متقي له عراقچي سره په ټیلفوني اړیکه کې پر ایران د امریکا او اسراییل بریدونه وغندل

یاد سازمان د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، یوازې په تېرو دوو ورځو کې د افغان رسنیزې کورنۍ دوه غړي په پاکستان کې نیول شوي او ټاکل شوې چې په جبري توګه افغانستان ته ستانه کړای شي.

د یاد سازمان په وینا؛ د امنیتي ملاحظاتو له امله د دغه کسانو هویت نه افشا کېږي، خو شته شواهد ښيي چې دغه ډول چلند د بیان ازادۍ او د رسنیو خپلواکۍ پر وړاندې د دوامداره فشار څرګندونه ده.

امسو د افغان خبریالانو او د هغوی د کورنیو پر وړاندې هر ډول ځورونه، نیونه او جبري ستنونه غندلې او ټینګار یې کړی، جبري ستنونه په داسې حال کې چې یاد کسان له جدي امنیتي ګواښونو سره مخ دي؛ د نړۍوالو بشري حقونو او د کډوالو د خوندیتوب له اصولو ښکاره سرغړونه ده.

یاد سازمان د پاکستان له حکومته غوښتي، چې د افغان کډوالو په ځانګړې توګه د خبریالانو او د رسنیو د کارکوونکو خوندیتوب په برخه کې خپل نړۍوال مسوولیتونه ادا کړي او د نیول شویو کسانو د جبري لېږد بهیر ژر تر ژره ودروي.

امسو دارنګه له نړۍوالې ټولنې، د بشري حقونو له بنسټونو او د رسنیو له ملاتړو سازمانونو غوښتنه کړې، چې د افغان خبریالانو د خوندیتوب لپاره بېړني او عملي ګامونه پورته کړي او د هغوی د بیا مېشتېدو او قانوني ملاتړ زمینه برابره کړي.

د امسو په وینا؛ د بیان ازادي د هرې ازادې ټولنې بنسټ دی او پر خبریالانو فشار، نیونه او جبري ستنونه نه یوازې د افرادو پر ژوند برید دی؛ بلکې د حقیقت او معلوماتو پر وړاندې هم جدي ګواښ بلل کېږي.

د یاد بنسټ په وینا؛ دغه کمپاین د فاریاب په پښتون‌کوټ، قیصار، المار، میمنه، شیرین‌تګاب او دولت‌اباد ولسوالیو او د بادغیس په بالامرغاب او غورماچ ولسوالیو کې عملي کېږي.

لاتر اوسه دا نه‌ده روښانه شوې، چې په دغه دوو ولایتونو کې به څومره ماشومان واکسین شي. ورته مهال د روغتیا نړۍوال سازمان د روان کال د لړم میاشتې په راپور کې ویلي، سره له دې چې په افغانستان کې د پولیو پېښې کمې شوې؛ خو له ډيورنډ کرښې سره نږدې په سویلي سیمو کې د یاد ویروس د لېږد ګواښ لاهم لوړ دی.

د راپورونو له مخې؛ په ۲۰۲۵کال کې په افغانستان کې د پولیو ۹ مثبتې پېښې ثبت شوې دي. افغانستان او پاکستان لاهم د نړۍ هغه دوه هېوادونه دي، چې په‌کې د ماشومانو د ګوزڼ ناروغۍ پېښې راپور کېږي.

د پولیسو او ځايي ادارو په وینا؛ دغه اقدامات د پاکستان او طالبانو ترمنځ تر وروستیو نښتو وروسته سخت شوي دي. د پېښور پولیسو ویلي، د ښار په بېلابېلو سیمو کې یې چاپې وهلې او بې‌اسناده افغانان یې نیولي؛ خو د ټولو نیول شویو کره شمېر لا روښانه نه‌دی.

په جمرود کې تر ۵۰ ډېر افغانان نیول شوي او د قانوني بهیر تر بشپړېدو وروسته به له دغه هېواده واېستل شي. ورته عملیات په لنډي کوتل کې هم پیل شوي، چې نږدې لس کسان د تورخم له لارې افغانستان ته ستانه کړای شوي دي.

بل لور ته د ډيورنډ په کرښه د روان وضعیت له امله د لنډي کوتل بازار د دویمې ورځې لپاره هم تړلی و. همداراز د سوات پولیسو هم ۸۰ کسان نیولي دي. د بنو په ولسوالۍ کې هم د بې‌اسناده افغانانو پر ضد ۵۰ قضیې ثبت شوې دي.

په همدې حال کې د مهمند ولسوالۍ ادارې په حلیمزۍ او صافي حوزو کې مېشتو افغانانو ته وروستی خبرداری ورکړل شوی، چې د پېښور ځانګړو پنډغالو ته ولاړ شي؛ کنه له سخت قانوني چلند سره به مخ شي.

محمد معصوم ستانکزي زیاته کړې: «که د افغانستان پوځ د پردیو په اشاره دوه ځله په بشپړه ټوګه نه‌وای ړنګ شوی، ملی او جهادي قوت په یوه قوت بدل شوی وای، نن به افغانستان په سیمه کی تر ټولو پیاوړی پوځ درلود او چا به هیواد ته په بده سترګه نشوای کتلی او د تېري جرات به یی نشو کولی. اوس هم د ستری پانګی ساتلو ته اړتیا ده».

هغه د کب ۹مې د سرتېري ملي ورځې ته په اشارې څرګنده کړې، افغان سرتېرو تل د هېواد او خلکو لپاره قرباني ورکړې او ټولنه د ملي یووالي د سمبول په توګه ورته درناوی لري.

د هغه په وینا: «د کب د ۹مې نمانځل په اوسنی حالت کې یوه خاصه ځانګړتیا لري، ځکه هېواد ورته اړتیا لري».

د کب ۹مه د سرتېري له ملي ورځې سره برابره ده. واک ته د طالبانو له بیا رسېدو وړاندې به دغه ورځ د افغانستان په بېلابېلو برخو کې د شانداره مراسمو په جوړېدو سره نمانځل کېده او خلکو به هم سرتېري د ګلونو په ګېډیو نازول.

د طالبانو له بیا واکمنېدو سره دغه ورځ نه نمانځل کېږي او همداراز په افغانستان کې د پخوانیو سرتېرو ژوند له ګواښونو سره مخ دی.

د افغانستان د خبریالانو مرکز د یوې اعلامیې په خپرولو سره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت له‌خوا د «راه فردا» ټلوېزیون تړلو ته سخت غبرګون ښودلی او یاده کړنه یې د بیان د ازادۍ او د ازادو رسنیو له اساسي اصولو سره په ټکر کې بللې ده.

د افغانستان د خبریالانو مرکز ویلي، چې طالبان باید د سیاستوالو د څرګندونو له امله رسنۍ بندې نه‌کړي.

په اعلامیه کې راغلي: «واکمن چارواکي باید د بیان ازادۍ او د هېواد د وضعیت په اړه د اشخاصو شخصي نظرونو ته که ورسره موافق وي او که نه، درناوی وکړي او د اړوندو رسنیو له تړلو ډډه وکړي».

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د شنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي و: «د راه فردا ټلوېزیون د نشراتو د درولو او د محمد محقق د ملکیتونو د مصادره کولو پرېکړه له دې امله وشوه، چې نومړي د پاکستان د پوځي رژیم له لوري د افغان ملکي وګړو بمبار جایز بللی او د اسلامي امارت انتقامي بریدونه یې غندلي وو».