• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ای او ایم: د طالبانو او پاکستان ترمنځ تاوتریخوالي لسګونه زره کسان بې ځایه کړي

۱۴ کب ۱۴۰۴ - ۵ مارچ ۲۰۲۶، ۱۱:۰۲ GMT+۰تازه شوی: ۱۴ کب ۱۴۰۴ - ۵ مارچ ۲۰۲۶، ۱۴:۰۱ GMT+۰

د کډوالۍ نړیوال سازمان(ای او ایم) د طالبانو او پاکستان ترمنځ د تاوتریخوالي د زیاتېدو په اړه ژوره اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې دغه وضعیت ملکي وګړي او بې ځایه شوي خلک له جدي بشري ستونزو سره مخ کړي دي.

د یاد سازمان په وینا، د ډیورڼد کړښې په اوږدو کې روانې پوځي نښتو د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې، د بنسټیزو تاسیساتو د زیانمنېدو او د افغانستان په ختیزو او سوېل ختیزو سیمو کې د نږدې ۶۶زره کسانو د بې‌ځایه کېدو لامل شوې دي.

د سازمان په وینا، دا وضعیت ښايي د لا زیاتو بې‌ځایه کېدو او جبري ستنېدو سبب شي.

د کډوالۍ نړیوال سازمان ویلي چې افغانستان دا مهال د راستنېدونکو له اړخه د بې‌ځایه کېدو له سترو بحرانونو څخه یو تجربه کوي. د راپور له مخې، په تېرو دوو کلونو کې له پنځو میلیونو ډېر کسان هېواد ته ستانه شوي چې یوازې په ۲۰۲۵کال کې یې شمېر شاوخوا ۲.۶میلیونو ته رسېږي.

دغه سازمان زیاتوي چې د افغانستان په ختیځ ننګرهار ولایت کې د دوی لږ تر لږه یو د لېږد یا ټرانزیټ مرکز د وروستیو نښتو له امله زیانمن شوی دی. همداراز د امنیتي اندېښنو له امله دتورخم او بهرامچې دروازې تړل شوې دي چې له امله یې بشري مرستو ته لاسرسی محدود شوی.

دغه سازمان ټینګار کوي چې حتا په عادي شرایطو کې هم هېواد ته راستنېدونکي کډوال د لومړنیو خدماتو، سرپناه، ساتنې او ټولنیز ملاتړ ته اړتیا لري، خو د جګړو پر مهال دا اړتیاوې څو برابره زیاتېږي.

یاد سازمان خبرداری ورکړی چې د تاوتریخوالي زیاتوالی ښايي له ګاونډیو هېوادونو څخه د جبري ایستلو، بې‌ځایه کېدو او ناڅاپي راستنېدو کچه هم لوړه کړي، چې دا به د سرحدي او ډیورڼد کرښې ته په نږدې ولایتونو او بشري مرستو پر سیستمونو لا ډېر فشار واچوي.

د راپور له مخې، د کونړ په ولایت کې هغه کورنۍ هم سختې اغېزمنې شوې دي چې مخکې د وروستۍ زلزلې له امله بې‌ځایه شوې وې او په لنډمهاله مېنو کې اوسېدې.

ترویج لرونکی

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته
۱

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

۲
ځانګړی راپور

له رخشانې تر فرزانې؛ غور کې د یوې ځوانې ښځې د وژنې زړه‌بوږنوونکې کیسه

۳

د کاناډا لومړی وزیر: د سپاه پاسداران هېڅ غړی به کاناډا ته پرېنښودل شي

۴

د ۲۰۲۶کال مټ ګالا؛ د ایشا امباني له ۱۸۰۰ الماسو جوړو شويو جامو د ټولو پام ځان ته واړاوه

۵

ازبکستان له چین څخه افغانستان ته نوې سوداګریزه لاره پرانېسته

•
•
•

نور کیسې

ریچارډ بېنېټ په ايران کې د مېشتو افغانانو د وضعيت په اړه اندېښنه ښودلې

۱۴ کب ۱۴۰۴ - ۵ مارچ ۲۰۲۶، ۰۸:۵۲ GMT+۰

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارد بېنېټ د سیمې د تاوتریخوالي او شخړو د زیاتېدو په تړاو په ايران کې د مېشتو مېلیونونه افغانانو د وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

نوموړي زیاته کړې، چې د شخړو زیاتوالی کولای شي د دغه کډوالو وضعیت لاپسې کړکېچن کړي. هغه ټینګار کړی، چې د تاوتریخوالي کمښت او د ښکېلو اړخونو حساب‌ورکونه باید لومړیتوب ولري.

