بریا په اړه فکر کوو او د دښمن له ظاهري زور څخه هېڅ وېره نهلرو». هغه همدارنګه وویل:« نړۍ به د ایران بله څېره وویني؛ هغه مهال به امریکایان په امنیت کې نهوي او د سیمې اور به امریکا او د هغې ملګري وسوځوي».
نن د درېیمې ورځې لپاره هم د پاکستان د بلوچستان ایالت په کویټه ښار کې انټرنېټ بند دی. د راپورونو له مخې؛ د انټرنېټ پرې کېدو سره سم له کویټې څخه نورو سیمو او چمن ته د اورګاډي خدمتونه هم بند شوي دي.
جیونیوز د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۳مه) په یوه راپور کې ویلي، چې د انټرنېټ بندېدو له کبله سوداګر، زدهکوونکي او کاروونکي له ګڼو ستونزو سره مخ شوي دي. په راپور کې راغلي، چې له کویټې څخه چمن، پېښور او نورو سیمو ته د جعفر اېکسپرېس اورګاډي تګراتګ هم بند شوی دی.
د رېل پټلۍ چارواکو په وینا؛ د چمن لپاره مساپر وړونکی اورګاډی هم نن نهدی تللی او دغه خدمتونه د نامعلومو لاملونو له امله ځنډول شوي دي. بلوڅ بېلتون پالې ډلې د شنبې په ورځ ادعا کړې وه، چې هیروف په نامه عملیات یې د بلوچستان ایالت د نوشکي، مستونګ او کوېټې په ګډون په لسو ښارونو کې د پاکستان پوځ پر ضد پیل کړي دي.
رویټرز خبري اژانس ته څلورو پاکستاني امنیتي چارواکو ویلي، د شنبې په ورځ لږ تر لږه ۶۷وسلهوال هغه مهال ووژل شول چې په بلوچستان کې یې له پاکستاني امنیتي ځواکونو سره وسلهوالې نښتې وکړې.
د پاکستان امنیتي چارواکو منلې، چې بلوڅ بېلتونپاله وسلهوالو د شنبې په ورځ د بلوچستان ایالت په مرکز کویټه او یو شمېر نورو ښارونو کې پر امنیتي او حکومتي ادارو هممهاله بریدونه کړي دي.
د اسراییل ۱۲ شبکې راپور ورکړی، د دغه هېواد امنیتي چارواکو امریکا ته خبرداری ورکړی چې ایران ښايي د اټومي وسلو په اړه محدود نرمښت وښيي؛ خو د توغندیزو وړتیاوو او د سیمهییزو نیابتي ځواکونو له پروګرام څخه به شاتګ ونه کړي.
د راپور له مخې؛ د اسراییل د پوځ لوی درستیز ایال زمیر تېره اوونۍ واشنګټن ته په خپل سفر کې د امریکا له لوړپوړو پوځي چارواکو سره لیدنه کې د ایران لهخوا د بالستیک توغندیو د پروګرام د بیا رغونې د هڅو په اړه معلومات شریک کړي دي.
همدارنګه د اسراییل امنیتي چارواکو امریکا ته خبرداری ورکړی، د هغه څه پر لور چې دوی یې د ایران سره «بد تړون» بولي حرکت ونه کړي او ټینګار یې کړی چې تهران هڅه کوي د تاکتیکي امتیازونو په ورکولو سره واشنګټن تېر باسي.
د اسراییل د دفاعي چارواکو په وینا؛ دوی د هر منل کېدونکي تړون لپاره درې شرطونه وړاندې کړي دي: د اټومي پروګرام نشتوالی، د بالستیک توغندیو نشتوالی او د نیابتي ځواکونو د ملاتړ پای ته رسول.
اسراییلي چارواکو زیاته کړې، سره له دې چې پوځي فشار زیات شوی، د ایران د حکومت د نسکورولو هر ډول هڅه به له اوسني پوځي ترتیب څخه ډېر پراخ ځواک ته اړتیا ولري.
یو ډیموکراټ نوماند په پراخ توپیر سره وتوانېده، د امریکا د ټېکساس په ایالتي ټاکنو کې د سنا مجلس لپاره د جمهوريپال ګوند هغه نوماند ته ماتې ورکړي چې د ډونالډ ټرمپ له ملاتړه برخمن و. دا په تېرو څو لسیزو کې لومړی ځل دی، چې دغه څوکۍ د یوه ډیموکرات په برخه کېږي.
بایلونکي نوماند دغه پایله د جمهوريپالانو لپاره د کانګرس د منځنۍ دورې ټاکنو په درشل کې چې د نومبر په میاشت کې ترسره کېږي، «د بېدارۍ زنګ» وباله. ټېلر رحمت چې د امریکا د هوايي ځواک پخوانی غړی دی، د شنبې په ورځ (د سلواغې په ۱۱مه) د رایو له ۱۴سلنې په ډېر توپیر سره د لیا وامبسګنس پر وړاندې بریا خپله کړه.
