سيبياېس نيوز د څو باخبره سرچينو په حواله راپور ورکړی، د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په زياتېدونکې توګه له هغو محدوديتونو ناخوښي څرګندوي چې د تهران پر ضد د پوځي ځواک د کارولو لپاره وضع شوي دي.
د راپور له مخې؛ د امريکا پوځي پلان جوړوونکو خبرداری ورکړی، چې د تهران پر پوځي او ستراتيژيکو شتمنيو هر ډول بريد ښايي پرېکنده او يوځلنی ګوزار ونه اوسي؛ بلکې ښایي شخړه لاپسې پراخه او په منځني ختيځ کې اوږدمهاله منازعې ته لاره هواره کړي.
سرچينو ويلي، د امريکايي چارواکو وروستي بحثونه تر ډېره د احتمالي غچ اخيستونکو اقداماتو پر ګواښونو او دغه احتمال متمرکز وو چې محدوده بريدونه به ونه شي کولای د ايران د حکومت پوځي وړتياوې کمزورې کړي.
د راپور په ټکو، دغه وضعيت ښايي امريکا په سیمه کې له یوې پراخې شخړې سره مخ کړي.
د سوریې دولتي خبري اژانس وايي، داعش د دوشنبې په ورځ د دغه هېواد په شمال کې پر یوې پوستې د برید په ترڅ کې۴ دولتي نظامیان ووژل. دا د احمد الشرع په مشرۍ د نوي دولت له جوړېدو وروسته پر دولتي ځواکونو د داعشیانو تر ټولو خونړی برید دی.
د سوریې دولتي خبري اژانس وايي، دغه پېښه د دوشنبې په ورځ (د کب ۴مه) د رقه ښار په لوېدیځ کې پر یوې پوستې د داعشیانو له برید وروسته رامنځته شوې او په ځوابیه ډزو کې یو داعشي هم وژل شوی دی.
داعشیانو له دغې پېښې وروسته سمدستي د برید مسوولیت منلی دی او همداراز یې د شنبې په ورځ هم ادعا کړې وه، چې د دغه هېواد په شمالياو ختیځه برخه کې پر دولتي ځواکونو دوه بریدونه کړي او پهکې یو سرتېری او یو ملکي کس وژل شوي وو.
له دې سربېره نن سهار وختي (سېشنبه د کب ۵مه) د سوریې په ختیځ کې د دېرالزور ولایت په میادین ښار کې نامعلومو وسلهوالو د پوځ پر یوې اډې برید وکړ او یو سترتېری وژل شوی، خو د دغه برید مسوولیت هېڅ ډلې نهدی منلی.
دغه بریدونه په داسې حال کې دي، چې داعش همدا دوه ورځې مخکې د سوریې دولت پر ضد د نویو عملیاتو له پیله خبر ورکړ.
د یادونې وړ ده، چې سوریه تېر کال د داعش پر ضد د مبارزې لپاره د امریکا په مشرۍ له اېتلاف سره یوځای شوه او درېیو سوریايي امنیتي سرچینو رویټرز ته ویلي، چې امریکایي ځواکونو د دوشنبې په ورځ (د کب ۴مه) د دغه هېواد په شمال ختیځ کې له خپلې تر ټولو لویې پوځي اډې څخه د وتلو بهیر پیل کړی. دغه امریکايي ځواکونه شاوخوا یوه لسیزه مخکې د داعش پر وړاندې د مبارزې لپاره سوریې ته استول شوي وو.
د جرمني د کورنيو چارو وزیر الکساندر دوبرینت وايي، د کډوالۍ د نظام د سمون لپاره يوه نوې طرحه چمتو شوې ده. د دې طرحې لهمخې، هغه کسان چې جرمني ته د پناه غوښتنې لپاره ځي، کولای شي يوازې دغه هېواد ته له داخلېدو درې مياشتې وروسته کار پيل کړي.
نوموړی وایي، ان که د دوی د پناه غوښتنې د دوسيې څېړنه لا بشپړې شوې هم نه وي، نو بیا هم باید کار وکړي.
دوبرينت له بیلډ ورځپاڼې سره په خبرو کې تاييد کړه، چې ده د «سمدستي کار ته د ننوتلو طرحې» د جوړولو امر ورکړی دی. د هغه په وينا، تر دې وړاندې به ډېری پناه غوښتونکي د کار له پيل مخکې د اوږدې مودې لپاره په تمه پاتې کېدل، خو د دې طرحې په پلي کېدو سره به د کار بنديز ترې لرې شي.