د بېنېټ په وینا، جګړه د شته ستونزو حل نه‌دی؛ بلکې وضعیت لا پېچلی کوي او د ملکي وګړو په ځانګړې توګه په ايران کې د افغان کډوالو کړاو زیاتوي. هغه د سیمې پر پوځي بریدونو د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د کارپوهانو له ګډې اعلامیې سره په یوځای کېدو سره ویلي، چې په ايران کې مېلیونونه افغانان په سختو شرایطو کې ژوند کوي.

د هغه په وینا؛ ډېری دغه کسان د ټولنې په څنډه کې ژوند کوي او له کافي قانوني وضعیت او ټولنیز ملاتړ څخه برخمن نه‌دي. بېنېټ ټینګار کړی، چې په دغه کسانو کې ښځې تر ټولو ډېرې زیان منونکې دي.

روانه اونۍ؛ د پاکستان له زندانونو ۲۰۰ خوشې شوي افغان کډوال افغانستان ته ستانه شول

۱۴ کب ۱۴۰۴ - ۵ مارچ ۲۰۲۶، ۰۵:۵۲ GMT+۰

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، په روانه اونۍ کې ۲۰۰ افغان کډوال چې د پاکستان په زندانونو کې بندیان وو؛ له زندانه تر خوشې کېدو وروسته بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ دغه کسان چې د پاکستان په بېلابېلو سیمو کې نیول شوي وو او د دغه هېواد په زندانونو کې له یوې ورځې تر دوو میاشتو پورې بندیان وو، تر خوشې کېدو وروسته د سپین بولدک له لارې افغانستان ته ستانه شوي دي.

په خبرپاڼه کې د دغه کسانو د جرمونو په اړه څه نه‌دي ویل شوي؛ خو په پاکستان کې افغانان تر ډېره په دغه هېواد کې د اوسېدو قانوني اسنادو نه لرلو له امله د پولیسو له‌خوا نیول کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې پر ډیورنډ کرښه تر نښتو وروسته پاکستان د بې‌اسناده افغان کډوالو د نیولو لړۍ چټکه کړې او د لارو د بندېدو له امله سلګونه کسان د دوی په لنډمهالي پنډغالو او بندخونو کې پاتې دي. په تېرو وروستیو کې دغه لړۍ د خیبرپښتونخوا ایالت ته هم غځېدلې ده.
په پېښور کې مېشت افغان کډوال وایي، چې د پولیسو له وېرې له کوره بهر نه‌شي وتلای او که پولیس یې ونیسي؛ نو بېرته یې په جبري توګه افغانستان ته ستنوي.

له هغه راهیسې چې له طالبانو سره د اسلام‌اباد اړیکې ترېنګلې شوې؛ پاکستان د پلازمېنې په ګډون په یوشمېر ښارونو کې د افغان کډوالو پرضد عملیاتو ته زور ورکړی. په تېرو وروستیو کې پاکستاني پولیسو د افغانانو د نیولو لپاره ان د دوی د کورونو دروازې هم ماتې کړې دي.

د طالبانو او پاکستان د جګړې په اوومه ورځ څه تېر شول؟

۱۴ کب ۱۴۰۴ - ۵ مارچ ۲۰۲۶، ۰۲:۴۲ GMT+۰

د طالبانو او پاکستان ترمنځ پوځي نښتې د چهارشنبې په ورځ (د کب ۱۳مه) اوومې ورځې ته وغځېدې. جګړه د طالبانو له لوري پر ډیورنډ کرښه له پراخو بریدونو سره پيل شوه، هغوی دغه بریدونه «غچ اخیستونکي» وبلل.

په همدې ورځ ډیورنډ کرښې ته څېرمه ننګرهار کې د نښتو او په پکتیا او کندهار کې هم د پاکستان د هوايي بریدونو راپورونه ورکړل شوي دي. د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ وویل، چې د جګړو له پیل راهیسې ۴۸۱ د طالبانو غړي وژل شوي، ۶۹۶ ټپیان شوي او ۲۲۶ د طالبانو پوستې ویجاړې شوې دي.

د ناروې د کډوالو شورا اعلان وکړ، د پاکستان له‌خوا توغول شوی توغندی په کونړ کې د کډوالو پر یوه پنډغالي لګېدلی چې شاوخوا درې کسان یې وژلي او اووه نور یې ټپیان کړي دي.

په ډیپلوماټیکو پرمختګونو کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر په کابل کې د چین له سفیر سره د امنیتي وضعیت او له پاکستان سره د شخړې په اړه خبرې وکړې. همدارنګه مسکو له دواړو خواوو وغوښتل، چې روان کړکېچ د خبرو له لارې حل کړي.

