پاکستان سعودي عربستان ته الوتنې بېرته پيل کړې

د پاکستان حکومت د پټرول او ډېزل په بیو کې په هر لیټر کې څه باندې ۵۵ کلدارې زیاتوالی اعلان کړی او اوس په پاکستان کې د هر لیټر پټرول بیه ۳۲۱ کلدارې او ۱۷ پیسې او د یو لیټر ډیزل بیه ۳۳۵،۸۶ کلدارې ټاکل شوې ده.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار ویلي: «په سیمه کې د جګړې وضعیت دی، د تېلو بیې اسمان ته ختلي، لومړی وزیر په دې اړه ډېر اندېښمن دی او نن یې په خپله پر دې غونډه وکړه، څو وضعیت وڅېړي».

نوموړي ویلي، پاکستان هڅه کوي، چې له خپلو متحدینو سره په ګډه روان کړکېچ کم کړي، خو لا هم څرګنده نه‌ده، چې روان حالت به څومره وخت ونیسي.

له دې سره سم، د پاکستان د پټرولیم وزیر علي پرویز ملک وویل: «په دې کې شک نه‌شته چې موږ له غیر عادي حالاتو تېریږو، په ګاونډ کې بل شوی وضعیت ټوله سیمه متضرره کړې ده. موږ د حالاتو مطابق خپلې زېرمې زیاتې کړې دي او هڅه کوو چې د یوه دولت په توګه دا چاره په حکمت سره پر مخ یوسو».

نوموړي ویلي، چې د پاکستان حکومت د تېلو د بیو لوړولو پړېکړه د مجبوریت له‌مخې کړې او ژمنه یې وکړه، چې د وضعیت له ښه کېدو سره به بېرته د تېلو بیې راټیټې کړي.

ټرمپ د جمعې په ورځ له سي‌اېن‌اېن شبکې سره په مرکه کې زیاته کړه، چې غواړي خپل د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ته دنده وسپاري څو دا موضوع په جدي ډول تعقیب کړي او پر مخ یې یوسي.

ډونالډ ټرمپ وایي، چې کیوبا له پنځوسو کلونو وروسته اوس د بدلون لپاره چمتو ښکاري. د هغه په خبره، د دې موضوع د څېړلو او سمبالولو لپاره کافي وخت شته او کیوبا اوس له لسیزو وروسته داسې پړاو ته رسېدلې چې د یوې هوکړې لپاره اماده برېښي.

نوموړي همدارنګه زیاته کړه، چې د تېرو پنځوسو کلونو په موده کې یې د کیوبا سیاسي او ټولنیز بدلونونه له نږدې څارلي دي او د هغه په باور اوسنی حالت داسې لوري ته تللی چې پایله یې د امریکا په ګټه تمامه شوې ده.

خو ټرمپ ټینګار وکړ، چې دا مهال د امریکا د حکومت اصلي پام د ایران پر وړاندې پر روانې جګړې متمرکز دی.

دې خبریالې زیاته کړه، هغه کسان چې د محصلۍ او کاري ویزو له لارې بریتانیا ته داخلیږي او وروسته د پناه غوښتنه کوي، ډېری یې پاکستانیان دي.

کامیلا تومیني د جمعې په ورځ، د کب په ۱۵مه، په یوې خبري ناسته کې د برېتانیا د کورنیو چارو وزیرې ته وویل، چې د رسمي شمېرو له‌مخې، تېر کال شاوخوا لس زره پاکستانیان، چې د کار او محصلۍ ویزو له لارې بریتانیا ته تللي وو، وروسته یې د پناه غوښتنه کړې ده.

هغې زیاته کړه، چې دا شمېر د هغو ټولو کسانو نږدې یوه پر څلورمه برخه جوړوي، چې د دغو دوو کټګوریو ویزو له لارې بریتانیا ته داخل شوي او بیا یې د پناه غوښتنه کړې ده. برېتانیا د سه‌شنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د افغانستان، کامرون، میانمار او سوډان د وګړو لپاره د تحصیلي ویزو ورکول دروي. همدارنګه د افغانستان وګړي به د کاري ویزو له ترلاسه کولو هم بې‌برخې شي.

دې خبریالې همدارنګه یادونه وکړه، سره له دې چې د دغو پاکستانی پناه غوښتونکو له ۷۰ سلنې څخه ډېرې غوښتنې رد شوي، خو یوازې ۴ سلنه یې له برېتانیا څخه اېستل شوي دي. هغې ټینګار وکړ، چې د دغو رسمي شمېرو سره سره، ولې د برېتانیا د ویزو محدودیتونه د پاکستان پر وګړو نه عملي کېږي.

د برېټانیا د کورنیو چارو وزیرې شبانه محمود د دې پوښتنې په ځواب کې وویل، چې د برېتانیا حکومت دا تګلاره تازه پیل کړې او دا لومړی ځل دی چې عملي کېږي. هغې زیاته کړه، چې دا ستراتیژي لا هم روانه ده او پای ته نه‌ده رسېدلې.

