امریکا ښايي افغانستان ته د خپلو وګړو پر سفر بندیز ولګوي

محقق له افغانستان انټرنشنل سره په یوې مرکه کې وویل: «جګړه دواړو لوریو ته زیان رسوي». د نوموړي په خبره، داسې معلومات نه‌لري چې ګوندې پاکستان دې د طالبانو مخالفینو سره اړیکې کړې وي، خو که روان کړکېچ ډېرېږي نو احتمال ډېر دی چې ښايي اسلام‌اباد داسې یو اقدام وکړي. محقق همداراز په خپلو خبرو کې وویل، چې پاکستان د شوروي یرغل پر مهال له افغان مجاهدینو څخه کلک ملاتړ وکړ او ښې مرستې یې هم ورسره کړې وې.

هغه زیاتوي، چې د مجاهدینو په څېر پاکستان له طالبانو سره هم خپله یارانه ساتلې وه او د دغه ډلې کلک ملاتړ یې کاوه، خو اوس یې ترې تمې پرې شوې دي. محقق وویل: «پاکستان غوښتل چې طالبان باید له دوی سره په ګډه په سیمه کې د اسلام‌اباد د دوښمنانو په خلاف ودرېږي، خو طالبانو یې دا هیله او توقع پوره نه‌کړه».

د وحدت ګوند مشر نیوکه کوي، چې طالبانو یې په کابل او مزار شریف کې یو شمېر شتمنۍ او جایدادونه غصب کړې دي. هغه همداراز په کابل کې د «راه فردا» ټلوېزیون بندېدو ته هم اشاره وکړه چې دی یې بنسټګر دی او تازه یې طالبانو د خپرونو د بندېدو امر کړی دی.

دا لومړی ځل نه‌دی چې د طالبانو د حکومت له لوري د افغان سیاستوالو پر شتمنیو او جایدادونو د ولکې د ټینګولو یا د هغوی د غصب ادعاوې مطرح کېږي، بلکې تر دې وړاندې هم د پخواني جمهوري نظام د یو شمېر لوړپوړو چارواکو او سیاسي څېرو پر وړاندې ورته چلند شوی او د هغوی شتمنۍ د حکومت تر کنټرول لاندې راغلې دي.

رسول جان چې د کابل یو نانوايي دی، افغانستان انټرنشنل - پښتو ته په یو غږیز پیغام کې ویلي، چې د خوراکي توکو عمومي بیې له کنټروله وتلې دي.

هغه زیاتوي چېد ډوډۍ پخولو لپاره لومړني توکي لکه اوړه، تیل او ګاز ټول قیمته شوي دي او دغه وضعیت د نانوایانو کار ستونزمن کړی دی.

رسول جان وایي: «دومره قیمتي ده، چې خلک د لوړ نرخ توان نه لري او که په همغه پخواني قیمت یې ورکوو موږ تاوان کوو».

د کابل د زړو مکروریانو په یوه ښوونځي کې معلم نبي الله بیا وايي چې معاشونه یې پر خپل وخت نه ورکول کیږي خو بیې هره ورځ لوړېږي.

هغه وايي: «د معلم به څه معاش وي، د خوړو او ورځنیو اړتیاوو بیې دومره لوړې شوې چې زموږ د معاش سره یې برابرول ناممکن کړي».

د کابل یوه اوسېدونکې مینه په خپل پیغام کې وايي چې د کورنۍ د ورځنیو اړتیاوو بیې د تېر په پرتله ډېرې لوړې شوې دي. د هغې په وینا، د خوراکي توکو او ګاز د قیمتونو زیاتوالي د کور د لګښتونو بار دروند کړی دی. نوموړې زیاتوي: «اوس هغه پیسې چې پخوا به زموږ ټوله میاشت خرڅ کېدې، د یوې اونۍ لپاره هم نه بس کیږي».

همدا راز قادر جان، چې په کابل کې ښاري موټر چلوي، وايي چې د تېلو بیې لوړې شوې دي، خو د طالبانو او مسافرو د فشار له امله دوی نه شي کولای کرایه لوړه کړي. هغه په خپل پیغام کې ویلي: «کله چې تېل ګران شي، کرایه باید لوړه شي، طالبان د دې پر ځای چې زموږ سره مرسته وکړي، برعکس وهي او ځوروي مو، موږ مجبور یو په همغه پخوانۍ کرایه کار وکړو، چې دا زموږ لپاره تاوان دی».

د اقتصادي چارو شنونکي وايي چې د بیو د کنټرول لپاره حکومتي مداخله، د وارداتو تنظیم او د بازار څارنه اړینه ده او که نه نور هم د خلکو اقتصادي ستونزې زیاتېدای شي.

د طالبانو او پاکستان تر منځ د وروستۍ جګړې او د ایران او منځني ختیځ د کړکېچ له امله په افغانستان کې د توکو بیې لوړې شوې دي، چې له امله یې د عامو افغانانو ورځنی ژوند اغیزمن شوی دی.

دا مهال د افغانستان او پاکستان تر منځ پر ډېورنډ کرښه ټولې سوداګریزې لارې تړلې دي، چې له امله یې سوداګري هم په ټپه درېدلې ده.