په ورته وخت کې برېتانیا یو ځل بیا له خپلو وګړو وغوښتل، چې افغانستان ته له سفر کولو ډډه وکړي. د طالبانو دفاع وزارت اعلان وکړ، چې دوی د «پاکستان وسلې غنیمت» کړې او رسنیو ته یې نندارې ته وړاندې کړې.

له بلې خوا د پاکستان د لومړي وزیر سلاکار رانا ثناء الله وویل، چې له افغانستان نه د وسله‌والو د داخلېدو د مخنیوي لپاره د حایل سیمې جوړول اړین دي او دا د پاکستان د حکومت پالیسي ده؛ خو طالبانو له یادې طرحې سره مخالفت کړی دی.

د پاکستان د پوځ مشر عاصم منیر په وزیرستان کې د پوځ له مرکزي دفتر څخه د لیدنې پرمهال د جګړې پر دوام ټینګار وکړ او ویې ویل، تر هغه چې افغان طالبان د وسله‌والو ډلو ملاتړ ونه دروي؛ سوله به ټینګه نه‌شي.

په ورته وخت کې ملګرو ملتونو اعلان وکړ، چې یوازې په تېره اونۍ کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د نښتو له امله په افغانستان کې لږترلږه ۶۶زره کسان بې‌ځایه شوي دي.

وروسته له هغه چې په افغانستان کې طالبانو ته نږدې یوشمېر عالمانو په وروستیو ورځو کې د پاکستاني پوځ پر وړاندې د جهاد فتوا ورکړه، پاکستان کې هم ورته غبرګون ښودلی دی.

د دغه فتواګانو په ځواب کې د پاکستان د علماوو شورا مشر مولانا طاهر محمود اشرفي اعلان وکړ، چې د «افغانستان په ډیورنډ سیمو» کې د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ روانه جګړه جهاد دی.

هغه له یوشمېر پاکستاني عالمانو سره په ګډه خبري غونډه کې ټینګار وکړ، چې پاکستاني ځواکونه له «ترهګرو» سره جګړه کوي او د پاکستان دیني عالمان او خلک د دغه هېواد د پوځ له عملیاتو ملاتړ کوي.

د طالبانو او پاکستان د جګړې په شپږمه ورځ څه تېر شول؟

۱۳ کب ۱۴۰۴ - ۴ مارچ ۲۰۲۶، ۰۳:۱۱ GMT+۰

د طالبانو او پاکستان ترمنځ پوځي نښتې د سې‌شنبې په ورځ شپږمې ورځې ته وغځېدې. جګړه د طالبانو له لوري پر ډیورنډ کرښه له پراخو بریدونو سره پيل شوه، هغوی دغه بریدونه «غچ اخیستونکي» وبلل. دغه نښتې په وروستيو کلونو کې د دواړه خواوو ترمنځ تر ټولو سختې مخامخ نښتې شمېرل کېږي.

سره له دې چې ځينو هېوادونو د منځګړيتوب چمتووالی ښودلی؛ خو لاهم د خبرو اترو د پيل يا هوکړې ته د رسېدو روښانه څرک نه ليدل کېږي. پاکستان د طالبانو پر ضد خپل پوځي عمليات «غضب‌للحق» نومولي او طالبانو د پاکستان پر ضد خپلو بريدونو ته «ردالظلم» نوم ورکړی دی.

سې‌شنبې (د کب ۱۲مه) ځينو سرچينو افغانستان انټرنشنل ته راپور ورکړی، چې په پنجشېر، کابل، بدخشان، کونړ او کاپيسا ولايتونو کې د الوتکو د ګزمې، چاودنو او له ځمکې هوا ته د توغنديو د توغولو غږونه اورېدل شوي دي.

پاکستان ادعا کړې، چې تراوسه يې لږترلږه ۴۶۴ طالب جنګيالي وژلي او ۶۶۵ نور يې ټپيان کړي دي. د پاکستان د اطلاعاتو وزير هم ويلي، چې ۱۸۸ د طالبانو پوستې ويجاړې شوې، ۳۱ پوستې نيول شوې او ۱۹۲ټانکونه او زغروال وسايط له‌منځه وړل شوي دي.

طالبانو بيا ويلي، چې په تېرو ورځو کې يې ۱۰ پاکستاني پوستې نيولې او يو ټانک يې ويجاړ کړی، له ۱۵۰ زيات پاکستاني ځواکونه وژل شوي او ۲۰۰ نور ټپيان دي. طالبانو يوازې د خپلو ۲۸ جنګيالو وژل کېدل تاييد کړي او ويلي يې دي، چې ۴۲ تنه ټپيان شوي هم دي. هغوی همداراز ادعا کړې، چې پنځه پاکستاني بې‌پيلوټه الوتکې يې نسکورې کړې دي.

