د معلوماتو له مخې، د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس ټینګار کړی، چې د بهرنیو پانګوالو د جلب، د سوداګرۍ د اسانتیاوو برابرولو او د پانګونې د خنډونو د کمولو لپاره به خپلې همکارۍ ته دوام ورکړي.
نوموړي ویلي، چې د پانګوالو لپاره د مناسب چاپېریال رامنځته کول او د خصوصي سکتور ملاتړ د دوی له مهمو لومړیتوبونو څخه دي.
په انځورونو کې ښکاري، چې هندي سوداګر د هند له مسلمان پاړکي سره اړه لري، خو د هغوی د پانګې او سوداګرۍ د ډول په اړه د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې جزئیات نه دي ورکړي.
له دې وړاندې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي هم له هندي پانګوال انوشستانه سره په لیدنه کې د ګرانبیه ډبرو او درملو په سکتور کې د پانګونې پر فرصتونو خبرې کړې وې.
د طالبانو او پاکستان د اړیکو له ترینګلتیا وروسته د نوي ډیلي او کابل ترمنځ اړیکې ښې شوې او د طالبانو دریو وزیرانو دغه هېواد ته سفرونه وکړل او هندي سوداګرو په افغانستان کې د درملو په برخه کې د پانګونې ژمنې وکړې.
طالبانو له پاکستان نه د درملو پر وارداتو بندیز لګولی او د لارو د بندېدو له امله له تېرو څو میاشتو راهیسې د دواړو هېوادونه ترمنځ سوداګري او راشه درشه بنده ده.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
