ازبکستان له افغانستان سره د سوداګرۍ کچه ۵ میلیارد ډالرو ته لوړول غواړي

دغه فعالیتونه د هایدروکاربني سرچینو ترڅنګ د اوسپنې او مسو د کانونو د موندلو په موخه کېږي.

د پروژې د رسمي پرانیستې مراسم د سې شنبې په ورځ د طالبانو د بلخ ولایت د اقتصادي چارو مرستیال والي مولوي نورالهدی ابو ادریس او د ازبکستاني شرکت عمومي رییس خایتبوی اومونوف په حضور کې ترسره شوي دي.

یاد وزارت وايي، چې شرکت د سپړنې جواز له طالبانو سره تر خبرو اترو وروسته ترلاسه کړی دی.

د طالبانو دکانونو وزارت د هایدروکاربن د برخې د سروې رییس عبدالخلیل حنفي په دې مراسمو کې وویل، چې د احمد اباد بلاک ۱۸۵۵ کیلومتره، محمد جان ډګر ۳۶۰۸ کیلومټره او شمر ۲۱۵۴ کیلومتره مساحت په بر کې نیسي.

دغه پروژه د هغې همکارۍ تړون له مخې عملي کېږي چې پخوا د ازبکستان د کانونو او جیولوژۍ وزارت او د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت ترمنځ لاسلیک شوی و.

دواړو خواوو د جیولوژۍ او کانونو په سکتور کې د همکاریو د لا پراختیا ژمنه بیا تازه کړې ده.

د یادونې وړ ده چې قزاقستان هم په افغانستان کې د جیولوژیکي سپړنې لپاره ۲۴۰ میلیارده ټېنګې ځانګړې کړې دي.

د دغه وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د ځمکو له غصب څخه د مخنیوي او د غصب شویو ځمکو د استرداد کمېسیون تر دې وړاندې د دغه ځمکې اسناد او مدارک ارزولي او د قانون د ۱۷مې مادې له مخې یې دوسیه د شمال زون ځانګړې محکمې ته سپارلې وه.
د طالبانو عدلیې وزارت ویلي، د دوی ځانګړې محکمې تر څېړنې وروسته پرېکړه وکړه چې یاده ۲۵ جریبه ځمکه دولتي ده. له بل پلوه د طالبانو ویاند مرستیال حمدالله فطرت ویلي، چې یادې ډلې په تېر ۲۰۲۵کال کې په ټول افغانستان کې (۲۴۶۱۲۵۲) جریبه ځمکه تشخیص او تثبیت کړې ده.

خو حقوق‌پوهان وايي، چې طالبانو له خپلې دویمې واکمنۍ سره د تېر جمهوري نظام ټول قوانین او فرمانونه لغوه کړي او ښایي چې په دغه راګرځول شويو ځمکو کې قانوني ځمکې هم غصب بلل شوې وي او راګرځول شوې وي.

ځينې خلک بیا وايي، طالبان له یوې خوا ادعا کوي چې دولتي ځمکې یې له غاصبینو راګرځولې دي؛ خو له بلې خوا بیا دولتي ځمکې د عامو بې‌وزلو خلکو پر ځای خپلو پلویانو ته ورکوي.

د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې د چهارشنبې په ورځ (د کب ۶مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې په دغه لیدونو کې د دواړه خواوو ترمنځ د معیاري کولو په برخه کې د همکاریو پر پیاوړتیا، په ځانګړي ډول د ټاکل شویو معیارونو له مخې افغانستان ته د نفتي توکو او اوبلن ګاز د صادراتو په څرنګوالي خبرې کړې.

د دواړه خواوو چارواکو دغه لیدنې د دوه اړخیزو همکاریو پر پیاوړتیا او د وارېدونکو نفتي توکو د کیفیت د تضمین په لور مهم ګام یاد کړی.

