متقي له ډېپلوماټانو سره په ناسته کې: د پاکستان وروستی برید پر افغانستان ظالمانه تېری دی
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي کابل کې له سفیرانو او نړیوالو استازو سره د روژهماتي په ناسته کې ویلي چې د پاکستان وروستی برید د افغانستان پر حاکمیت «ظالمانه تېری» دی او ټینګار یې کړی چې افغانستان د خپلې خاورې، ځمکنۍ بشپړتیا او هوايي حریم دفاع خپل مشروع حق ګڼي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د عامه اړیکو د دفتر رییس حافظ احمد ضیا تکل په ایکس کې لیکلي چې د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي د کابل په ستوري ماڼۍ کې له کابل مېشتو سفیرانو، ډېپلوماټانو، د ملګرو ملتونو، اروپايي ټولنې او یو شمېر نړیوالو سازمانونو له استازو سره د ګډ روژهماتي په مجلس کې ګډون وکړ.
متقي په دې ناسته کې د سیمې پر وروستیو سیاسي او امنیتي تحولاتو خبرې وکړې او د پاکستان له لوري پر افغانستان وروستی برید یې «ظالمانه تېری» وباله. د هغه په وینا، د افغانستان له لوري وروستي امنیتي اقدامات د ملي حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او هوايي حریم د ساتنې لپاره شوي دي.
نوموړي ټینګار وکړ چې طالبان د ستونزو د حل لپاره د تفاهم، خبرو اترو او متقابل احترام پر بنسټ اړیکو ته ژمن دی، خو د هر ډول تېري پر وړاندې له خپلې خاورې دفاع د افغانستان مشروع حق ګڼي.
متقي د سیمې پر عمومي وضعیت هم اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې وروستي تحولونه، په ځانګړي ډول پر ایران بریدونه او د ایران او ځینو خلیجي هېوادونو ترمنځ زیاتېدونکی کړکېچ، سیمه له جدي امنیتي خطرونو سره مخ کړې ده. هغه د هېوادونو د حریم نقض او د ملکي وګړو وژل وغندل او ټینګار یې وکړ چې د شخړو د حل لپاره باید د زور پر ځای د خبرو اترو او ډېپلوماټیک تعامل لاره غوره شي.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
