د برېتانیا استازی: افغان ښځې او نجونې زموږ د بهرني سیاست په زړه کې ځای لري

نوموړي د ترک توکمه هېوادونو سازمان په ناسته کې وویل چې د منځنۍ اسیا ځینې هېوادونه له افغانستان سره ګډه پوله لري او انقره د افغانستان د طالبانو او پاکستان ترمنځ د زیاتېدونکو کړکېچونو وضعیت له نږدې څاري.

ترکیې له قطر سره یو ځای په استانبول کې د طالبانو او پاکستان ترمنځ د څو پړاوونو خبرو منځګړیتوب کړی و، خو دا خبرې بریالۍ نه شوې.

تر دې مخکې د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان هم د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف سره په ټلیفوني خبرو کې په پاکستان کې «ترهګریز بریدونه» وغندل او ویې ویل چې انقره به د پاکستان او طالبانو ترمنځ د اوربند د ټینګښت لپاره هڅه وکړي.

یادې ادارې په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، چې دا پرېکړه د دغې ډلې د مشر ملا هبت الله اخوندزاده، په امر او د طالبانو د سترې محکمې د مقام او د اړوندو ادارو د ګډ پلاوي له لوري شوې ده.

د دې پرېکړې پر بنسټ د ټولټال ۱۲۰۵ نارینه او ښځینه بندیانو دوسیې ارزول شوې دي.

د دوی په وینا، یاد کسان د سرپل، سمنګان، غور، کونړ، پروان، پکتیکا، میدان وردګ، غزني، پنجشېر او لغمان ولایتونو له بندخونو څخه د دوسیو تر ارزونې وروسته یا خوشې شوي او یا یې د بند موده راکمه شوې ده.

د طالبانو د زندانونو چارو د سمون ریاست وايي، چې د زندانیانو د دوسیو د ارزونې او د بند د مودې د کموالي دغه لړۍ به د هېواد په نورو زندانونو کې هم پلې کړي.

د محکمې په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د کابل ولایت د طالبانو د نشه‌یي توکو او مسکراتو څخه د مخنیوي ابتدایه محکمې د پرېکړې له مخې ۱۸ کسان د نشه‌یي تابلیتو، شیشې، چرسو او الکولي مشروباتو د خرڅلاو او قاچاق په تور په عام محضر کې مجازات شوي دي.

یادې محکمې په یوه بله خبرپاڼه کې ویلي، چې د غور ولایت ابتدایه محکمې د درېیو ښځو په ګډون شپږ کسان د نامشروع اړیکو او اخلاقي فساد په تور له اوو میاشتو څخه تر درې کلونو پورې په بند او له ۱۰ څخه تر ۳۹ دُرو د وهلو په سزا محکوم کړي وو چې د سترې محکمې له تایید وروسته پر یادو کسانو په عام محضر کې حکمونه عملي شوي دي.

طالبان په داسې حال کې بدني سزاوې عملي کوي، چې د بشري حقونو نړیوال بنسټونه او د ملګرو ملتونو ادارې دا ډول سزاوې د نړیوالو بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې بولي او له طالبانو یې د بندولو غوښتنه کړې ده. خو طالبانو تر اوسه د دغو نیوکو پر وړاندې خپل دریځ نه دی بدل کړی او ټینګار کوي چې دا سزاوې د هغوی د قضايي نظام برخه ده.

د طالبانو د نوې جزایي اصولنامې له مخې د جرم ترسره کول، د مجازاتو ډول او شدت د افرادو د ټولنیز مقام پر اساس ټاکل شوي دي.که یو جرم د دیني عالم له خوا ترسره شي، یوازې سپارښتنه کېږي، د اشراف لپاره بلنه او سپارښتنه، د منځنۍ طبقې لپاره زندان او د ټېټې طبقې لپاره پر زندان سربېره، بدني سزا ورکول کېږي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن یکشنبه، د کب پر ۱۷مه وویل، چې په دې لیدنه کې د افغانستان او چین ترمنځ د دوه اړخیزو اړیکو پر پراختیا، د سیمې پر وروستیو تحولاتو او د پاکستان له لوري د افغانستان پر حاکمیت د نظامي تیري پر وروستي وضعیت خبرې وشوې.

د طالبانو په اعلامیه کې راغلي، چې امیرخان متقي د افغانستان پر ملي حاکمیت او ارضي تمامیت د پاکستان د وروستیو بریدونو په اړه د طالبانو دریځ شریک کړ او ټینګار یې وکړ، چې افغانستان د شخړو پر ځای د ستونزو سوله‌ییز حل ته لومړیتوب ورکوي او هڅه کوي د کړکېچ سطحه لوړه نه شي خو د خپل وطن او خلکو دفاع خپل حق بولي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د چین د ځانګړي استازي له قوله ویلي، چې نوموړي ټینګار وکړ چې چین غواړي د افغانستان او پاکستان ترمنځ روانې ستونزې د خبرو او ډیپلوماسۍ له لارې حل شي او هڅه وشي د سیمې د ثبات لپاره د کړکېچ کچه لوړه نه شي.

یوی شیایونگ زیاته کړې، چې بیجنګ په دې اړه له پاکستاني لوري سره هم په تماس کې دی او کوښښ کوي د دواړو ګاونډیو هیوادونو تر منځ تاوتریخوالی راکم او یو له بل سره رغنده اړیکي ولري.

د چین له خوا دا هڅې په داسې حال کې پیل شوي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له تېرو ۲۴ ساعتونو راهیسې نښتې نه دي شوې.

ملګرو ملتونو په یوه راپور کې ویلي، چې د تېرو ورځو په نښتو کې ۵۶ ملکي افغانان وژل شوي او ۱۲۹ تنه نور ټپیان شوي دي.

د خپرو شویو راپورونو له مخې؛ دغه کډوال د فبرورۍ له ۲۷مې او د مارچ ۴مې نېټې ترمنځ نیول شوي دي. د پاکستاني رسنیو په راپورونو کې راغلي، چې له دې ډلې شاوخوا ۱۶۰۰ افغان کډوال په پېښور ښار کې او نږدې ۴۰۰ نور په نوشهره او چارسده سیمو کې نیول شوي دي.

پر ډیورنډ کرښه له پاکستان سره د طالبانو تر نښتو وروسته په دغه هېواد کې د افغان کډوالو د نیولو او اېستلو لړۍ ګړندۍ شوې ده. د پاکستان اېکسپرېس ټربیون ورځپاڼې د پاکستاني چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې د تړلو لارو له امله د کډوالو د نیونې او اېستنې لړۍ په لنډمهالي ډول درول شوې ده او ښایي چې دغه عملیات تر کوچني اختر وروسته بیا پیل شي.

خو تېره ورځ هم په اسلام‌اباد کې د پاکستاني پولیسو د عملیاتو پرمهال د افغان خبریالانو په ګډون یوشمېر کورنۍ نیول شوې دي.