د بشري حقونو نړیوال بنسټ وایي خوست کې پر ملکي وګړو د پاکستان توغندیز بریدونه باید وڅېړل شي

د طالبانو د کور او ښار جوړولو وزارت د پنجشنبې په ورځ (د کب ۲۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، دغه پارک د صنعتي فعالیتونو د پیاوړتیا، د کورنیو تولیداتو د کچې لوړولو او پانګوالو ته د مناسبې زمینې برابرولو په موخه رامنځته شوی دی.

د خبرپاڼې له‌مخې، دغه صنعتي پارک لپاره ۵۰۰ جریبه ځمکه ځانګړې شوې او زیاتوي: «د پلان له‌مخې، د دې پارک ځمکه لسګونو تولیدي شرکتونو ته وېشل شوې او تمه کېږي چې له ۸۵ څخه زیات تولیدي شرکتونه به په‌کې خپل فعالیتونه پیل کړي».

ویل کېږي په دې سره به په مستقیم او غیر مستقیم ډول زرګونه کسانو ته د کار زمینه هم برابره شي.

هغه زیاته کړې، چې دواړو لورو د تلپاتې سولې ټینګښت او همغږو هڅو پر اړتیا هوکړه وکړه. دغو استازو دا خبرې داسې مهال کړي، چې د کابل او اسلام اباد ترمنځ کړکېچ تر بل هر وخت ډېر شوی دی. پر ډیورنډ کرښه بېلابېلو نقطو کې همدا تېره شپه هم د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ نښته شوې وه.

پاکستان ادعا لري، چې افغان طالبانو په خپله خاوره کې د «ټي‌ټي‌پي» وسله‌والو ته پناه ځایونه ورکړي، خو پر کابل واکمن بیا دغه ادعاوې ردوي او برعکس دعوه کوي، چې اسلام‌اباد د کابل په خلاف خپله خاروه کې داعش خراسان ډلې ته مرکزونه ورکړي او هلته یې د افغانستان پر ضد روزي.

که څه هم دواړو لورو په دې تړاو په قطر، سعودي او ترکیې کې څو پړاوه مذاکرات وکړل، خو بیا هم سره کومې پایلې ته ونه رسېدل.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون راپور ورکړی، چې په کونړ کې د پاکستان د بریدونو له امله ګڼې کورنۍ له خپلو سیمو بې‌ځایه شوې دي.

په راپور کې ویل شوي، د کونړ پر بېلابېلو ولسوالیو د پاکستان د بریدونو له امله ګڼې کورنۍ د کونړ مرکز اسعداباد ته کډه شوي او هلته د سیند تر غاړې په خیمو او تر شنه اسمان لاندې شپې او ورځې تېروي.

د عبدالقاهر په نوم یو بې‌ځایه شوی وايي: «پاکستان پر موږ وحشت شروع کړی دی، همدا بمباري او توپونه دي چې وېشتل کېږي، ماشومان، ښځې او نارینه په‌کې وژل کېږي. ځکه دلته راغلي یو چې له بریدونو په امن کې پاتې شو».

د کونړ شپږ ولسوالۍ پر ډیورنډ کرښه پرتې دي او ملي تلویزیون ویلي، چې پاکستاني ځواکونو د یادو ولسوالیو عام وګړي په خپلو هوايي او توپچي بریدونو کې هدف ګرځولي دي.

د ناړۍ ولسوالۍ اوسیدونکی عبدالکریم چې د پاکستان د بریدونو له امله د کونړ مرکز اسعداباد ته کډه شوی او په خیمه کې ژوند کوي زیاته کړې: «د پاکستان پوځ باید د افغانستان له نظامیانو (طالبانو) سره کار ولري، پر عامو خلکو ولې باید برید وکړي، له دې ښکاري چې د پاکستان پوځ بې وسه دی، نو ځکه ملکي خلک په نښه کوي».

طالبانو د پاکستان د بریدونو له امله په کونړ کې د بې‌ځایه شویو کورنیو د کره شمېر په اړه څه نه‌دي ویلي، خو بې‌ځایه شوې کورنۍ له طالبانو او خیره بنسټونو څخه د سرپناه، خوراکي او غیرخوراکي توکو د مرستو غوښتنه لري.

