د ایران په اصفهان کې یوه پوځي چورلکه غورځېدلې ده

ټرمپ د دوشنبې په ماښام پر ټروټ خواله رسنۍ لیکلي، جنرال کېن چې د ایران د اټومي پروګرام پر وړاندې یې د برید مشري کړې وه باور لري که پوځي اقدام وشي؛ نو دغه جګړه «په اسانۍ ګټلی شي».

نوموړي هغه رسنۍ چې دغه راپورونه یې خپاره کړي «د جعلي خبرونو رسنۍ» وبللې او ویې لیکل، چې جنرال کېن هېڅکله د ایران پر وړاندې د اقدام نه‌کولو خبره نه‌ده کړې. د ټرمپ په وینا؛ جنرال کېن یوازې د بریا په څرنګوالي پوهېږي او که امر ورکړل شي د عملیاتو مشري به وکړي.

د امریکا ولسمشر یو ځل بیا ټینګار وکړ، چې غوره ګڼي له ایران سره هوکړې ته ورسېږي؛ خو خبرداری یې ورکړ که هوکړه ونه شي، «هغه ورځ به له بده مرغه د هغه هېواد او خلکو لپاره یې ډېره بده ورځ وي».

نیویارک ټایمز ورځپاڼه له هغو رسنیو څخه ده، چې د سپینې ماڼۍ د یوې ځانګړې غونډې په اړه یې راپور ورکړی دی. دغه غونډه (د سلواغې په ۲۹مه) د ټرمپ، د هغه د مرستیال، د بهرنیو چارو او دفاع وزیرانو، د سي‌‌ای‌اې رییس او د پوځ د ګډو ځواکونو د لوی درستیز په ګډون ترسره شوې وه.

د اسراییل او حماس ترمنځ د اوربند تړون د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د وړاندیز شوې طرحې پر بنسټ ټینګ شو. د یادې طرحې په لومړي پړاو کې یوشمېر اسراییلي او فلسطیني بندیان هم خوشې شوي وو.

الجزیرې ټلوېزیوني شبکې راپور ورکړی، چې د جګړې له پیل راهیسې تراوسه پورې پر غزې د اسراییل په بریدونو کې ۷۲زره او ۷۳ فلسطینیان وژل شوي دي. په راپور کې راغلي، چې د اسراییل په هوایي او ځمکنیو بریدونو کې بیا د فلسطین ۱۷۱زره او ۷۴۹ وګړي ټپیان شوي هم دي.

په دې مرګ ژوبله کې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

د راپور له مخې؛ د امريکا پوځي پلان جوړوونکو خبرداری ورکړی، چې د تهران پر پوځي او ستراتيژيکو شتمنيو هر ډول بريد ښايي پرېکنده او يوځلنی ګوزار ونه اوسي؛ بلکې ښایي شخړه لاپسې پراخه او په منځني ختيځ کې اوږدمهاله منازعې ته لاره هواره کړي.

سرچينو ويلي، د امريکايي چارواکو وروستي بحثونه تر ډېره د احتمالي غچ اخيستونکو اقداماتو پر ګواښونو او دغه احتمال متمرکز وو چې محدوده بريدونه به ونه شي کولای د ايران د حکومت پوځي وړتياوې کمزورې کړي.

د راپور په ټکو، دغه وضعيت ښايي امريکا په سیمه کې له یوې پراخې شخړې سره مخ کړي.

د سوریې دولتي خبري اژانس وايي، دغه پېښه د دوشنبې په ورځ (د کب ۴مه) د رقه ښار په لوېدیځ کې پر یوې پوستې د داعشیانو له برید وروسته رامنځته شوې او په ځوابیه ډزو کې یو داعشي هم وژل شوی دی.

