د طالبانو خالد بن ولید ۲۰۱ قول اردو اعلان وکړ، چې په ننګرهار، کونړ او پکتیا ولایتونو کې یې د پاکستان د وروستیو هوايي بریدونو په ځواب کې غچ اخېستونکي بریدونه پیل کړي دي. په ورته وخت کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د خوست په ځاځي میدان کې هم جګړه پیل شوې.
له کونړ نه سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې طالبانو د ناړۍ ولسوالۍ په دوکلام سیمه کې جګړه پیل کړې ده.
په ورته وخت کې له خوست نه سرچینې وايي، چې جګړه په پلوسې سیمه کې د طالبانو له ټولو سرحدي پوستو نه پیل شوې ده.
سرچینو دغه راز وویل، چې د ننګرهار د ګوشتې ولسوالۍ په انارګي او نورستان کامدیش سیمه کې هم د طالبانو او پاکستاني ځواکونه ترمنځ نښته پیل شوې.
د خیبر پښتونخوا والي، فیصل کریم کنډي وایي، چې په پاکستان کې په روانه ترهګرۍ کې د افغانستان له خاورې کار اخیستل کېږي. هغه ادعا کړې، چې «هند او اسراییل هم د افغانستان خاوره د پاکستان پر ضد کاروي».
د خیبر پښتونخوا د والي دفتر د پنجشنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي چې دوی په دې اړه د سعودي عربستان او ترکيې په همکارۍ له طالبانو سره خبرې هم کړې دي، خو د طالبانو له خوا د ترهګرو پر ضد کوم عملي ګام نه دی اخیستل شوی.
دا په داسې حال کې ده چې افغان طالبانو هرځلي دا خبره رد کړې چې ګواکې د افغانستان خاوره دې پاکستان کې وسله والو فعالیتونو لپاره وکارول شي او دا یې د پاکستان کورنی مشکل بللی.
خبرپاڼه کې راغلي چې کنډي دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ په اسلام اباد کې د سیمه ییزو مطالعاتو انسټیټیوټ له خوا جوړ شوي سیمینار کې کړي.
کنډي په خپلو څرګندونو کې وویل چې له طالبانو سره د خبرو دروازې باید پرانیستې وي. هغه زیاته کړه چې د ترهګرۍ له امله دوه اړخیزه سوداګري اغېزمنه شوې ده او د دواړو هېوادونو سیاسي او ډیپلوماتیکې اړیکې باید پیاوړې شي.
کنډي وویل چې خیبر پښتونخوا یوازې د لومړۍ کرښې صوبې په توګه نه بلکې د سیمو د تړلو او د بازارونو د نښلولو د مرکز په توګه وده کولی شي. امنیت مهم دی، خو سرحدونه باید خوندي، فعال او تولیدي وي.
دا څرګندونې داسې مهال دي، چې تازه د خوست ولایت په ځاځي میدان او کونړ، ننګرهار کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو او پاکستاني ځواکونو ترمنځ پر دیورنډ کرښه جګړه پیل او دواړې خواوې درندې وسلې کاروي.
د افغان مېرمنوله ۳۰څخه زیاتو اعتراضي خوځښتونو په یوه سرخلاصي لیک کې د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ له مشرې انالینابیربوک، څخه غوښتي چې په افغانستان کې د «جنسیتي اپارتاید» موضوع دې په نړیواله کچه د جرم په توګه وپېژندل شي.
دغو فعالانو په لیک کې ویلي، چې په افغانستان کې د بشري حقونو روان کړکېچ تصادفي نه، بلکې د طالبانو د منظم او هدفمند سیاست پایله ده.
دوی په ټینګار سره غوښتنه کړې چې د طالبانو مشران باید د «جنسیتي اپارتاید» له امله تر نړیوال عدلي تعقیب لاندې راوستل شي.
د دوی په وینا، ښځې په سیستماتیک ډول له زدهکړو، کار، سیاسي او ټولنیز ژوند څخه ایستل شوې او له بنسټیزو حقونو محرومې شوې دي.
