حامد کرزی: د نجونو پر مخ دې د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې ژر تر ژره پرانیستل شي

یونیسف افغانستان د ښځو نړیوالې ورځې په مناسبت پهایکس په خپور کړي پیغام کې د افغان ښځو او نجونو لپاره د حقونو، عدالت او عملي اقداماتو غوښتنه کړې ده.

ادارې ویلي چې د دوی ښځینه ملي کارکوونکو ته له تېرو شپږو میاشتو راهیسې خپلو دفترونو ته د تګ اجازه نه ورکول کېږي. یونیسف ټینګار کړی چې دا بندیز باید ژر تر ژره لرې شي.

یونیسف همداراز زیاته کړې چې د ښځینه کارکوونکو ونډه د ژوند ژغورونکو مرستو د رسولو لپاره ډېره مهمه ده او د دوی له ګډون پرته د مرستندویه خدمتونو وړاندې کول له ستونزو سره مخ کېږي.

دغه سازمان ټینګار کوي، چې نړۍواله ټولنه باید بېړنۍ، متحدې او جدي هڅې وکړي؛ څو د افغان ښځو او خلکو حقونه خوندي شي او د سرغړونو دوام ته د پای ټکی کېښودل شي. یاد سازمان د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې د طالبانو له واکمنۍ وروسته د افغانستان خلک په پراخه کچه د بشري حقونو د سرغړونې ښکار شوي دي.

په اعلامیه کې راغلي: «ښځو ته د ژوند هر اړخ بند شوی، شکنجه، ناسم چلند، تښتونې، زنداني کول او سانسور په بې‌ساري ډول دوام لري. د ښځو د ازادۍ، سیاسي ګډون او ټولنیز حضور محدودیتونه لاهم پرځای دي».

د اعلامیې له مخې؛ د طالبانو له‌خوا بدني سزاوو بېرته د بیا پیلولو او د خپلواک قضایي سیسټم د نشتوالي له کبله قربانیان د عدالت ترلاسه کولو هیڅ لار نه‌لري. په دغه اعلامیه کې د بشري حقونو فعالې ترینا ودود له قوله ویل شوي: «دا حیرانوونکې ده، چې نړۍواله ټولنه لاهم تمه لري طالبان به د بشري حقونو درناوی وکړي».

دغه سازمان له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې د طالبانو د بشري حقونو د سرغړونو د څار لپاره یو متحد او ځواکمن مېکانيزم جوړ کړي؛ څو د ښځو او نجونو حقونه خوندي کړي، د تبعیض ختمولو لپاره فشار راوړي او د بدني سزاوو د پای ته رسولو او د خپلواک قضایي سیسټم د رامنځته کولو لپاره عملي ګامونه واخلي.

نوموړي زیاته کړې:« زموږ ګډه هڅه به افغانستان د طالبانو له ظلم ازاد کړي او عدالت ته به لاره هواره کړي». هغه پر اېکس پاڼه په یوه ویډیویي پیغام کې په افغانستان کې د ښځو د حقونو د محدودیتونو پرضد خپل دریځ څرګند کړی.

نوموړی په دغه ویډیو کې وایي: «نن د افغانستان دننه پر ښځو سخت بندیزونه روان دي، دغه بندیزونه نه اسلامي، نه افغاني او نه هم انساني دي؛ بلکې د ظالمو ملایانو له‌خوا په خلکو تپل شوي دي، چې په افغانستان کې هیڅ ځای نه‌لري».

جنرال سمیع سادات د هغو ښځو هڅې هم ستایلې، چې د افغانستان د ازادۍ لپاره دننه او بهر مبارزه کوي. هغه زیاتوي: «ستاسې مبارزه ګټوره ده، نړۍ ته انګېزه ورکوي. مهرباني وکړئ خپلې مبارزې ته ادامه ورکړئ».

هغه ټینګار کوي، چې د ملي یووالي او ګډې هڅې له لارې به افغانستان ازاد او پرمختللی شي: «زه مطمنه یم چې موږ بریالي کېږو، افغانستان ازادېږي او ټول خلک به په شریکه دننه په افغانستان کې کار وکړي او وطن به له سیال سره سیال شي».

دغه غورځنګ (د مارچ ۸مې) په تړاو په خپره کړې اعلامیه کې پر نړۍوالو هېوادونو او بنسټونو غږ کړی، چې د افغان ښځو مبارزه، د طالب مشرانو محاکمه او له یادې ډلې سره د تعامل د بندولو ملاتړ وکړي.

په اعلامیه کې راغلي: «جنسیتي توپیر د طالبانو رسمي سیاست دی او موږ له هغه هېوادونو مننه کوو، چې د طالبانو حکومت یې په رسمیت نه‌دی پېژندلی او د افغان ښځو، بشري ارزښتونو او عدالت ملاتړ کوي».

اعلامیه زیاتوي، چې د نړۍوالو فشارونو کمښت او د طالبانو د حکومت دوام نه یوازې د افغانستان ښځې په مستقیم ډول اغېزمنوي؛ بلکې د سیمې او نړۍ په کچه د جګړو او کړکېچونو د پراختیا لامل ګرځي. دغه غورځنګ پر نړۍوالو سازمانونو، هېوادونو او مدني ټولنو هم غږ کړی، چې د ښځو د حقونو لپاره فعال رول ولوبوي.

اعلامیه کې راغلي: «د ښځو له ازادۍ پرته ازادي ناشونې ده. د جنسیتي توپیر په وړاندې مبارزه د انسانیت، عدالت او یوې داسې راتلونکې لپاره ده، چې تبعیض او ځپنه په‌کې ځای ونه لري».

د دغه غورځنګ له‌خوا په خپره شوې اعلامیه کې راغلي: «د مارچ ۸مه یوازې د کال یوه ورځ نه‌ده؛ بلکې دا د تاریخ د ژورو فریادونو، مقاومت او د هغه ښځو ورځ ده، چې د تبعیض، زور زیاتي او ظلم پر وړاندې درېږي او د ازادۍ بیه پرې کوي. نن دغه فریاد په افغانستان کې له هر وخت نه لوړ شوی دی».

دغه غورځنګ ټینګار کوي، افغان مېرمنې د یوې داسې واکمنۍ تر سیوري لاندې ژوند کوي چې په منظم او هدفي ډول یې له بنسټیزو بشري حقونو بې‌برخې کړې دي.

دغه غورځنګ د بشري حقونو له نړۍوالې ټولنې، نړۍوالو سازمانونو او بنسټونو غوښتنه کړې، چې په افغانستان کې د جنسیتي تبعیض وضعیت د بشریت پر وړاندې جرم وپېژني او د ختمولو لپاره یې سملاسي او عملي ګامونه واخلي.