د برېتانیا د کورنیو چارو وزیرې په خبره، له نورو هېوادونو سره هم خبرې روانې دي او ښايي دا نوملړ نور هم پراخ شي. خو هغې د پاکستان د وګړو لپاره د ویزو د محدودیتونو د لګولو په اړه مشخصه تبصره ونه‌کړه. د افغانانو لپاره د برېتانیا د کار او تحصیلي ویزو بندېدو پرېکړې پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

د افغانستان د پخواني حکومت د بشري حقونو د خپلواک کمېسیون مشرې شهرزاد اکبر تر دې وړاندې د افغانانو لپاره د تحصیلي او کاري ویزو د بندېدو په اړه د برېتانیا د ځانګړي استازي پر څرګندونو اعتراض کړی و.

شهرزاد اکبر له برېتانوۍ استازي څخه پوښتنه کړې وه: «ایا دا بندیز د طالبانو له‌خوا د نجونو پر زده‌کړو د لنډمهاله بندیز په څېر نه‌دی چې پنځه کاله وغځېد؟».

د برېتانیا ځانګړي استازي ویلي وو، چې هېواد یې د افغانانو لپاره د کار او تحصیلي ویزو ورکول ځکه په موقتي ډول درولي، چې ځینې کسان ترې د پناه غوښتنې لپاره ناوړه ګټه اخلي.

د راپورونو له مخې، دغه کډوال د ښار له مرکزي سیمو، ختیځو او جنوبي ناحیو کې له خپلو کورونو نیول شوي او وروسته د کډوالو کمپونو ته لېږدول شوي دي.

پاکستاني رسنیو ویلي چې شاوخوا ۱۸۰ افغانان د کراچۍ له مرکزي سیمو، تر ۵۰ډېر کسان له ختیځو ناحیو او ۲۵نور کډوال د ښار له جنوبي سیمو نیول شوي دي.

د معلوماتو له مخې، دغه کډوال د قانوني پروسې له بشپړېدو وروسته د اخراج لپاره د کډوالو کمپونو ته انتقال شوي دي.

په پاکستان کې سرچینو مخکې ویلي وو چې د دې هېواد امنیتي ځواکونو له طالبان سره د وروستیو نښتو وروسته په بېلابېلو سیمو کې د افغان کډوالو د نیولو لړۍ زیاته کړې ده.

دا په داسې حال کې ده چې د پاکستان ځینو چارواکو مخکې ویلي وو چې د روژېمیاشتې پر مهال به افغان کډوال له هېواده نه ایستل کېږي.

هغه وویل، د امریکا د جګړې پرمهال هم ډېری کسان په جګړه کې ښکېل وو پرته له دې چې فکر وکړي د دغه جګړې لمن به یوه ورځ خپله دوی ته هم وغځېږي. کاکړ ټینګار وکړ، چې د ترهګرۍ په اړه د پاکستان سیاست پخوا هم ناسم و او اوس هم ناسم دی.

د هغه په وینا؛ پاکستان باید له خپلو ګاونډیو هېوادونو په ځانګړي ډول له افغانستان سره د دوستانه اړیکو پر بنسټ سیاست پر مخ یوسي. هغه زیاته کړې، چې پاکستان باید د جمهوري نظامونو ملاتړ وکړي او کله چې په یوه هېواد کې حکومت ړنګېږي؛ نو باید په چارو کې یې لاسوهنه ونه‌کړي.

د کاکړ په وینا؛ کله چې په ۲۰۲۱کال کې طالبان واک ته ورسېدل، دوی د پاکستان حکومت ته ویلي وو چې د جمهوري نظام له ړنګېدو خوشحالي څرګنده نه‌کړي او د جمهوریت ملاتړ وکړي. نوموړي د اوسني کړکېچ په اړه هم وویل، چې دواړه لوري باید د تاوتریخوالي د کمښت لپاره هڅه وکړي او د دوستانه فضا رامنځته کولو پر لور ګامونه واخلي.

د هغه په خبره؛ پاکستان ډېر ځله د خپلو ګټو تر څنګ د نورو هېوادونو د ګټو لپاره جګړې کړې دي. کاکړ ادعا وکړه، چې پاکستان غواړي د بګرام هوايي اډې د سپارلو لپاره امریکا ته زمینه برابره کړي.

هغه ټینګار وکړ، چې باید له تېر څخه درس واخیستل شي؛ ځکه د امریکا په ګټه جګړې د پاکستان روان وضعیت نور هم کړکېچن کړی دی. د هغه په وینا؛ د طالبانو او پاکستان ترمنځ د اوسنیو ستونزو اصلي لامل د پاکستان هغه ناسم سیاستونه دي، چې د بهرنیو ګټو پر بنسټ جوړ شوي دي. کاکړ خبرداری ورکړی، که دغه سیاستونه دوام وکړي؛ نو د جګړې لمنه به نوره هم پراخه شي او پاکستان به کله هم دایمي امن ونه ویني.