په لیک کې ټینګار شوی چې نړیواله ټولنه باید د سیاسي ملاحظاتو پر ځای د حسابورکونې اصل ته لومړیتوب ورکړي. د فعالانو په باور، د طالبانو پر وړاندې د عاديسازۍ او نرم تعامل سیاستونو د ښځو وضعیت لا پسې خراب کړی دی.
د مېرمنو دغو خوځښتونو له ملګرو ملتونو غوښتي چې د افغانستان قضیه د نړیوال عدالت چوکاټ ته یوسي او ډاډ ترلاسه کړي چې د افغان ښځو غږ په ټولو نړیوالو پرېکړو کې مرکزي پاتې شي.
دا په داسې حال کې ده، چې تېره ورځ د ملګرو ملتونو د عمومي اسامبلۍ مشرې انالینا بیربوک پر نړېوالو غږ وکړ چې د طالبانو پر کړنو د سترګو پټولو وخت پای ته رسېدلی او باید د دې ډلې پر وړاندې په متحدانه ډول عمل وکړي.
بیربوک، چې په جینوا کې یې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ۶۱مې غونډې ته وینا کوله، وویل چې په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت جدي او شدید پړاو ته رسېدلی او د دغه هېواد نیمایي نفوس چې مېرمنې دي، په مطلق ډول له ټولنې حذف شوې دي.
پاکستانۍ ورځپاڼې ډان راپور ورکړی چې سږکال پاکستاني پولیسو په راولپنډۍ کې ۵ زره او ۵۶۰ افغانان نیولي او د ډهوک سیدان توقیف مرکز ته یې انتقال کړي دي. د راپور له مخې، له دې ډلې ۵ زره ۵۰۵ تنه بېرته افغانستان ته سپارل شوي دي.
په نیول شویو کسانو کې ۳ زره او ۴۵ نارینه، یو زرو ۹۹ ښځې او یو زر او ۴۱۶ ماشومان شامل وو.
په راپور کې راغلي چې په خپله خوښه د بېرته ستندیو نېټې له پای ته رسېدو وروسته، د دغه هېواد قانون پلي کوونکو ادارو د هغو افغانانو پر ضد عملیات پیل کړل چې د ثبت (پياوار) کارتونه لري. په دې ترڅ کې، یو شمېر کورنۍ په خپله خوښه هم بېرته ستنې شوې دي.
په مري کې هم پولیسو تر اوسه ۸۳ افغانان نیولي، چې ۷۹ یې بېرته افغانستان ته استول شوي دي.
راپور زیاتوي چې د ناقانونه بهرنیانو د بېرته ستنولو د ستراتیژۍ په چوکاټ کې د پولیسو او استخباراتي افسرانو ګډه فرعي کمېټه جوړه شوې چې د (پياوار) کارت لرونکي افغانان وپیژني او د عملیاتو ټیمونو سره مرسته وکړي.
راپور کې راغلي چې د کرايې قانون د سرغړونکو پر ضد هم پولیسو اقدامات کړي او سږکال تر اوسه ۵۹۸ قضیې ثبت شوې او ۶۴۴ کسان نیول شوي دي.
پولیسو له ښاریانو غوښتنه کړې چې خپل کرايهداران او کارکوونکي په رسمي توګه ثبت کړي او د سرغړوونکو په اړه معلومات ورکړي.
دا په داسې حال کې ده چې هره ورځ له پاکستان څخه د ننګرهار د تورخم او د کندهار د سپین بولدک له لارو په زرګونو افغان کډوال افغانستان ته راستنیږي.
محلي سرچینو ویلي چې د پنجشنبې په ورځ د تخار ولایت د درقد ولسوالۍ د ځايي خلکو او طالبانو ترمنځ د «ځمکې او څړځایونو د غصب» پر سر نښته شوې ده. ځینې معترضان د طالبانو د ځواکونو په ډزو کې ټپیان شوي دي.
