د پاکستان او طالبانو ترمنځ د وروستیو نښتو له امله په پاکستان کې د افغان کډوالو پرضد عملیات چټک شوي دي. راپورونه ښیي، چې په اسلاماباد او نورو لویو او وړو ښارونو کې هره ورځ افغانان نیول کېږي او د ډيورنډ کرښې د تړل کېدو له امله د جبري ستنولو پرځای زندانونو ته لېږدول کېږي.
د معلوماتو له مخې؛ د پاکستان په پلازمېنه اسلاماباد، د پنجاب لوی ښارونه لکه پېنډۍ، د خیبر پښتونخوا پېښور، کراچۍ، کوټه او نورو ښارونو کې د پولیسو عملیات پراخ شوي او ګڼ شمېر افغانان د اسنادو د نهلرلو یا د کډوالۍ د وضعیت د نه روښانتیا په تور نیول شوي دي.
د راپورونو پر بنسټ؛ یوازې د خیبر پښتونخوا په پېښور ښار کې د روان کال د مارچ په لومړیو ورځو کې له ۲زرو زیات افغانان نیول شوي دي. دغه عملیات وروسته له هغې چټک شول، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ په ډيوړنډ کرښه نښتې پیل شوې.
د مراد په نامه یو افغان چې د پېښور په بورډ بازار کې یې کوچنی کاروبار کاوه، د طالبانو سره د پاکستاني ځواکونو له نښتې وروسته په کور ناست دی. نوموړي افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل: « اوس حالت ډېر خراب دی، پولیس په نوم افغان ګوري او زندان ته یې وړي. موږ کاروبارونه بند کړي او په کورونو کې هم د بندیانو غوندې ژوند کوو، چې له دروازې ووځو نیول کېږو، ژوند خورا دېر سخت شوی دی».
سرچینې وایي، د ډيورنډ کرښې د لنډمهالی تړل کېدو له امله هغه افغانان چې نیول کېږي سملاسي افغانستان ته نه ستنول کېږي؛ بلکې د پاکستان په زندانونو کې ساتل کېږي. ویل کېږي، چې په نیول شویو کسانو کې ښځې، ماشومان او ناروغان هم شامل دي.
په اسلاماباد کې یوشمېر کورنۍ چې د سرطان ناروغان لري او د درملنې لپاره راغلي وو؛ اوس سره د خپلو ناروغانو په اډیالان او اټک زندانونو کې بندیان دي. د دغه کورنیو له ډلې یو کس د نوم نه ښ،دلو په شرط افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د سرطان په ناروغۍ اخته مور یې درملنې لپاره پاکستان ته راوستې؛ خو اوس یې ناروغه مور د پاکستان په زندان کې ده.
نوموړي زیاته کړه: « په ټوله دونیا کې په بارډر جنګونه کېږي؛ خو عامه خلکو سره حکومتونه دوښمني نهکوي، موږ دلته له مجبورې ورځې راغلي یو، د مور درملنه مو روانه وه؛ خو اوس په زندان کې ده، که د قانوني اسنادو خبره وي موږ چا ناقانونه کړي یو؟ ولې زموږ ویزې نه تمدیدېږي»؟
دغه کس همداراز وایي: «د پاکستان پولیس افغانانو سره د دوښمنانو په څېر سلوک کوي، هیڅ ډول انساني برخورد نهکوي، ناروغ نه ګوري، ماشوم نه ګوري، زنانه نه ګوري، بد رد وایي او زندانونو ته یې وړي».
په ځینو سیمو کې د پولیسو لهخوا د افغانانو پر وړاندې د تاوتریخوالي راپورونه هم ورکړل شوي دي. د اسلاماباد په یوشمېر مېشت ځایونو کې پولیسو د افغانانو د کورونو دروازې ماتې کړې او خلک یې له خپلو کورونو نیولي دي.
لاتراوسه د دغه نیول شویو افغانانو کره شمېره نهده خپره شوې. بل لور ته ډېری دغه نیول شوي افغانان هغه کسان دي، چې د ۲۰۲۱کال په اګست میاشت کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته پاکستان ته تللي دي.
د دغه افغانانو له ډلې ډېری یې د درېیمو هېوادونو د کډوالۍ دوسیې لري او د امریکا، کاناډا، اروپايي هېوادونو یا نورو هېوادونو ته د لېږد په تمه دي. په پلازمینه اسلاماباد کې د جمشېد په نامه یو افغان چې د امریکا د کډوالۍ ویزې په تمه دی وایي، د پولیسو سخت چلند یې د کورنۍ ټول غړي په رواني ناروغۍ اخته کړي.
جمشېد زیاتوي: « د پاکستان حکومت له طالب سره جګړه کوي؛ خو دوی یې زور له هغه خلکو باسي، چې له طالبانو راتښتېدلي دي، د دغه دوښمنۍ اندازه موږ ته هم نه لګېږي؛ خو دې روژې میاشت ته ګوره او په موږ د پولیسو چاپې. موږ لویان او ماشومان ټول په رواني نارغیو اخته شوي یو، چې دروازه وټکېږي له حالت مو یو خدای خبر وي».
دغه کسان وایي، چې اوس په خورا ستونزمن وضعیت کې دي؛ ځکه که افغانستان ته ستانه شي؛ نو د امنیتي ګواښونو او د احتمالي څار له ګواښ سره مخ دي. د بشري حقونو ځینې فعالان خبرداری ورکوي، چې د افغان کډوالو د پراخو نیونو دوام کولای شي د زرګونه هغه کسانو وضعیت نور هم کړکېچن کړي چې لاهم د نړۍوالو کډوالۍ پروګرامونو د پایلو په تمه دي.
دوی ټینګار کوي، چې د ښځو، ماشومانو او ناروغانو زنداني کول د بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې دي. په همدې حال کې افغان کډوال وایي، چې د نیولو له وېرې نهشي کولای په ازاد ډول تګ راتګ وکړي او ډېری یې په کورونو کې پټ ژوند کوي؛ څو د پولیسو له نیونو ځان وژغوري.
