د افغانستان پخوانی لومړی وزیر سلطان علي کشتمند ومړ

د افغانستان لپاره د برېتانیا ځانګړي استازي ریچارډ لېنډسي جمعه (د کب ۲۲مه) پر اېکس پاڼه د ملګرو ملتونو د وروستي راپور په حواله لیکلي:« په افغانستان کې ښځې رسمي قضایي سیسټم ته ډېر کم لاسرسی لري. عدالت ته لاسرسی د خلکو لپاره خورا مهم دی؛ څو وکولای شي له خپلو حقونو دفاع وکړي».

ورته مهال د ملګرو ملتونو موندنې ښيي، چې په افغانستان کې ښځې د نارینه‌و پرتله رسمي قضایي سیسټم ته څلور برابره کم لاسرسی لري. د ښځو لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې سوزان فرګوسن ټینګار کړی، چې عدالت ته لاسرسی د ښځو د خوندیتوب او وقار ډاډمنتیا لپاره یو بنسټیز حق دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) د ښځو په نړۍواله ورځ خپلې تازه موندنې خپرې کړې وې. د راپور له مخې؛ قضایي سیسټمونو ته د افغان ښځو کم لاسرسی د عدالت د ټینګښت په برخه کې پراخه تشه ښیي.

هغه د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي، که څه هم ایران له سختو امنیتي ننګونو سره مخ دی؛ خو افغانستان ته یې د اوبلنو ګازو د لېږد او وارداتو بهیر له خنډ پرته په عادي توګه دوام لري.

نوموړي زیاته کړې، چې د سوداګرو او اړونده شرکتونو ترمنځ لوی قراردادونه لاسلیک شوي او د ګازو بیه هم ټیټه شوې ده. په ورته وخت کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند عبدالسلام جواد ویلي، چې له ایران سره یې نوره سوداګري هم له خنډ پرته په عادي توګه روانه ده.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ تر کړکېچ او سوداګرۍ بندېدو وروسته طالبانو له ایران، هند، ترکیې او د منځنۍ اسیا له یوشمېر هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې پراخې کړې دي.

نوموړي د جمعې په ورځ (د کب ۲۲مه) پر اېکس پاڼه پر افغانستان د پاکستان وروستیو بریدونو په غبرګون کې کاږلي: «د تېرې شپې بمباري په هېواد کې د ملکي کسانو د مرګ ژوبلې لامل شوې».

ورته مهال د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد هم ویلي، پاکستان تېره شپه یو ځل بیا پر کابل، کندهار، پکتیا، پکتیکا او ځینو نورو سیمو بمبار کړی دی. د نوموړي په وینا؛ پاکستان په دغه بریدونو سره په ځینو ځایونو کې د ولسي وګړو کورونه په نښه کړي، چې له امله یې یوشمېر ځايي اوسېدونکو ته مرګ ژوبله هم اوښتې ده.

له بل پلوه د‌ طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون خبر ورکړی، چې تېره شپه د کابل په ۲۱مې ناحیه کې د پاکستان جېټ الوتکو د ملکي وګړو کورونه بمبار کړي دي. په راپور کې راغلي، د دغه بمباریو له امله ۳ ملکیان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي.

د محکمې د راپور له مخې؛ هغه (د جنورۍ په ۲۱مه) د یوې جنسي ځورونې پېښې په تړاو تورن شوی و. همدارنګه په بلې دوسیه کې نجیب‌الله عرب د روان کال (د جنورۍ په ۲۷مه) د یوې بلې ښځې د جنسي ځورونې، جنسي تېري او تښتونې له تورونو سره مخ و.

نجیب‌الله عرب که څه هم په پيل کې د تښتونې تور رد کړی و؛ خو په وروستۍ محکمه کې یې پر دغه ټولو تورونو اعتراف وکړ. د پولیسو د راپور له مخې؛ هغه یوه ښځه له یوې کوڅې څخه په زور کش کړې وه او یوې کروندې ته یې بېولې وه.

د کشفي چارو مشر اسټوارټ مې د قربانیانو له زړورتیا مننه وکړه، چې دغه جرمونه یې راپور کړي دي او ویې ویل چې پولیس د جنسي جرمونو په ځانګړي ډول د ښځو او نجونو پر وړاندې د تاوتریخوالي راپورونه ډېر جدي نیسي.

ټاکل شوې ده، چې نجیب‌الله عرب به په یوې بلې ټاکلې نېټې د محکمې له‌خوا په رسمي ډول محکوم شي.

ذبیح‌الله مجاهد د جمعې په سهار وختي (د کب ۲۲مه) په خپله اېکس پاڼه د پاکستان یاد برید «جنایت» بللی او ویلي یې دي: «د پاکستان پوځي رژیم الوتکو د کندهار هوایي ډګر ته څیرمه د کام اېر شخصي هوایي شرکت د تیلو ذخیره وویشته».

د نوموړي په وینا، یاد شرکت ملکي هوایي شرکتونو او د ملګرو ملتونو الوتکو ته د سون مواد تیاروي او په وینا، یې پاکستان پخوا هم د حاجي خانزاده په نوم د یوه سوداګر د تیلو ذخیرې ویشتې وې.

خو نوموړي په دې اړه چې ایا په دغو بمباریو چا ته د سر زیان اوښتی او همداراز ایا په کندهار کې کوم نظامي مرکز هم په نښه شوی او که څنګه، څه نه‌دي ویلي، خو تر دې مخکې سرچینو ویلي وو، چې په کندهار کې د طالبانو یوه قول اردو هم په نښه شوې ده.