امسو: په پاکستان کې د افغان ښځینه خبریالانو بندي کول د بشري حقونو ښکاره نقض دی

رسنیو ته سرچینو تایید کړې چې پاکستاني پلاوی، چې پکې مولوي فضل الرحمن خلیل، مولوي عبدالله شاه مظهر او مولوي ساجد عثمان شامل دي، په کابل کې د طالبانو له استازو سره خبرې کوي.

پاکستاني چارواکو د سمدستي پوښتنو ځواب نه دی ورکړی چې ایا دا پلاوی په رسمي ماموریت افغانستان ته تللی؟ او ددې ترڅنګ د ماموریت محتوا هم نه ده افشا شوې.

د طالبانو نشراتي ادارې المرصاد هم په ایکس تایید کړې چې، د پاکستان پوځ او ادارې د افغانستان د وضعیت له مخې د خبرو اترو غوښتنه کړې ده.

المرصاد ټینګار کړی چې طالبان د خپلې خاورې او خلکو د دفاع ترڅنګ د خبرو دروازې پرانستې ساتلي، خو یوازې هغه وخت به د مذاکراتو میز ته کېني چې د پاکستاني پلاوي نیت صادقانه وي او هڅه د کمزوریو پټولو یا وخت ضایع کولو لپاره نه وي.

علي خېل د سې شنبې په ورځ (د کب ۱۹مه) پر خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې په دوحه کې د امریکا او طالبانو له تړون څخه واشنګټن یوازې غوښتل «د یوې بې موخې جګړې څخه چې بریا یې ناشونې» وه ووځي. د نوموړي په خبره له افغانستان نه د بهرنیو پوځیانو دا ډول وتل د کوم منظم پلان له مخې نه و، بلکه د ناکامۍ او ماتې په مانا وه.

هغه زیاته کړې: «کله چې د دوحې تړون ته اشاره کېږي او د افغانستان د مسایلو لپاره یې اړین بولي، صرف د وخت ضایع کول دي.»

علي خېل اندېښنه ښودلې، چې په ایران کې خطرناکه جګړه ییز وضعیت او د پاکستان سره کړکېچ د افغانستان په اقتصادي، امنیتي شرايطو، بشري ناورین او د افغان کډوالو پر ژوند به مستقیم اغېز ولري.

د لغمان ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، د دغه ولایت له مرکز مهترلام ښار سربېره په بېلابېلو ولسوالیو کې د جلا جلا عملیاتو په ترڅ ۶ کسان یې د نشه‌يي توکو د پېر، پلور او قاچاق په تړاو کې نیول دي.

یادو مسوولینو ویلي، له دغو کسانو یوه اندازه نشه‌يي توکي هم ترلاسه شوي او تر لومړنیو څېړنو وروسته به د دوی عدلي او قضايي بنسټونو ته وسپارل شي.

له دې سره سم، د پروان ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، ۵ کسان یې د نشه‌يي توکو د ساتنې، قاچاق او کاروبار په تړاو نیولي دي. د یادو مسوولینو په وینا، په دغو نیول شویو کسانو کې ۳ هغه کسان هم شامل دي، چې غوښتل یې یوه اندازه «شیشه او هیرویین» په خپلو بوټونو کې د دغه ولایت زندان ته ولېږدوي.

یادې قومندانۍ همداراز ویلي، د دغه ولایت له سیدخېل ولسوالۍ څخه یې ۶ روږدي کسان هم تر نیولو وروسته د درملنې په موخه په کابل کې د روږدو د ۲ زره بستریز کمپ ته لېږدولي دي.

جېم‌رېش د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له لوري هغه اقدام چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان یې د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل کړ، چې د بهرنیو وګړو د غېرقانوني نیولو ملاتړ کوي وستایه او زیاته یې کړه: «اوس د دې وخت رارسېدلی چې طالبان د خپلو جرمونو سزا وویني».

د امریکا د سنا د بهرنیو اړیکو کمېټې رييس د سې‌شنبې په سهار وختي (د کب ۱۹مه) په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، طالبانو د امریکايي مالیه ورکوونکو ډالر د خپلو «ترهګریزو کمپاینونو» د تمویل لپاره کارولي، سخت شرعي قوانین یې پلي کړي او ډېر امریکایان یې بندیان کړي دي.

هغه څرګنده کړه، چې لا هم د ډینس کوېل او محمود شاه حبیبي په ګډون یو شمېر امریکایان د طالبانو په منګولو کې دي.

تر دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر هم خبرداری ورکړ وو، چې د طالبانو دغه ډول چلند د امریکا لپاره د زغم وړ نه‌ده او دغه ډله باید د ډېنس کوېل او محمود شاه حبیبي په ګډون ټول امریکایان خوشې کړي.

امریکا افغانستان د «ناحقه نیونو د ملاتړو هېوادونو» په نوملړ کې شامل کړ | افغانستان انټرنشنل پښتو

طالبانو بیا لا تر اوسه د امریکا د دغې پرېکړې په تړاو څه نه‌دي ویلي او تر دې مخکې یې د محمود شاه حبیبي له نیولو هم انکار کړی دی.

د امریکا د ولسمشر د یرغمل شویو چارو استازي ادم بولر له طالبانو غوښتنه کړې، چې بندي امریکايي وګړي خوشې کړي.

ادم بولر د دوشنبې ماښام (د ۱۴۰۴ لمریز کال د کب ۱۹مه) خبرداری ورکړ، چې د طالبانو تر واک لاندې افغانستان باید د امریکا هوډ او اراده و نه ازمايي، ځکه که داسې وکړي نو ښايي د ایران او ونزوېلا له برخلیک سره مخ شي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د دوشنبې په ماښام اعلان وکړ، چې افغانستان د هغو هېوادونو په نوملړ کې شامل شوی چې امریکايي وګړي په ناقانونه ډول بندي کوي. مارکو روبیو وویل، طالبان د سیاسي امتیازونو د ترلاسه کولو لپاره له ترهګریزو لارو چارو کار اخلي، خو د امریکا د اوسني حکومت پر وړاندې به دا تګلاره کومه پایله ورنه‌کړي.

بولر چې لږ تر لږه دوه ځله یې افغانستان ته سفر کړی او تر دې مخکې یې د یو شمېر بندي امریکايي وګړو د خوشې کېدو په برخه کې بریا ترلاسه کړې، پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي: «متحده ایالات به نور دا ونه زغمي چې کوم هېواد دې زموږ وګړي یرغمل کړي. افغانستان دا مهال درې بې‌ګناه امریکايي وګړي په بند کې ساتلي دي».

هغه طالبانو ته په خطاب کې وویل: «اوس وخت رارسېدلی چې هغوی خوشې کړئ. که نه نو که د امریکا د ولسمشر، د بهرنیو چارو وزیر روبیو او سب ګورکا اراده وازمویئ، نو ښايي د ونزوېلا یا ایران په شان بل هېواد وګرځئ».

دا لومړی ځل دی چې یو امریکايي چارواکی د طالبانو اداره په ښکاره ډول د پوځي برید له خبرداري سره مخ کوي. دا دریځ د واشنګټن د فشار او ګواښ له ډیپلوماسۍ سره سمون لري، چې د امتیاز اخیستو لپاره کارول کېږي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبان بیا د امریکايي وګړو د خوشې کولو په بدل کې د یوه افغان بندي د ازادېدو غوښتنه کوي. دغه ډلې همدارنګه له امریکا غوښتي، چې په کابل کې خپل سفارت بېرته پرانیزي او له طالبانو سره خپلې اړیکې ښې کړي.