طالبانو تور پورې کړی، چې د پاکستان په بريدونو کې ملکي وګړي په نښه شوي او کورونه، جوماتونه، ښوونځي او کلينيکونه په قصدي ډول ويجاړ شوي دي. هغوی له ملګرو ملتونو او د بشري حقونو له بنسټونو غوښتي، چې دغه کړنې وغندي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي (یوناما) اعلان کړی، د پنځو ورځو نښتو پرمهال لږترلږه ۴۲ ملکي وګړي وژل شوي او ۱۰۴ نور ټپيان دي چې ښځې او ماشومان هم په‌کې شامل دي. شاوخوا ۱۶زره کورنۍ بې‌ځايه شوې دي. بريدونو بشري تاسيساتو ته هم زيان رسولی.

پاکستان د يوناما راپور رد کړی او ويلي يې دي، چې دغه راپور د طالبانو پر شمېرو ولاړ دی. په پاکستان کې امنيتي سرچينو ادعا کړې، يو مشهور افغان طالب قوماندان چې غوښتل يې له ډیورنډ کرښې هغې غاړې ته واوړي؛ په لنډي کوتل کې وژل شوی دی.

د طالبانو وياند مرستيال حمدالله فطرت له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې د پاکستان بريدونه وغندي او خبرداری يې ورکړی که بريدونه همداسې دوام وکړي؛ نو په کابل کې به د پاکستان سفارت وتړل شي.

برېتانیا د افغانستان په ګډون څلورو هېوادونو ته تحصیلي ویزې بندوي

۱۳ کب ۱۴۰۴ - ۴ مارچ ۲۰۲۶، ۰۰:۰۱ GMT+۰

د برېتانیا کورنیو چارو وزارت اعلان کړی، چې د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان اوسېدونکو ته د تحصیلي ویزې بهیر دروي. دغه وزارت همداراز ویلي، له دې سربېره افغانانو ته د کاري ویزې بهیر هم بندوي.

د برېتانیا د کورنیو چارو وزارت اعلان کړی، چې تر دې وروسته په دغه هېواد کې کډوالي هم لنډمهالې ده او په هرو ۳۰ میاشتو کې به د کډوالو وضعیت وارزول شي.

د دغه هېواد د کورنیو چارو وزیرې شبانه محمود د لنډمهالې کډوالۍ وضعیت په اعلانولو سره ویلي، تر دې وروسته بالغ کسان به په لنډ مهالي توګه د کډوال په توګه ومنل شي او تر ۳۰ میاشتو وروسته به یې وضعیت بیا له سره وارزول شي او که هېوادونه یې خوندي وګڼل شي، نو باید بېرته خپل هېواد ته ستانه شي.

د نوموړې په وینا، هغه کډوال چې لا هم په خپلو هېوادونو کې له ګواښ سره مخ دي ملاتړ ته به یې دوام ورکړل شي، خو هغه کسان چې هېوادونه یې خوندي شوي او نور محافظت ته اړتیا نه‌لري، نو تمه ترې کېږي چې بېرته خپلو هېوادونو ته ستانه شي.

دغه پالیسي د ډنمارک له تجربې څخه په الهام اخیستنې جوړ شوی چې په تېره یوه لسیزه کې یې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه ۹۰ سلنه کم شوي دي.

د کډوالو او پناه غوښتونکو په تړاو د برېتانیا په نوې پالیسۍ کې یو کس ته تر ۲۰ کلونو پورې د دایمي استوګنې حق نه‌ورکول کېږي او همداراز د اوس لپاره د کورنیو د یو ځای کېدو بهیر هم ځنډول شوی دی.

د دغې پالیسۍ له‌مخې، برېتانیا ماهرو کسانو ته په برېتانوي ټولنه کې د ادغام زمینه برابروي او بې‌سرپرسته ماشومان به یوازې د ۵ کلونو لپاره د اوسېدو اجازه ولري.

د برېتانیا د کورنیو چارو وزیرې شبانه محمود ویلي: «دا هېواد به تل د هغو کسانو لپاره امن ځای وي چې له جګړې او ځورونې تښتي. خو موږ باید ډاډ ترلاسه کړو چې زموږ د پناه غوښتنې سیستم داسې انګېزې نه‌رامنځته کوي چې خلک خطرناکو سفرونو ته وهڅوي او د انسانانو د قاچاق وړونکو جېبونه ډک کړي».

د هغې په وینا، کله چې د یوه کډوال هېواد خوندي شي نو یاد کډوال باید بېرته خپل هېواد ته ستون شي.