د طالبانو د هرات ولایت د اطلاعاتو او کلتور رییس، احمد الله متقي، پر ایکس یو ویډیویي راپور خپور کړی، چې پکې ویل کېږي د طالبانو دفاع وزارت د هوايي دفاع ځینې سیستمونه بیا فعال کړي او له پاکستان سره په وروستیو نښتو کې ترې کار اخیستل شوی دی.

په راپور کې ویل شوي چې د اوږده واټن ځینې دفاعي تجهیزات یې هم بیارغولي چې د جنګي او ډرون الوتکو پر وړاندې کارول کېږي. همداراز په دې راپور کې ویل شوي چې د طالبانو دفاع وزارت د پوځي تجهیزاتو د برابرولو او تخنیکي خدمتونو څو مرکزونه جوړ کړي چې د سپکو او درندو وسلو او زغره والو ګاډو د برابرولو مسوولیت لري.

طالبانو ویلي چې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د وسلو او مهماتو د تولید څو فابریکې جوړې شوې او موخه یې دا ده چې د خپلو ځواکونو د پوځي تجهیزاتو د واردولو اړتیا کمه کړي.

خو په خپاره شوي راپور کې د دغو ادعاوو د ښودلو لپاره ځینې داسې انځورونه کارول شوي چې د مصنوعي ځیرکتیا له لارې جوړ شوي یا د نورو هېوادونو د وسلو له فابریکو اخیستل شوي دي.

د راپور له مخې، د طالبانو د دفاع وزارت ځینې متخصصان ادعا کوي چې د روسي ټکنالوژۍ یو شمېر برخې، لکه لارښودي سیستمونه، برېښنایي وسایل او د هوايي دفاع تجهیزات یې بیا رغولي دي.

بلخوا د فوربز په نوم مجلې تر دې وړاندې راپور ورکړی و چې طالبانو د پاکستان پر ضد جګړو کې د لنډ واټن ډرون د خپلې اصلي وسلې په توګه کارولي او دغه بریدونه ځینې وخت له تحریک طالبان پاکستان(ټي ټي پي) سره په همغږۍ شوي دي.

د سرچینو په وینا، دا به لومړی ځل وي چې اروپا په ښکاره ډول د طالبانو له مخالفینو سره د افغانستان د کړکېچ د ارزونې لپاره تعامل کوي.

د معلوماتو له مخې، تر دې وړاندې نړیوالې غونډې تر ډېره د بشري مرستو، د ښځو د حقونو او د کډوالو د موضوعاتو پر محور راڅرخېدې، خو دا ځل د خبرو پام د طالبانو پر وړاندې سیاسي مخالفت او وسله‌وال مقاومت ته اوښتی دی.

اروپايي ټولنې په وروستیو کلونو کې تل له طالبانو سره د محدود تعامل پر سیاست ټینګار کړی او د دوی له مخالفو جبهو سره یې له ښکاره اړیکو ډډه کړې وه.

بلجیم تر دې مخکې هم د افغانستان په اړه د څو غونډو کوربه پاتې شوی دی. د بېلګې په توګه، د اروپايي ټولنې د بهرنیو چارو د ۱۴۰۴کال د غبرګولي په ۲۷مه په بروکسل کې د افغانستان د سیاسي او بشري وضعیت او اساسي اړتیاوو په اړه د لوړپوړو چارواکو غونډه جوړه کړې وه.

همداراز اروپايي پارلمان په ۱۴۰۱کال کې د افغانستان د ښځو د حقونو په اړه علني غونډې وکړې او د «افغان ښځو ورځې» تر سرلیک لاندې یې ځانګړی پروګرام هم جوړ کړی و.

اروپايي ټولنه د طالبانو پر وړاندې د «محدود او تخنیکي تعامل» سیاست تعقیبوي، خو تر اوسه یې دا ډله په رسمیت نه ده پېژندلې او سیاسي مشروعیت یې نه دی ورکړی.

اروپايي چارواکو ویلي چې دغه تعامل تر ډېره د افغان کډوالو د اخراج، د افغانستان د وضعیت ارزونې، له خلکو سره د مرستې او د امنیتي اندېښنو د څار لپاره کېږي. اروپايي ټولنې همداراز په افغانستان کې د ټول‌شموله نظام پر جوړېدو، د بشري حقونو پر رعایت، د ترهګرۍ پر ضد مبارزې او د ښځو او نجونو د حقونو پر درناوي ټینګار کړی دی.