د ټرمپ دغه ملاتړی له تېرو څلورو دورو په دغه څوکۍ واک لاره. نوموړی سره له دې چې د ډونالډ ټرمپ له ملاتړ څخه برخمن و، ونه توانېده چې د خپلې سیمې د خلکو رایې ترلاسه کړي. ډیموکراټانو د دغه ټاکنو پایله د راتلونکو منځنۍ دورې ټاکنو لپاره د خپل ګوند د بریا د چانسونو د زیاتوالي نښه بللې ده.
د ډیموکراټ ملي کمېټې مشر کېن مارټین په یوه پیغام کې ولیکل: «ډیموکراټ ګوند به خپل بېساری او له تمې لوړ فعالیت ته دوام ورکړي او له هڅو به لاس وانهخلي». مېرمن وامبسګنس هم په یوه اعلامیه کې خپل ډیموکراټ سیال ته د بریا مبارکي ورکړه او دغه پایله یې په ایالتي او فدرالي کچه د جمهوريپالانو لپاره «د بېدارۍ زنګ» وباله. نوموړې وویل: «ډیموکراټان خوځېدلي دي؛ خو ډېری جمهوريپالان په خپلو کورونو کې پاتې شول».
خو هغې د ټاکنو په ورځ د توپان رامنځته کېدل د رایهورکوونکو د ګډون د کمښت یو لامل وباله. ډونالډ ټرمپ سره له دې چې له وامبسګنس څخه یې ملاتړ کړی و، د پایلو له اعلان وروسته یې وویل چې په دې سیالۍ کې یې هېڅ رول نه لاره. هغه دغه ټاکنې «په ټېکساس کې یوه سیمهییزه سیالي» وبلله.
د ټېلر رحمت بریا د ډیموکراټ ګوند د هغو پرلهپسې بریاوو دوام بلل کېږي، چې د ډونالډ ټرمپ له بیا واک ته رسېدو وروسته یې په څو ایالتي ټاکنو کې ترلاسه کړي دي. د کانګرس منځنۍ دورې ټاکنې د ۲۰۲۶کال په نومبر کې ترسره کېږي او پهکې د کانګرس پر څوکیو سیالي کېږي.
د جو بایډن د ټاکنیز کمپاین پخوانۍ غړې مېګن هېز وویل، د جمهوريپال نوماند ماته د هغه ګډوډ وضعیت پر وړاندې د خلکو د غبرګون یوه نښه ده چې ټرمپ رامنځته کړی دی. هغې له ډیموکراټانو وغوښتل، چې د کانګرس په ټاکنیزو سیالیو کې د خلکو پر معیشتي ستونزو تمرکز وکړي.
د اسلامي همکاریو سازمان عمومي سرمنشي په قاهره کې د ښځو د حقونو د پیاوړتیا په اړه په یوه نړۍوال کنفرانس کې وویل، چې د ښځو پیاوړتیا د هېوادونو لپاره د دوامدار پرمختګ ستنه ده. حسین ابراهیم طه زیاته کړه، چې دین باید د ښځو د حقونو د ملاتړ لپاره وکارول شي.
دا په داسې حال کې ده، چې د یکشنې په ورځ د مصر په پلازمېنه قاهره کې د ښځو د حقونو ساتنې او پیاوړتیا په اړه نړۍوال کنفرانس ترسره شو. په دغه دوه ورځیني کنفرانس کې د غړو هېوادونو د ښځو چارو وزیرانو، د نړۍوالو سازمانونو استازو او حکومتي چارواکو ګډون کړی و.
د اسلامي همکاریو سازمان عمومي سرمنشي حسن ابراهیم طه د یاد کنفرانس پرمهال د ښځو د حقونو د خونديتوب او پیاوړتیا لپاره «په عقلي او روښانه ډول» د دین د کارولو پر اړتیا ټینګار وکړ. د نوموړي په وینا، د ښځو پیاوړتیا یوازې یو بشري حق نه دی، بلکې «په اسلامي ټولنو کې د دوامدار پرمختګ او ثبات بنسټیزه ستنه ده».
د اسلامي همکاریو سازمان سرمنشي په ټولو سکټورونو کې د ښځو د فعال ګډون د ډاډمنتیا لپاره د پالیسیو د پراختیا غوښتنه وکړه او د ښځو د حقونو د ملاتړ په برخه کې یې د یاد سازمان پر کلکې ژمنې هم ټینګار وکړ.
دا په داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په لیندۍ میاشت کې ویلي و چې د ښځو پروړاندې د طالبانو پالیسۍ د افغانستان اقتصادي ته په کال کې تر څه باندې یو میلیارد ډالرو پورې زیان اړوي.
