د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د سې شنبې په ورځ، د کب پر ۱۹مه وویل، چې په دې لیدنه کې د روغتیايي خدماتو د پراخېدو، د روغتیايي کارکوونکو د ظرفیت لوړونې، د سرطاني ناروغیو د درملنې او اړوندو خدماتو د پیاوړتیا، او همدارنګه د روغتیايي پروګرامونو د پلي کېدو پر مهال د لا زیاتې همغږۍ او د چارو د روڼتیا په اړه بحث او خبرې شوې دي.
د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، مولوي نور جلال ویلي چې د عامې روغتیا وزارت ملي پالیسۍ او ستراتیژیک سندونه د وزارت لپاره بنسټیز اهمیت لري او ټولې روغتیايي پروژې او خدمات باید د همدې ملي تګلارو او د خلکو د لومړیتوبونو له مخې تنظیم او عملي شي.
په خبرپاڼه کې ویل شوې چې د افغانستان لپاره د روغتیا نړیوال سازمان مشر ژمنه کړې چې دغه سازمان به د طالبانو د عامې روغتیا وزارت سره نږدې همغږي وساتي او هڅه به وکړي چې «د وزارت له پالیسیو او لومړیتوبونو سره سم» اړین روغتیايي خدمات تنظیم او وړاندې کړي.
د روغتیا نړیوال سازمان د افغانستان دفتر ددې لیدنې د جزئیات په اړه ه نه دي ویلي.
د افغانستان روغتیايي سکتور په دې وروستیو کې له پاکستان سره د لارو بندېدو او دغه راز د ایران او امریکا-اسراییل د جګړې له امله د درملو او روغتیايي تجهیزاتو په برخه کې له ستونزو سره مخ دی.
طالبانو له واک ته رسېدو وروسته یو پراخ کمپاین پیل کړی چې د افغانستان ځوانان د طالباني تفکر پر لور جذب کړي، خو دې هڅو سره له دې چې د هېواد ستونزې نه دي اوارې کړي بلکې وضعیت یې لا نور ترینګلی کړی دی.
په تېرو دریو کلونو کې د دیني مدرسو شمېر د تېرو شلو کلونو پرتله پنځه برابره زیات شوی، چې اوس یې شمېر نږدې ۷۰۰۰ ته رسېدلی او لا هم زیاتېږي. افغانان اړ دي چې خپل اولادونه ښوونځي ته ولېږي، آن که دا ښوونځی مدرسه هم وي.
د طالبانو د پوهنې وزارت د مدرسو او دارالحفاظونو مشر عبدالرزاق صدیق رسنیو ته ویلي و: «افغانستان یوه مذهبي ټولنه ده او هر کس باید لومړنۍ او د لوړې کچې دیني زدهکړې ولري. له همدې امله موږ د دیني مدرسو وده ضروري بولو».
خو دا فکر آن د طالبانو دننه هم پراخ ملاتړ نه لري. ځینې طالب چارواکي وایي چې افغانستان یوازې طالب او ملا ته اړتیا نه لري بلکې انجینرانو او ډاکټرانو ته هم اړتیا ده. دا وضعیت نړۍ ته یو انزوا طلبه او افراطي افغانستان معرفي کوي چې نه یوازې کولتوري ستونزې لري، بلکې سیمه او نړۍ ته قوي امنیتي ګواښ هم پېښولی شي.
که څه هم افراطي فکرونه پراخېږي، خو ټکنالوژي دا وړتیا لري چې له افراطیت سره مبارزه وکړي. انټرنټ او رسنۍ هغه څه دي چې په اوسني عصر کې ورسره ځوانان په بېلابېلو ډولونو نښلول شوي دي. د شمېرو له مخې، د افغانستان ۶۷ سلنه وګړي لږ تر لږه میاشت کې یو ځل ټلوېزیون ګوري، چې دا ۱۲ میلیونه ماشومان او ۱۴ میلیونه ځوانان رانغاړي.
نجیب پیکان زیاتوي، چې تر ټولو مهمه مسئله له دې ځوانانو سره د اړیکو جوړول دي: «افغان ځوانان په دوو برخو وېشل کېدای شي. لومړی، تحصیلکرده او ناراضه ځوانان دي چې په میدان یوازې پرېښودل شوي او د بدلون ځواک یې له لاسه ورکړی. دا هغه ځوانان دي، چې که څه هم ناهیلې دي، خو د ځان ژغورلو یوازینۍ لاره د آزادې نړۍ سره همکاري ګڼي.دویم، هغه ځوانان دي چې د طالبانو په اداره کې دي؛ هغوی افراطي شوي. هر کال نیم میلیون طالبان له مدرسو فارغېږي او د افراطیت پر لور ګام اخلي.»
د حالاتو د بدلون لپاره باید له دواړو ډلو سره کار وشي. تر ټولو مهمه لاره دا ده چې د رسنیو، خبرو اترو، کنفرانسونو او مشورو له لارې د ځوانانو ترمنځ پل جوړ شي، ترڅو هغوی انتقادي فکر ته وهڅول شي او خپل بحثونه له دین او آخرت څخه ور هاخوا هم وغځوي.
دا ځوانان کار غواړي، او د کار موندلو لپاره اړیکو ته اړتیا لري. له هغو هېوادونو درس اخیستل کېدای شي، چې د ځوانانو کچه پکې لوړه ده، او دغه ځوانان د سمې لارې پر لور هڅول کېدای شي.