دوبرينت وويل: «هر څوک چې دلته راځي، بايد وکولای شي ژر کار وکړي. د ټولنې سره د يو ځای کېدو تر ټولو ښه لار د کار بازار ته ننوتل دي. زموږ موخه دا ده چې خلک د کار او فعاليت له لارې ونډه واخلي».
د جرمني د کورنيو چارو وزارت يوه وياند د دې طرحې په اړه وويل، چې د کار بنديز لرې کول د کار کولو جبري کول نه دي. هغه ټينګار وکړ، نوې تګلارې به د پناه غوښتنې د دوسيو د ارزونې پر بهير او پايله هېڅ بدلون رانهولي. يعنې، که يو کس کار کوي او که نه، دا به د پناه ورکولو يا نه ورکولو په وروستۍ پرېکړه هېڅ اغېز ونهلري.
په دې طرحه کې راغلي، چې پناه غوښتونکي کولای شي خپل عايد په بنسټيز ډول وساتي، خو که چېرې ټولنيزې مرستې تر لاسه کوي، نو عايد به يې د دغو مرستو د حساب پر مهال په پام کې نيول کېږي، چې پهکې د استوګنې لګښتونه هم شامل دي.
دا طرحه د جرمني د کډوالۍ د قوانينو د پراخې بياکتنې يوه برخه ده، چې د اروپايي ټولنې د ګډې کډوالۍ نظام په چوکاټ کې بيا سمبالېږي.
جرمني په اروپا کې هغه هېواد دی چې تر ټولو زيات پناه غوښتونکي لري، په ځانګړې توګه له منځني ختيځ او سوېلي اسيا څخه یې ډېر کسان منلي دي. همداراز، دا هېواد له اسيا بهر د افغانانو تر ټولو لويه ټولنه هم په خپل کوربتوب کې لري.
د ايران د خراسان رضوي د سرحدي پوليسو چارواکي وايي، د تايباد په سرحدي سيمه کې يې د وسلو او جنګي توکو يوه جوپه نيولې. پوليسو تر اوسه نه دي ويلي چې دا وسلې له کوم ځايه تايباد ته رسېدلي. تايباد د افغانستان له پولې سره نږدې پرته سيمه ده او له دوغارون څخه شاوخوا ۱۸ کيلومتره واټن لري.
د ایران د تسنیم خبري اژانس د راپور لهمخې، د سرحدي ځواکونو قومندان مجيد شجاع ويلي چې دا عمليات د يکشنبې ماښام د کب په درېيمه نېټه ترسره شوي دي. د هغه په وينا، دغه ګام ايران ته د وسلو د ننوتلو د مخنيوي د پروګرام په چوکاټ کې پورته شوی دی.
نوموړي زياته کړې، تر هغه وروسته چې د تايباد په پوله کې د وسلو د يوې جوپې د راوړلو او پټولو په اړه راپورونه تر لاسه شول، نو سملاسي استخباراتي څارنې او پلټنې پيل شوې.
د خراسان رضوي د سرحدي پوليسو د خبرپاڼې لهمخې، په دې جوپه کې اته ميله تومانچې، شپاړس دانې د مرمیو بکسونه، دولس پايه چاودېدونکي نلونه او يو څلوېښت ټوټې لاسي بم موندل شوي دي.
قومندان شجاع وويل، چې پلان دا و څو دا وسلې لومړی په سرحدي سيمه کې پټې کړل شي او وروسته د نورو کسانو لهخوا د دغه هېواد دننه ولېږدول شي. هغه همدارنګه زياته کړې، چې د دغو مهماتو د لېږد د عاملينو په اړه ځيني مالومات ترلاسه شوي او د هغوی د پېژندلو او نيولو هڅې روانې دي.
د دوشنبې په سهار یوه ۳۵ کلن افغان د جرمني د وورتسبورګ ښار د اورګاډي د مرکزي تمځای په تالار کې پر درېیو کسانو د چاقو برید کړی او هغوی یې برسېرن ټپیان کړي دي. دغه پېښه د همدې تمځای د ننوتلو دروازې ته نږدې د «یهوه شاهدانو» د مذهبي ډلې یوې غرفې ته څېرمه شوې ده.