بل خوا د طالبانو د کابل، جلال اباد، کندهار، مزارشریف، هرات، خوست او پکتیا ښاروالیو په بېلابېلو خبرتیاوو کې ویلي چې دوی په ښارونو کې د توکو د بیو د خپلسرې لوړېدا مخنیوی کړی دی.

د طالبانو ویاند مرستیال حمدالله فطرت نن سې شنبه، د کب پر ۱۹مه په اېکس کې د پاکستان د بریدونو په اړه جزییات خپاره کړي دي.

فطرت لیکلي، چې د پکتیا د ډنډ پټان ولسوالۍ په کوټ کلی کې تېره شپه د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د پاکستان پوځ د هاوان مرمۍ له یوه کور سره لګېدلې چې درې ملکي وګړي پکې وژل شوي او درې نور ټپیان شوي.

نوموړي ویلي، چې د پکتیکا په شکین ولسوالۍ کې هم د عامو خلکو پر کورونو او عامه تاسیساتو د پاکستان پوځ د هاوان ۱۲ مرمۍ او ۱۴ د ډي سي توپ مرمۍ توغولې دي.

هغه پر خپل اېکس لیکلي، چې مرمۍ په شاړو ځمکو، تخلیه شویو کورونو او د ولسوالۍ امنیه قوماندانۍ ته نږدې سیمو کې لګېدلې دي.

د طالبانو ویاند مرستیال تایدوي، چې له سهار راهیسې د خوست ځاځي میدان ولسوالۍ کې د پاکستان پوځ په څو کلیو کې د درندو وسلو په مټ د ملکي خلکو کورونه په نښه کړي او تر اوسه د یو ملکي کس د ټپي کېدو راپور ترلاسه شوی.

د پاکستان پوځ د بریدونو له امله د نورستان ولایت د کامدیش ولسوالۍ په نواباد، دونیژه او ډبه کلیو کې هم د هاوان او توپ مرمۍ لوېدلي دي، چې څو کورونه پکې نیمه تخریب شوي او ۲۰ څاروي وژل شوي.

د طالبانو ویاند مرستیال د پاکستان پوڅ له خوا پر څلورو ولایتونو د بریدونو راپور په داسې حال کې خپروي، چې ویل کېږي د طالبانو او پاکستان ترمنځ د روان کړکېچ د حل لپاره یو پاکستاني پلاوي کابل ته سفر کړی دی. پاکستان په رسمي ډول ددغه پلاوي سفر نه دی تایید کړی، خو د پلاوي غړي د وسله والو ډلو پخواني جګپوړي مشران او قوماندانان دي.

دغې جبهې د سې شنبې په ورځ پر اېکس‌پاڼه لیکلي چې یاده پیسه د شپې د کابل ښار د قصبې سړک سیمه کې شوې او د طالبانو موټر پکې ویجاړ شوی.

جبهه زیاتوي په برید کې د دوی کسانو ته زیان نه دی اوښتی.

طالبانو لا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د روان کال د غويي په میاشت کې ټاکل شوې وه، چې د پخوانۍ ولسي جرګي د غړي عبدالظاهر قدیر محاکمه، چې څه موده وړاندې د کینیا د نایروبي پولیسو له لوري نیول شوی، په نایروبي کې پیل شي، خو د قدیر کورنۍ ویلي و، چې محاکمه یې ځنډېدلې ده.

د عبدالظاهر قدیر د کورنۍ یوه غړي افغانستان انټرنشنل ته ویلي و:« وکیل مو ورته نیولی دی، نن یې محاکمه وه، خو وځنډیدله. وکیل سره موږ په اړیکه کې یو، وکیل خپله پوره هڅه کوي چې همدلته یې محاکمه وشي او امریکا ته له انتقال پاتي شي.»

د عبدالظاهر د کورنۍ غړي او وکیل یې هڅه کوي د نوموړي محاکمه په کینیا کې ترسره شي.

عبدالظاهر قدیر د تېر کال ۲۰۲۵ په اپریل په نیمايي کې د نایروبي ښار په یوه هوټل کې نیول شوی او د نایروبي د جرمونو د پلټنو ریاست (DCI) غوښتنه کړې وه، چې نوموړی تر قانوني بهیر پورې په توقیف کې وساتل شي.

د نایروبي د میلیمېن محکمې مشر قاضي بنمارک اېکهوبي د عامه څارنوالۍ د رییس غوښتنه وروسته ومنله.

د نایروبي د پلټنو افسر جان وافولا، چې د جرمونو د پلټنو ریاست له مخدره موادو ضد څانګې سره کار کوي محکمې ته ویلي و، چې د امریکا د نشه يي توکو ضد ادارې ځانګړي استازي نیکولس دیفرانسیسکو د نیویارک یوې محکمې ته د عبد‌الظاهر قدیر پر ضد جنایي شکایت ثبت کړی.

رپوټونه وايي، چې امریکايي چارواکو د نایروبي د جرمونو د پلټنو ریاست د استازي له لارې د کینیا حکومت ته یو ډیپلوماتیک یادښت استولی، چې د عبد‌الظاهر قدیر د تسلیمۍ غوښتنه پکې شوې.