پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې د فقر کچه لوړه شوې او له ایران څخه د زرګونو افغان کارګرو له شړلو وروسته له دې هېواد سره په سرحدي هرات ولایت کې د غلاوو ګراف ډېر لوړ شوی. د موندنو لهمخې، په تېرو ۳ میاشتو کې ۵۶۲ کسان یوازې په همدې ولایت کې د غلاوو په تړاو نیول شوي دي.
د افغانستان انټرنشنل- پښتو د موندنو لهمخې، په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته او د میلیونونو ګډوالو له راستنېدو او په ځانګړې توګه د کاري زمینو د کمښت، فقر او د افغان کارګرو پر مخ د ګاونډيو هېوادونو د دروازو په تړل کېدو سره په هېواد کې د غلاوو ګراف ډېر لوړ شوی دی.
د طالبانو اړوندې ادارې یوازې د نیول شویو غلو او د نورو جنايي پېښو د عاملینو د نیول کېدو په اړه څرګندونې کوي، خو د غلاوو کچه له دغو څرګندونو لوړه ده، ځکه طالبان د ثبت شویو پېښو راپور نه رسنیز کوي.
د افغانستان انټرنشنل- پښتو د موندنو لهمخې، یوازې په لیندۍ، مرغومي او سلواغې میاشتو کې په هرات ولایت کې د ښځو په ګډون ۵۶۲ کسان د بېلابېلو جنايي پېښو په تړاو نیول شوي او ځینې یې یا د سیمې د اوسېدونکو او یا هم د طالبانو له لوري د مقاومت پر مهال وژل شوي هم دي. په دغو کسانو کې څه باندې ۸۵ سلنه یې د غلاوو په تړاو نیول شوي دي.
د موندونو پر بنسټ، ډېری غلاوې له کورونو، په لارو کوڅو کې د موټرو، موټرسایکل، رېکشاوو او موبایلونو شوي او ان له هټیو ګاز ډبې او همداراز د کورونو له بامونو او کرنیزو ځمکو سولر او اببازکونه هم غلا شوي دي.
د موندنو لهمخې، ډېری غلاوې په هرات ښار کې د پنځمې، دویمې، یولسمې او دیارلسمې امنیتي حوزو او همداراز په ولسوالیو کې ډېری غلاوې بیا د انجیل، ګذرې، غوریان او پښتون زرغون ولسوالیو په شاوخوا کې شوې دي.
د هرات په لویو لارو او په ځانګړې توګه د هرات- اسلامکلا تر منځ لاره کې له وسلهوالو غلاو سربېره د نشهيي توکو، وسلو او سپینو زرو قاچاقچیان چې غوښتل یې یاد مواد ایران ته ولېږدوي نیول شوي دي.
د هرات یو شمېر اوسېدونکي افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وايي، په دغه ولایت کې تر ډېره غلاوې له کورونو سربېره د موټرسایلکونو، موټرو، رېکشاوو او موبایلونو کېږي.
د هرات ولایت لپاره د طالبانو د امنیه قومندانۍ مسوولین وايي، له دغو غلو څخه لسګونه موټر، موټرسایکلونه او رېکشاوې، څه باندې یو میلیون افغانۍ، یوه اندازه سره زر او سپین زر، لسګونه وسلې، سلګونه موبایلونه، سلګونه کیلوګرامه تریاک، زرګونه نشه کوونکي تابلیتونه، سولر، اببازک او د ګازو ډبې هم ترلاسه شوې دي.
یوازې په سلواغې میاشت کې د ځايي طالبانو په وینا، د هرات ښار د ۱۱مې امنیتي حوزې په شاوخوا سیمو کې یو غل د غلا پر مهال د سیمې د اوسېدونکو له لوري وژل شوی دی.
همداراز په وروستۍ میاشت کې ۷ جعلکاران نیول شوي، چې د دغه ولایت له ځینو سیمو یې له خلکو په دې پلمه پیسې اخیستلې چې ګواکې نومونه یې د مرستو په بهیر کې شاملوي او یا هم جعلي پاسپورټونه یې جوړول.
د غلاوو د پېښو زیاتوالی یوازې په یوه ولایت پورې تړلی نه دی، بلکې د پلازمېنې کابل په ګډون د هېواد په ډېری ولایتونو کې خلک د سختې بېوزلۍ او بېکارۍ له امله د خپلو لومړنیو اړتیاوو د پوره کولو په موخه د غلاوو غوندې نامطلوبو کړنو ته اړ شوي دي.
د هرات او کابل یو شمېر اوسېدونکو له افغانستان انټرنشنل-پښتو سره په خبرو کې وویل، د ټولنې د امنیت د ټینګښت او د غلاوو او نورو جنايي پېښو د کچې د راټیټولو لپاره طالب چارواکي مکلف دي، چې د اقتصادي بنسټونو په پیاوړتیا او د صنعتي، کرنیزو او سوداګریزو پروژو په پیلولو سره خلکو ته د کار مناسبې زمینې برابرې کړي. د دوی په خبره، تر هغه چې د بېوزلۍ، فقر او بېکارۍ رېښې ونه اېستل شي او ځوان نسل ته د حلالې روزګار لاره پرانیستل نهشي، یوازې د مجازاتو له لارې د جرمونو مخنیوی لنډمهاله حل لاره ده او د دایمي امنیت لپاره اړینه ده چې د اقتصادي ځانبساینې په لور عملي ګامونه پورته شي.
