د بیان د ازادۍ مرکز: ۸۶ سلنه افغان ښځینه خبریالانو خپلې دندې له لاسه ورکړي

هغه په ایکس خواله رسنۍ لیکلي چې د طالبانو د دفاع وزیر له اوږده غیبت وروسته راڅرګند شو او د هېواد د اصلي بحران پر ځای د پاکستاني طالبانو(ټي ټي پي) له ډلې د ملاتړ پر دوام یې ټینګار کړی دی.

اندېشه په خپلو څرګندونو کې ویلي چې د طالبانو د مشر ملا هبت الله اخوندزاده له لوري هم یو نوی مذهبي اثر خپور شوی چې د «اهل السنت و الجماعه عقیده» په اړه دی. د هغه په وینا، دا موضوعات د طالبانو د حکومت له اصلي لومړیتوبونو څخه ګڼل کېږي.

هغه زیاتوي چې په داسې حال کې چې افغانستان له جدي ستونزو سره مخ دی، د طالبانو تمرکز لا هم پر سیاسي او مذهبي مسایلو دی. اندېشه له خلکو غوښتي چې د طالبانو د سپینولو او ملاتړ په اړه احساساتي دریځ ونه نیسي.

نوموړي په پای کې ویلي چې پر افغانستان د طالبانو د واکمنۍ پنځه کاله پوره شوي، خو د هېواد اساسي ستونزې لا هم پر خپل ځای پاتې دي.

دغه سازمان په یوه خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، چې افغان ښځې په افغانستان او د نړۍ په بېلابېلو هېوادونو کې له سختو ستونزو او خنډونو سره مخ دي.

په افغانستان کې نجونې له ښوونځیو څخه محرومې دي، ګڼې ښځې له کاره ایستل شوې دي او د ښځو پر عامه حضور ورځ تر بلې محدودیتونه زیاتېږي.

سره له دې ستونزو، افغان ښځې لا هم د خپلو کورنیو او ټولنو لپاره د تنظیم، ملاتړ او مشرتابه هڅې جاري ساتي او د خپلو حقونو د ترلاسه کولو لپاره مبارزه کوي او دا مبارزه او استقامت یې د ستایلو وړ دی.

افغان ایواک زیاته کړې چې د افغان مېرمنو ترڅنګ باید د هغو ښځو رول هم وستایل شي چې د افغان کډوالو د ملاتړ، د بیا مېشتېدو پروګرامونو او د افغان متحدینو سره د شویو ژمنو د پوره کولو لپاره کار کوي. په دې ډله کې ښځینه پوځیانې، وکیلانې، د قضیو کارکوونکې، ټولنیزې فعالانې او رضاکارانې شاملې دي چې د خپلو هڅو له لارې دا بهیر مخته وړي.

یاد بنسټ ټینګار کړی چې د افغان ښځو مبارزه باید هیره نه شي او نړیواله ټولنه باید د دوی د حقونو او راتلونکې د خوندي کولو لپاره خپلو هڅو ته دوام ورکړي.

د طالبانو د کندوز والي دفتر نن یکشنبه، د کب پر ۱۷مه په اېکس کې لیکلي، چې نوموړي پرون په خپل کاري دفتر کې له افغان پانګوال نویداحمد سفري او همکارانو سره یې وکتل.

د طالبانو د خبرپاڼې له مخې، یاد افغان پانګوال ویلي د درملو د معیاري فابریکې د جوړولو په برخه کې یې د طالبانو د کندوز والي څخه د مرسته غوښتې ده او د طالبانو والي هم په دې برخه کې د همکارۍ ډاډ ورکړی دی.

ددې فابریکې د مالي لګښت او د کار د پیل کېدو په اړه لا تراوسه معلومات نه دي ورکړل شوي.

له دې وړاندې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویلي و، چې دمګړۍ په افغانستان کې د دردملو او طبي وسایلو د تولید ۱۳۰ فابریکې فعالیت کوي او نږدې ۶۰۰ قلمه درمل تولیدوي.

یوناما په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې په دېغونډه کې به په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت سرپرسته، جورجټ ګانیون، امنیت شورا ته خپل راپور وړاندې کړي.

یوناما ویلي چې دغه غونډه به د افغانستان په وخت د شپې په ۱۱:۳۰ بجو او د نیویارک په وخت د ماسپښین په ۳:۰۰ بجو وشي.

د یادولو وړ ده، چې د افغانستان په تړاو د بشري حقونو شورا په تېره غونډه کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر، فولکر تورک، اعلان وکړ، چې د «بشریت ضد جنایت» په توګه د جنسیتي اپارتاید د جرم ګرځولو ملاتړ کوي.

تورک وویل،چې د جنسیتي اپارتاید روښانه تعریف او قانوني پېژندنه د دې پدیدې د پای ته رسولو لپاره اړینه ده. هغه ټینګار وکړ چې نړیواله ټولنه باید د ښځو او نجونو پر وړاندې د سیستماتیک تبعیض او محدودیتونو په اړه جدي او عملي ګامونه واخلي.

د افغانستان لپاره د برېتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لینډسي نن یکشنبه، د مېرمنو د نړیوالې ورځې په مناسبت په اېکس کې د یوه یادښت په خپرولو سره وویل:«موږ ژمن یو چې ښځې او نجونې زموږ د بهرني سیاست په زړه کې ځای کړو.»

نوموړي ویل، چې د افغان مېرمنو حقونه د کورنیو، ټولنو او د افغانستان راتلونکي لپاره مهم دي.

دا څرګندونې په داسې وخت کې کېږي، چې افغان ښځې او نجونې په سیستماتیک ډول له شاوخوا څلورو کلونو راهیسې له خپلو ټولو انساني او اساسي حقونو محرومې دي.

پر افغان ښځو او نجونو د طالبانو دوامداره بندیزونو او د هغوی محرومیتونو د بشري حقونو یو شمیر بنسټونه او نړیوال سازمانونه دې ته اړ کړي چې دا د "جنسیتي توپیر" یوه بیلګه وګڼي.