د طالبانو د معیار او کیفیت ادارې رییس فیض‌الله تمیم تېره ورځ هم د ترکمنستان د معیار او نورم له دولتي ادارې سره په عشق اباد ښار کې کتلي دي. په دغه کتنه کې د دواړو لوریو ترمنځ د معیارونو، کیفیت لوړولو او دواړو خواوو د ګډو همکاریو پر پراختیا ټینګار شوی و.

د هغه په وینا؛ په کندهار کې د چرګانو خوراکي تولیدي کارخونو په کور دننه اړتیاوې پوره کړې او نورو ولایتونو ته یې هم استوي. نوموړي‌ زیاته کړې: «په کندهار کې اوس د ۹ فابریکو څخه هره ورځ ۵۵۰ ټنه د چرګانو دانه تولیدېږي. په دې برخه کې پر ځان بسیا یو او دغه تولید په ژمي کې زیاتېږي او دوبي کې کمېږي؛ ځکه دوبي کې د چرګانو پالنه کمه وي او غوښه هم لږ استعمالېږي».

په ورته وخت کې د یادو فابریکو مسوولین له طالبانو د برېښنا، په صنعتي ساحه کې د ځمکو د ورکړې، په کور دننه د خامو موادو او نورو برخو کې د پاملرنې غوښتنه کوي. د چرګانو د غوښو او هګیو د تولید شرکتونه وايي، د طالبانو پاملرنه د چرګانو او هګیو د بیو پر ټېټېدو مسقتیم اغېز کوي.

تېره میاشت ​​په کندهار کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست خبر ورکړی و، چې د دغه ولایت په ارغنداب ولسوالۍ کې په عصري ټېکنالوژۍ او نړۍوالو معیارونو جوړ شوی د چرګانو یو فارم د ورځې ۳۵۰زره هګۍ او ۶۵ټنه غوښه تولیدوي.

هغه پر اېکس‌پاڼه لیکلي، نن د تهران د کرج په سیمه کې کرام‌الدین رضازاده چې د ملي شورا پخوانی استازی او د غور ولایت د والي پخوانی مرستیال و؛ د ناپېژاندو وسله‌والو له لوري په نښه او ټپي شوی دی.

هغه ویلي، د شته معلوماتو له مخې د رضازاده روغتیايي وضعیت «هیله‌بښونکی» ښودل شوی او روغتون ته لېږدول شوی دی. نوموړي د هغه لپاره د بېړنۍ او بشپړې روغتیا غوښتنه کړې.

عطا محمد نور طالبانو ته په خطاب کې ویلي: «له تاوتریخوالي، ترور او وینې تویولو لاس واخلئ. د بې‌ګناه انسانانو وینه تویول نه د قدرت نښه ده او نه د مشروعیت».

نوموړي زیاته کړې، دوی تر اوسه د پخوانیو تراژیدیو د تکرار د مخنیوي لپاره د زغم او صبر لاره خپله کړې او «ځان ته مو د جګړې اجازه نه‌ده ورکړې». هغه ټینګار کړی، دغه خبرې له داسې ادرس څخه کېږي چې «د جګړو د ډګرونو څو لسیزې تجربه لري».

د بلخ پخواني والي ادعا کړې، چې په تېرو لسیزو کې حتی په سختو شرایطو کې هم د طالبانو له اسیرانو سره ښه چلند شوی او ګڼ شمېر کسان بېرته خوشې شوي دي. هغه ویلي، د جمهوري نظام په لومړیو ورځو کې یې د غچ اخیستنې مخه نیولې او ان د یوه طالب قوماندان ژوند یې ژغورلی دی.

عطا محمد نور خبرداری ورکړی، چې د بې‌دفاع کسانو وژنه که په هېواد دننه وي او که بهر، «د اقتدار نښه نه؛ بلکې د بې‌ثباتۍ او وېرې څرګندونه ده». هغه په پای کې له طالبانو غوښتي، چې د تاوتریخوالي له لارې واوړي او افغانستان نور د تقابل او ناورین پر لور نه بیایي. هغه ټینګار کړی، چې هېواد تر بل هر وخت ډېر «عقلانیت، زغم او د وینې تویولو پای ته رسولو» ته اړتیا لري.