د پولیسو په وینا، بریدګر هغه ۶۸ کلن سړي ته ورنږدې شوی و چې د یادې غرفې مسوولیت یې پر غاړه درلود او ناڅاپه یې څو ځله د چاقو ګوزارونه پرې وکړل. پولیسو زیاته کړې، چې یاد افغان په همدې لړ کې دوه نور کسان هم تر برید لاندې راوستي او د چړو ګوزارونه یې پرې کړي دي.
شاهدان یهوه یوه مسیحي مذهبي ډله ده، چې د نولسمې پېړۍ په وروستیو کې په متحدو ایالتونو کې رامنځته شوې ده.
د پولیسو د معلوماتو لهمخې، په دې پېښه کې یاد درې کسان برسېرن ټپیان شوي او داسې کوم څه نشته چې ثابته کړي د چاقو ګوزارونه دې ډېر ژور وي. یو شمېر لارویانو چې په هغوی کې یو پولیس هم ملکي جامې اغوستې وې، بریدګر مهار کړ او د مرستندویو ځواکونو تر رسېدو پورې یې تر کنټرول لاندې وساته.
یاد سړی دا مهال نیول شوی او په توقیف کې دی.
د جرمني رسنیو راپور ورکړی، چې د دې برید اصلي انګېزه تر اوسه په څرګنده نه ده معلومه شوې او پلټونکي دا قضیه د «د قتل هڅه» په توګه څېړي. لا هم روښانه نه ده، چې بریدګر په قصدي ډول د «شاهدان یهوه» پیروان په نښه کړي وو که بله کومه انګېزه یې لرله.
په فرانسه کې د امریکا سفیر چارلس کوشنر د دغه هېواد له حکومتي چارواکو سره له لیدنې منع شو. ډیپلوماټیکو سرچینو د دوشنبې په ورځ رویټرز خبري اژانس ته ویلي، دا پرېکړه وروسته له هغه وشوه چې نوموړی د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت له لوري احضار کېدو ته حاضر نهشو.
د سرچینو په وینا، کوشنر وروسته له هغه د فرانسې د بهرنیو چارو وزارت ته احضار شو چې د امریکا سفارت د تېرې اوونۍ په ترڅ کې د یوه فرانسوي سختدریځه ښياړخي فعال د وژل کېدو په اړه څرګندونې خپرې کړې. سرچینې زیاته کړې: «د امریکا سفارت د هغې تراژیدۍ په اړه نظرونه څرګند کړي چې په فرانسه کې پېښه شوې ده او یوازې زموږ په کورنیو بحثونو پورې اړه لري؛ موږ اجازه نه ورکوو چې له دې موضوع ناوړه ګټه پورته شي. چارلس کوشنر نن وزارت ته احضار شو، خو حاضر نه شو».
د راپورونو لهمخې، د فرانسې سخت دریځه ښي اړخی فعال کوینټن درانک د یوې شخړې په ترڅ کې چې ویل کېږي د چپ اړخي سخت دریځو پورې تړلو کسانو سره و، وهل شوی او خپل ژوند یې له لاسه ورکړی. دغه پېښه د فرانسې ټولنه حیرانه کړې او «د فرانسې چارلي کرک شېبه» په نوم یاده شوې.
په همدې حال کې، په امریکا کې د فرانسې سفارت او د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د ترهګرۍ ضد دفتر اعلان کړی چې دا قضیه تر څار لاندې ده. دغو ادارو په اېکس کې خبرداری ورکړی، چې «د چپ اړخي سخت دریځ تاوتریخوالی په زیاتېدو دی» او باید د عامه امنیت د ګواښ په توګه ورسره چلند وشي.
دا دویم ځل دی چې کوشنر د خپل احضار په غونډه کې ګډون نه کوي. د ۲۰۲۵ کال په اګسټ میاشت کې هم هغه وروسته له هغه چې په څرګنده توګه د فرانسې د یهود ضد کړنو د زیاتوالي په اړه اندېښنه څرګنده کړه او د فرانسوي چارواکو کړنې یې وغندلې، د یاد هېواد د بهرنیو چارو وزارت ته د سپیناوي لپاره غوښتل شوی و، خو په هغه غونډه کې هم حاضر نهشو.