ټرمپ: ایران له خپلو ګاونډیو بښنه غوښتې او د هغوی پر وړاندې تسلیم شوی

له یادې محکمې څخه په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د بلخ ولایت ابتدایه محکمې یو کس د زنا په تور ۳۵ دُرې، او همداراز د نېمروز ابتدایه محکمې یو بل کس د غلا په تور د دریو کالونو د بند ترڅنګ ۳۰ دُرې د وهلو په سزا محکوم کړي و، چې په عام محضر کې ورباندې دا سزاوې عملي شوي دي.

د طالبانو له خوا خلکو ته د بدني سزا ورکول د هېوادونو او بشري حقونو بنسټونو له بېلابېلو غبرګونونو سره مخ شوي دي.

د بشري حقونو نړۍوالو سازمانونو دا ډول سزا غندلې او د لغوه کولو غوښتنه يې کړې ده.

له دې اندېښنو سره سره د طالبانو ډلې په ټول افغانستان کې د دُرو وهلو سزا ته دوام ورکړی دی.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت نن شنبه، د کب پر ۱۶مه په اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې په دې غونډه کې د روغتیايي خدمتونو د وضعیت، د روغتیايي سیستم د پیاوړتیا او پراختیا، د روغتیایي کارکوونکو پر ظرفیت لوړونې، د اکمال تخصص برنامې پر نوعیت او د نړیوالو ادارو له لوري د افغانستان روغتیايي سکتور سره د همکاریو په اړه بحث او خبرې وشوې.

په دې لیدنه کې د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي د ظرفیت لوړونې او یو شمېر نورو برخو کې د پراختیا اړوند خبرې وکړې.

د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي د افغانستان روغتیايي سیستم سره د دوامداره ملاتړ ډاډ څرګند او ویې ویل، چې بریتانیا به د افغانستان د روغتیايي سیستم د پیاوړتیا، پراختیا او دوامدار ملاتړ لپاره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي.

فضل محمود فضلي پر اېکس پاڼه لیکلي، د ټولنې نیمایي برخه چې له پوهې او کاره بې‌برخې وي، د ملي دفاع، ټولنیز مشروعیت او راتلونکې لپاره جدي ګواښ دی. فضلي ویلي: «حاکمه ډله ښايي د ښوونځیو او پوهنتونونو تړل خپله بریا او ویاړ وبولي؛ خو د ټولنې او د غیرطالب سیاسي او فکري جریانونو لپاره دا د ژورې ناکامۍ څرګنده نښه ده. یوه ټولنه چې نیم نفوس یې له پوهې، کار او ټولنیز مشارکته بې‌برخې شي، نه یوازې خپل راتلونکی کمزوری کوي؛ بلکې د ملي دفاع او ملي اجماع بنسټونه هم زیانمنوي».

هغه د پاکستان د بریدونه یادونه هم کړې: «طبیعي ده چې د دې ډول تېریو څپې به وخت پر وخت تکرارېږي؛ خو د دغه څپو د مخنیوي یوازینۍ لار ملي دفاع ده او ملي دفاع یوازې د وسلو په زور نه رامنځته کېږي؛ بلکې د ولسي اجماع، کورني مشروعیت او د ټولنې د ټولو قشرونو په ګډون رامنځته کېږي».

فضلي د ملي وجدان او ښځو د حقونو پر اهمیت ټینګار کوي او وايي: «له همدې امله د پاکستان سره د شخړې تر سیوري لاندې یو اساسي حقیقت باید هېر نه کړو: موږ نه شو کولای د بهرني ګواښ پر وړاندې د ملي دفاع ادعا وکړو؛ خو په ورته وخت کې د خپلو لوڼو او خوېندو پر وړاندې روانه فکري نسل‌وژنه له پامه وغورځوو. د یوې ټولنې نیمایي برخه چې له زده‌کړو او کاره بې‌برخې وي، هغه ټولنه نه‌شي کولای پیاوړې ملي اجماع او اغېزمنه دفاعي اراده رامنځته کړي».

فضلي په خپلو څرګندونو کې روښانه کړې، چې د نجونو او ښځو دوامداره محرومیت نه یوازې د فرد حقونه محدودوي؛ بلکې ټولنیز، سیاسي او دفاعي بنسټونه کمزوري کوي، چې دا موضوع د ملي وجدان او راتلونکې لپاره جدي ازموېنه ده.

پزشکیان په دغه مرکه کې د ملي یووالي غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې د ایران پر وړاندې د «بې‌قید او شرط تسلیمېدو» غوښتنه د منلو وړ نه ده. هغه زیاته کړې چې تهران له خپلو ګاونډیو هېوادونو سره دښمني نه لري او د وروستیو پېښو له امله یې له هغوی بښنه غوښتې ده.

نوموړي ټینګار کړی: «ایران به پر ګاونډیو هېوادونو د توغندیو او ډرونونو بریدونه ونه کړي، تر څو چې له هغو هېوادونو څخه پر ایران برید ونه شي.»

د هغه په وینا، دغه دریځ د دې لپاره دی چې سیمه کې تاوتریخوالی نور هم پراخ نه شي او ایران غواړي له ګاونډیو هېوادونو سره اړیکې ارامې پاتې شي.

زیلنسکي په ایکس کې لیکلي چې د برید له تېرې شپې راهیسې د ویجاړ شوې ودانۍ د کنډوالو د پاکولو او د احتمالي بند پاتې کسانو د ژغورنې عملیات روان دي. د هغه په وینا، د استوګنیزې ودانۍ یوه بشپړه برخه نړېدلې او د څنګ ودانۍ پورته پوړونه هم زیانمن شوي دي.

هغه ویلي چې روسیې پر اوکراین ۲۹ توغندي، چې نږدې نیمایي یې بالیستیک وو، او شاوخوا ۴۸۰ بې‌پیلوټه الوتکې کارولي دي. د نوموړي په خبره، په دغو بریدونو کې د کییف ښار ترڅنګ د خملنیتسکي او چرنیفتسي سیمو د انرژۍ بنسټونه او د ژیتومیر په سیمه کې د رېل پټلۍ هم په نښه شوې دي.

زیلنسکي زیاته کړې چې د ډنیپرو، زاپوریژیا، وینیتسیا، اودېسا، پولتاوا، سومي او چرکاسي سیمو کې هم زیانونه اوښتي او اړوند خدماتي ادارې د ژغورنې او بیارغونې چارې پر مخ وړي. هغه له نړیوالو متحدینو غوښتي چې د دغو بریدونو پر وړاندې غبرګون وښيي او د اوکراین ملاتړ ته دوام ورکړي.