یاده دې وي، چې د افغانستان په ګډون لږ تر لږه ۷۵ اسلامي هېوادونو د اسلامي همکاریو سازمان غړي دي. که څه هم افغانستان له ۱۳۴۸ کال راهیسې د یاد سازمان غړی دی، خو د معلوماتو له مخې، د طالبانو استازي په یاده غونډه کې ګډون نه درلود.
په داسې حال کې چې امریکا په سیمه کې خپل پوځي حضور پراخ کړی، ترکیه، مصر او قطر هڅه کوي چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي او د ټرمپ د ځانګړي استازي سټیو ویټکاف ترمنځ په انقره کې د مخامخ لیدنې زمینه برابره کړي.
اکسیوس د یوه لوړپوړي امریکايي چارواکي په حواله راپور ورکړی، چې د ډونالډ ټرمپ ادارې د ځینو چینلونو له لارې ایران ته پیغام لېږلی چې د احتمالي هوکړې لپاره لېدنې او مذاکراتو ته چمتو دی.
همدارنګه یادې رسنۍ د دوو سیمهییزو سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې ترکیه، مصر او قطر هڅه کوي ترڅو د روانې اوونۍ تر پایه د ترکیې په پلازمېنه کې د سټیو ویټکاف او عباس عراقچي ترمنځ یوه لېدنه برابره کړي.
د یادو درېیو هېوادونو د چارواکو له ډلې یوه یې اکسیوس ته ویلي: «دا پروسه روانه ده. موږ خپله بشپړه هڅه کوو».
یادو درېیو هېوادونو مخکې د ټرمپ ادارې سره د غزې د اوربند په تړون کې هم همکاري کړې ده او اوس هڅه کوي، چې د امریکا او ایران ترمنځ مذاکرات پیل کړي، څو په سیمه کې د جګړې د پېښیدو مخه ونیول شي.
په ورته مهال واینټ ورځپاڼې راپور ورکړی، چې ترکیې وړاندیز کړی څو د ایران ټول غني شوي یورانیم خپلې خاورې ته ولېږدوي. د دې طرحې موخه دا ده چې واشنګټن ته ډاډ ورکړل شي چې ایران به اټومي وسلو ته لاسرسی نه پیدا کوي. د ایران د یوارنیم ساتلو ته روسیې هم چمتوالی ښودلی، خو ترکیه باور لري چې د اردوغان او ټرمپ د نږدې اړیکو له امله واشنګټن ښايي پر ترکیې ډېر باور وکړي.
خو تهران تر اوسه د خپلو یورانیمو د انتقال په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي.
د اکسیوس د راپور لهمخې، ډونالډ ټرمپ تر اوسه پر ایران د برید کولو او نه کولو په اړه کومه پرېکړه نه ده کړې او ډیپلوماټیکې لارې پرانېستل شوې دي، خو د امریکا لپاره دا څرګنده نه ده، چې خامنهيي به خپلو ډیپلوماټانو ته اجازه ورکړي چې له امریکا سره داسې هوکړې ته ورسېږي چې واشنګټن ته د منلو وړ وي او که نه.
د اکسیوس د سرچینو لهمخې، قطر، مصر او ترکیه هممهاله د دواړو لوریو سره په اړیکه کې دي، څو د مذاکراتو لپاره قناعت ترلاسه کړي.
په ورته مهال د ایران د بهرنیو چارو وزیر سياېناېن سره په خبرو کې ویلي، چې «دوست هېوادنه» د ایران او امریکا ترمنځ د باور جوړونې په هڅو بوخت دي.
عرقچې زیاته کړې:«که چیرې د امریکا د مذاکراتو ټیم د ښاغلي ټرمپ په وینا عمل وکړي او د یوې عادلانه هوکړې په لټه کې وي چې تضمین ورکړي چې ایران به اټومي وسله ترلاسه نه کړي، نو د نورو خبرو اترو امکان شتون لري».
دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د قطر د بهرنیو چارو وزیر تهران ته سفر وکړ او تېرو دوو ورځو کې د مصر ولسمشر له پزشکیان او د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هم د ایران د بهرنیو چارو وزیر سره ټلیفوني خبرې اترې کړې دي او له ایران څخه یې غوښتنه کړې، چې له امریکا سره خبرو اترو ته کېني.
خو د ایران او امریکا ترمنځ د مذاکراتو د هڅو تر سیوري لاندې د ایران مذهبي مشر د امریکا پر وړاندې کلک موقف نیولی.
خامنهيي ویلي: «امریکایان باید په دې پوه شي چې که دا ځل جګړه پیل شي، نو دا جګړه به په سیمهییزې شخړې واوړي».