د ظاهر قدیر خپلوان وايي چې د نوموړي محاکمه ځنډېدلې ده

لاریون کوونکو د سې شنبې په ورځ له خبریالانو سره په خبرو کې وویل، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ روان کړکېچ تر ټولو زیات د د کرښې په دواړو غاړو کې پر پرتو خلکو اغېز کړی دی.

هغوی زیاته کړې چې جګړه د هېڅ ستونزې حل نه دی بلکې له دې سره به په سیمه کې بې‌ثباتي او ستونزې نورې هم زیاتې شي.

لاریون والو د پاکستان له حکومت او طالب چارواکو وغوښتل چې روانه لانجه ژر تر ژره د خبرو اترو او ډیپلوماټیکو لارو حل کړي.

دوی ټینګار وکړ چې په سیمه کې د تلپاتې سولې د ټینګښت لپاره به خپل غږ پورته کوي.

په لاریون کې د مدني ټولنې او سیاسي ګوندونو استازو تر څنګ د سیمې مشرانو او ګڼ شمېر سوداګرو ګډون کړی و.

لاریون د لنډي کوتل بازار له باچا خان چوک څخه پیل شو او ددغه بازار تر پریس کلب پورې وغځېد.

د طالبانو او پاکستان ترمنځ په اته ورځنۍ جګړې کې د کرښې په دواړو غاړو کې ګڼ خلک له خپلو سیمو نه بې ځایه شول او یو شمېر ووژل شول او ټپیان شول.

د یوناما د یوه رپوټ له مخې، په افغانستان کې ددې جګړې له امله لسګونه ملکي کسان وژل شوي او په لسګونو زره نور له خپلو سیمو نه بې ځایه شوي دي.

دغه راز د خیبر ولسوالۍ په سلګونو کورنۍ د جګړې له ویرې له خپلو سیمو بې ځایه شوې دي.

د دواړو خواوو ترمنځ له تېرو دوو ورځو راهیسې پر ډیورنډ کرښه جګړې او هوايي بریدونه درېدلي، خو لاهم په رسمي ډول اوربند نه دی اعلان شوی.

د طالبانو ریاست‌الوزرا په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د دې طرحې له مخې به لومړی د سیند له امله زیانمنه شوې ځمکه بېرته ورغول شي او وروسته به په یاده سیمه کې کرنیز اود مالدارۍ فارمونه او همدارنګه د کرنیزو محصولاتو د پروسس فابریکې جوړې شي.

د خبرپاڼې له مخې، د دغې پروژې په پلي کېدو سره به په زیاته کچه باکیفیته کرنیز محصولات تولید شي او زرګونو کسانو ته به د کار زمینه هم برابره شي.

دا په داسې حال کې ده چې د امو سیند اوبه د بدخشان، تخار، کندوز، بلخ او جوزجان ولایتونو په غاړو کې روانې دي.

د یادو ولایتونو یو شمېر اوسېدونکي وایي چې تاجکستان او ازبکستان د سیند خپل اړخ کلک ساتلی دی، له همدې امله د امو سیند اوبه په دوامداره توګه یوازې د افغانستان خوا ته خپرېږي او هر کال د دوی سلګونه جریبه کرنیزې ځمکې وړي او د سیند برخه ګرځي.

دغه ریاست د سې شنبې په ورځ پر اېکس‌ لیکلي چې اوس مهال په هېواد کې د کبانو روزنې ۴۶۷۰ فعال فارمونه فعالیت کوي چې کلنی تولید یې نږدې ۱۳ زره مټریک ټنو ته رسېږي.

همدا راز په دغه سکټور کې ټولټال شاوخوا ۱۲ میلیارده افغانۍ پانګونه شوې ده.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت ویلي چې د راتلونکو پلانونو له مخې به په هېواد کې د کبانو روزنې لپاره ۷۷۰۰ نوي فارمونه هم جوړ شي، چې ددغه سکټور تولید او د کارموندنې فرصتونه لا زیات شي.

دغه ریاست زیاتوي چې د کبانو روزنې فارمونو په ځانګړي ډول په هلمند، کندهار، ننګرهار، بلخ، کندوز او لغمان ولایتونو کې ډېر وده کړې او د دغو سیمو ګڼ اوسېدونکي پکې په کار بوخت دي.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت ویاند نن سې شنبه، د کب پر ۱۹مه په اېکس کې لیکلي، چې د وروستيو پېښو په لړ کې د رسنیو او سیاسي شنونکو د فعالیتونو ستاینغونډه کې د نشراتي چارو معین مهاجر فراهي ویلي، چې د طالبانو ځواکونو په جګړه کې پر دښمن هدفي بریدونه کول او سياسي شنونکو او رسنیو له دوی سره اوږه په اوږه تبلیغاتي جګړه پرمخ وړله.

مهاجر فراهي ویلی:« موږ او تاسې ټول چې په هره برخه کې مبارزه کوو، بايد د طالبانو درنه او سنګينه پاليسي په نظر کې ونيسو او د پاليسۍ مطابق مخته ولاړ شو، چې اخلاقي نورمونه او اساسات تر پښو لاندې نه شي».

د طالبانو پر شنونکو او پلویانو، په ځانګړې توګه په ټولنیزو شبکو کې نیوکې کیږي، چې اخلاقي نورمونه ډېر وخت په پام کې نه نیسي او د خپلو مخالفانو پر وړاندې ناسمه ژبه کاروي.

مهاجر فراهي ویلي، چې له رسنیو، سیاسي شنونکو، قلموالو مبارزینو او د ټولنیزو شبکو له فعالانو څخه مننه کوي، چې د پاکستان پر وړاندې یې د طالبانو د جګړې ملاتړ کړی دی.

طالبانو له بیاځلي واک ته رسېدو سره پر رسنیو سخت محدودیتونه لګولي دي او له رسنیو سره یوازې هغه کارپوهان خبرې کولی شي، چې طالبانو معرفي کړي دي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د سې شنبې په ورځ، د کب پر ۱۹مه وویل، چې په دې لیدنه کې د روغتیايي خدماتو د پراخېدو، د روغتیايي کارکوونکو د ظرفیت لوړونې، د سرطاني ناروغیو د درملنې او اړوندو خدماتو د پیاوړتیا، او همدارنګه د روغتیايي پروګرامونو د پلي کېدو پر مهال د لا زیاتې همغږۍ او د چارو د روڼتیا په اړه بحث او خبرې شوې دي.

د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، مولوي نور جلال ویلي چې د عامې روغتیا وزارت ملي پالیسۍ او ستراتیژیک سندونه د وزارت لپاره بنسټیز اهمیت لري او ټولې روغتیايي پروژې او خدمات باید د همدې ملي تګلارو او د خلکو د لومړیتوبونو له مخې تنظیم او عملي شي.

په خبرپاڼه کې ویل شوې چې د افغانستان لپاره د روغتیا نړیوال سازمان مشر ژمنه کړې چې دغه سازمان به د طالبانو د عامې روغتیا وزارت سره نږدې همغږي وساتي او هڅه به وکړي چې «د وزارت له پالیسیو او لومړیتوبونو سره سم» اړین روغتیايي خدمات تنظیم او وړاندې کړي.

د روغتیا نړیوال سازمان د افغانستان دفتر ددې لیدنې د جزئیات په اړه ه نه دي ویلي.

د افغانستان روغتیايي سکتور په دې وروستیو کې له پاکستان سره د لارو بندېدو او دغه راز د ایران او امریکا-اسراییل د جګړې له امله د درملو او روغتیايي تجهیزاتو په برخه کې له ستونزو سره مخ دی.