د ملګرو ملتونو یوې ادارې ویلي چې تېر کال شاوخوا اته زره کسان پر خطرناکو مهاجرتي لارو د تګ پرمهال مړه شوي یا ورک شوي دي، خو اصلي شمېر ښايي ډېر لوړ وي. له اسیا نه په ۳۰۰۰ مړو شویو کډوالو کې تر ۱۵۰۰ ډېر افغانان ګڼل شوي دي.
د مهاجرت لپاره قانوني لارې محدودې شوې، چې ډېر خلک د قاچاقچیانو لاسونو ته اړ باسي.
د کډوالۍ نړیوال سازمان (اې او اېم) عمومي رییسې ایمي پوپ د پنجشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل: «په مهاجرتي لارو کې د ژوند دوامداره له لاسه ورکول یوه نړیواله ناکامي ده چې موږ یې د عادي ګڼلو اجازه نه شو ورکولی».
هغې زیاته کړه: « کله چې خوندي لارې تړلې وي، خلک د خطرناکو سفرونو او قاچاقچیانو لاسونو ته لویږي. موږ باید سملاسي عمل وکړو چې خوندي او منظمې لارې پراخې کړو او ډاډ ترلاسه کړو چې اړمن خلک خوندي پاتې شي».
که څه هم د مهاجرتي لارو په اوږدو کې مړینې د ۲۰۲۴ کال له نږدې ۹،۲۰۰ څخه په ۲۰۲۵ کې ۷،۶۶۷ ته کمې شوې، خو ای او اېم ویلي چې دا کموالی د معلوماتو محدودیت او د مالي ملاتړ کمښت ښيي.
د جنېوا میشته دغه اداره د څو نورو مرستندویه سازمانونو په څېر د امریکا د مالي ملاتړ کمېدو له امله اړه شوې چې خپل پروګرامونه محدود کړي یا یې وتړي، چې د دوی په وینا، دا به پر مهاجرینو جدي اغېز وکړي.
سمندري لارې لا هم تر ټولو خطرناکې پاتې دي.
تېر کال لږ تر لږه ۲،۱۰۸ کسان په مدیترانه کې مړه شوي یا ورک شوي، او یو زر او ۴۷ په اطلس سمندر کې د هسپانیا کاناري ټاپوګانو ته پر لاره مړه شوي.
شاوخوا درې زره کډوال په اسیا کې مړه شوي، چې له نیمایي ډېر یې افغانان وو او ۹۲۲ کسان یې د یمن او نورو سیمو ګڼل شوي دي.
د ای او اېم د رپوټ له مخې، په ۲۰۲۶ کې هم د فبرورۍ تر ۲۴مې پورې په مدیترانه کې د کډوالو د مړینې پېښې۶۰۶ ته رسېدلي دي.
د جرمنی په بن ښار کې د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان کونسلګرۍ کې سرچینو له افغانستان انټرنشنل سره داسې اسناد شریک کړل، چې ښيي دې کونسلګرۍ یو پاکستانی وګړی د خپلې ای ټي د برخې د مسوول په توګه ګومارلی دی.
دوی اندېښنه وښوده، چې اوس د افغانستان د کونسلګرۍ محرم اسناد او معلومات خوندي نه دي او ویره شته چې دغه حساس معلومات افشا شي.
په مکتوب کې راغلي، چې د صفي الله په نامه پاکستاني وګړي له دې وړاندې د طالبانو تر واک لاندې د جرمني په برلین سفارت کې دنده درلوده.
ځينو پخوانیو افغان ډیپلوماټانو وویل، چې په ځینو حالتونو کې د کوربه هېواد وګړی په سیاسي استازولیو کې ګومارل کېږي خو د درېیم هېواد وګړي ګومارل د اصولو خلاف کار دی.
طالبانو تر اوسه ددې ګومارنې په اړه کوم غبرګون نه دی ښودلی.
د یاد کس په اړه نور اسناد هم افغانستان انټرنشنل ته رسېدلي چې د هغه د استوګنې جرمنی کارت هم پکې شامل دی.
د جرمني په بن ښار کې د افغانستان کونسلګرۍ، چې د روان کال په لړم میاشت کې یې چارې طالبانو ته سپارل شوې ، دي یوځل بیا بېرته فعاله شوې ده.
ددې کونسلګرۍ چارې د تلې میاشتې په وروستیو کې د پخوانیو ډیپلوماتانو او کارکوونکو له استعفا وروسته د طالبانو استازو ته وسپارل شوې.
د کونسلګرۍ مخکېني سرپرست حامد ننګیالي کبیري د کونسلګرۍ د کارکوونکو له ډله ییزې استعفا وروسته وویل، چې طالبانو ته د کونسلګرۍ په واک کې اخېستلو اجازه ورکړل شوې ده.
جرمني د طالبانو دوه استازي د ډيپلوماټانو په توګه منلي او یو استازی د بن کونسلګرۍ ته معرفی شوی دی.
برلین وايي، چې دوی له طالبانو سره یوازې تخنیکي اړیکې ساتي.