ځايي اوسیدونکي طالبان د «ځمکې په غصب او د غاصبانو په ملاتړ» تورنوي.
سرچینو ویلي چې دغه نښته د پنجشنبې پر غرمه د درقد ولسوالۍ د ګرګان کلي په شاوخوا کې شوې ده.
د راپورونو پر بنسټ، نښته د شاوخوا دوه زره جریبه ځمکې د غصب پر سر شوې ده. یوې سرچینې وویل چې د طالبانو ځايي مسولین د «ځمکو د غصب» په چاره کې رول لري، خو طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي او نه یې هم د شخړې ډول او لامل تایید کړی.
یوه بله محلي سرچینه وايي، چې شاوخوا دوه زره جریبه ځمکه، چې مخکې ځنګل و او اوس برابره شوې، د ځايي خلکو د شخړې لامل ګرځېدلې. د سرچینې په وینا، د ګرګان کلي اوسیدونکي د ځمکې د اوارولو په حال کې وو، خو د شاوخوا کلیو اوسیدونکو د ځمکې د اووارولو پر ضد اعتراض وکړ او له کليوالو سره نښته وشوه. دوی ادعا کوي چې دغه ساحه د سیمې د کلیو د خلکو څړځای دی.
سرچینو وویل چې د طالبانو ځايي چارواکو په دې شخړه کې لاس درلود او نښته یې تاوتریخوالي ته واړوله.
یوې سرچینې وویل چې د قوماندان غفار خپلوان، چې د طالبانو عسکر دي، په دې نښته کې رول لري. د هغه په وینا، د ولسوالۍ طالبان هم د دغه محلي قوماندان ملاتړ کوي.
یو ځايي اوسیدونکي وویل چې په دې نښته کې څو کسان ټپیان شوي دي او د شپږو ټپيانو وضعیت یې جدي بللی دی.
د جرمني د کورنیو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ وویل، چې ۲۰ تنه محکوم شوي افغان مجرمان یې له لایپزیګ ښار څخه د یوې چارټر الوتکې له لارې کابل ته ولېږدول . یاد وزارت زیاته کړې، چې دا اقدام له طالبانو سره تر هوکړې وروسته شوی دی.
له هغه راهیسي چې طالبان په ۲۰۲۱ کال کې بیا واک ته رسېدلي دا لومړۍ الوتنه وه چې په مستقیم ډول له درېیمګړي هېواد پرته، د طالبانو له هوکړې وروسته کیږي. تر دې مخکې د افغان مجرمینو د اېستلو الوتنې د قطر په منځګړیتوب کیدې.
طالبان چې د بشري حقونو، په ځانګړي ډول د ښځو د حقونو، د نه رعایتولو له امله له نړیوالو نیوکو سره مخ دي، له روسیې پرته تر اوسه هېڅ هېواد په رسمیت نه دي پیژندلي.
جرمني د دې لپاره چې «مجرم افغانان» وباسي، له طالبانو سره تخنیکي اړیکې پیل کړې او د افغان پناه غوښتونکو په اېستلو کې د طالبانو د همکارۍ په موخه یې ددې ډلې دوه استازي د ډيپلوماتانو په توګه ومنل.
د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرېنت وویل چې دا هوکړه «افغانستان ته د مستقیمو او دوامداره شړنو لپاره یو باوري بنسټ برابروي».
د جرمني د کورنیو چارو وزارت ویلي، هغه کسان چې وشړل شول، په جرمني کې په بېلابېلو جرمونو لکه جنسي تېري، د نشه يي توکو اړوند جرمونو او برید په تور محکوم شوي وو.
دغه وزارت زیاتوي چې افغانستان ته د مجرمانو د شړلو موضوع د ۲۰۲۵ کال د فېبرورۍ له پارلماني ټاکنو مخکې یوه مهمه او لانجمنه موضوع وه او د جرمني لومړي وزیر فریدریښ مېرڅ ادارې ژمنه کړې چې د شړلو بهیر به چټک کړي.