داعشیانو له دغې پېښې وروسته سمدستي د برید مسوولیت منلی دی او همداراز یې د شنبې په ورځ هم ادعا کړې وه، چې د دغه هېواد په شمالياو ختیځه برخه کې پر دولتي ځواکونو دوه بریدونه کړي او په‌کې یو سرتېری او یو ملکي کس وژل شوي وو.

له دې سربېره نن سهار وختي (سې‌شنبه د کب ۵مه) د سوریې په ختیځ کې د دېرالزور ولایت په میادین ښار کې نامعلومو وسله‌والو د پوځ پر یوې اډې برید وکړ او یو سترتېری وژل شوی، خو د دغه برید مسوولیت هېڅ ډلې نه‌دی منلی.

دغه بریدونه په داسې حال کې دي، چې داعش همدا دوه ورځې مخکې د سوریې دولت پر ضد د نویو عملیاتو له پیله خبر ورکړ.

د یادونې وړ ده، چې سوریه تېر کال د داعش پر ضد د مبارزې لپاره د امریکا په مشرۍ له اېتلاف سره یوځای شوه او درېیو سوریايي امنیتي سرچینو رویټرز ته ویلي، چې امریکایي ځواکونو د دوشنبې په ورځ (د کب ۴مه) د دغه هېواد په شمال ختیځ کې له خپلې تر ټولو لویې پوځي اډې څخه د وتلو بهیر پیل کړی. دغه امریکايي ځواکونه شاوخوا یوه لسیزه مخکې د داعش پر وړاندې د مبارزې لپاره سوریې ته استول شوي وو.

نوموړی وایي، ان که د دوی د پناه غوښتنې د دوسيې څېړنه لا بشپړې شوې هم نه وي، نو بیا هم باید کار وکړي.

دوبرينت له بیلډ ورځپاڼې سره په خبرو کې تاييد کړه، چې ده د «سمدستي کار ته د ننوتلو طرحې» د جوړولو امر ورکړی دی. د هغه په وينا، تر دې وړاندې به ډېری پناه غوښتونکي د کار له پيل مخکې د اوږدې مودې لپاره په تمه پاتې کېدل، خو د دې طرحې په پلي کېدو سره به د کار بنديز ترې لرې شي.

دوبرينت وويل: «هر څوک چې دلته راځي، بايد وکولای شي ژر کار وکړي. د ټولنې سره د يو ځای کېدو تر ټولو ښه لار د کار بازار ته ننوتل دي. زموږ موخه دا ده چې خلک د کار او فعاليت له لارې ونډه واخلي».

د جرمني د کورنيو چارو وزارت يوه وياند د دې طرحې په اړه وويل، چې د کار بنديز لرې کول د کار کولو جبري کول نه دي. هغه ټينګار وکړ، نوې تګلارې به د پناه غوښتنې د دوسيو د ارزونې پر بهير او پايله هېڅ بدلون رانه‌ولي. يعنې، که يو کس کار کوي او که نه، دا به د پناه ورکولو يا نه ورکولو په وروستۍ پرېکړه هېڅ اغېز ونه‌لري.

په دې طرحه کې راغلي، چې پناه غوښتونکي کولای شي خپل عايد په بنسټيز ډول وساتي، خو که چېرې ټولنيزې مرستې تر لاسه کوي، نو عايد به يې د دغو مرستو د حساب پر مهال په پام کې نيول کېږي، چې په‌کې د استوګنې لګښتونه هم شامل دي.

دا طرحه د جرمني د کډوالۍ د قوانينو د پراخې بياکتنې يوه برخه ده، چې د اروپايي ټولنې د ګډې کډوالۍ نظام په چوکاټ کې بيا سمبالېږي.

جرمني په اروپا کې هغه هېواد دی چې تر ټولو زيات پناه غوښتونکي لري، په ځانګړې توګه له منځني ختيځ او سوېلي اسيا څخه یې ډېر کسان منلي دي. همداراز، دا هېواد له اسيا بهر د افغانانو تر ټولو لويه ټولنه هم په خپل کوربتوب کې لري.