احمد مسعود: روان وضعیت له ترهګریزو ډلو څخه د طالبانو د ملاتړ پایله ده

ښاغلي خُرم په اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې د امریکا ښکاره او احتمالاً پټو تشویقونو، د ملگرو ملتونو انفعالی وضعیت او د افغانستان انزوا پاکستان ته دا جرات ورکړی چې حتی په کابل باندې بمباري وکړي.

نوموړي ویلي، چې د طالبانو حکومت په یوازې دومره ستر مسایل نشي حل کولی او نه دومره ستر مسوولیت په غاړه اخیستی شي.

خُرم طالبانو ته د مشورې په ډول ویلي، چې نن یې ورځ ده، مونږ لویه جرگه لرو چې اصولاً په همداسې شرایطو کې رابلل کیږي او د سپارښتنو په رڼا کې یې لوي تصامیم نیول کیږي.

له تېرو پنځه لس ورځې راهسې د طالبانو او پاکستان ترمنځ جګړې او د پاکستان له لوري پر افغانستان هوايي بریدونه ادامه لري.

هغه پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي، چې نړیواله ټولنه باید پاکستان مسوول وګڼي او دا بریدونه باید سمدستي پای ته ورسوي.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) ویلي، چې پر کابل یې د پاکستان د تېرې شپې د هوايي برید د ملکي تلفاتو شمېر یې مستند کړی.

یوناما ویلي، چې په دغه برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ کسه وژل شوي او ۱۴ نور ټبیان دي.

یوناما یو وار بیا له دواړو خواوو غوښتي، چې سملاسي‌ دې جګړه ودروي ترڅو د ملکي خلکو د زیان مخه ونیول شي.

هغه دا څرګندونې پر اېکس خواله رسنۍ په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازولۍ (یوناما) د څرګندونو په غبرګون کې کړي.

یوناما ویلي، چې پر کابل یې د پاکستان د تېرې شپې د هوايي برید د ملکي تلفاتو شمېر مستند کړی. یوناما زیاته کړې، چې په دغه برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴کسه وژل شوي او ۱۴نور ټبیان دي.

یوناما یو وار بیا له دواړو خواوو غوښتي، چې سملاسي‌ دې جګړه ودروي ترڅو د ملکي خلکو د زیان مخه ونیول شي.

دوی زیاته کړې، چې پاکستاني ځواکونو په کابل، کندهار او پکتیا ولایتونو کې د طالبانو اړوند پوځي تاسیسات او مرکزونه په هوايي بریدونو کې هدف ګرځولي دي.

د دغه سرچینو په وینا، په کابل کې د طالبانو د «فرقې ۳۱۳» اړوند تاسیسات او د مهماتو یو زېرمتون په نښه شوی دی. په کندهار کې د «تراوو» په نوم د روزنې یو مرکز او ځینې لوژستیکي زیربناوې، چې د تېلو زېرمتون هم پکې شامل دی، هدف ګرځول شوي دي. همداراز په پکتیا کې د «شېرناو» په نوم د وسله والویو کمپ د بریدونو هدف ګرځېدلی دی.

پاکستاني سرچینو ټینګار کړی چې په دغو مرکزونو کې «ترهګر» روزل کېدل.

په همدې حال کې، دغو سرچینو د طالبانو له حکومت سره هر ډول خبرې او مذاکرې رد کړې دي. د هغوی په وینا، د پاکستان له لوري هېڅ پلاوی د خبرو لپاره کابل ته نه دی تللی.

بل خوا په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازولۍ (یوناما) ویلي، چې پر کابل یې د پاکستان د تېرې شپې د هوايي برید د ملکي تلفاتو شمېر مستند کړی. یوناما ویلي، چې په دغه برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ کسه وژل شوي او ۱۴ نور ټبیان دي.

د ناروې کډوالو شورا د جمعې په ورځ (د کب ۲۲مه) په یوه راپور کې ویلي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ په لومړیو اتو ورځو کې ۵۶ ملکي وګړي وژل شوي او ۱۲۹ نور ټپيان شوي‌ دي.

د افغانستان لپاره د ناروې کډوالو شورا مشر جاکوپو کاریډي ویلي: «افغانستان له یو کړکېچ وروسته اوس له بل سره مخ دی او تر ټولو درنه بیه یې ملکي خلک پرې کوي. د جګړې ټولې خواوې باید نړۍوال بشري قانون مراعت کړي او د ملکي خلکو او ملکي تاسیساتو د خونديتوب ډاډ ترلاسه کړي».

نوموړي زیاته کړه: «هغه کورنۍ چې مخکې هم له کړاو سره مخ وو، اوس له خپلو کورونو اېستل شوې دي. زرګونه خلکو په لنډمهاله پنډغالو او د سیمې د خلکو په کورونو کې پناه اخیستې ده. ځینې نور اړ اېستل شوي، داسې خراب کورونه په کرایه ونیسي چې د لګښت توان یې نه‌لري. دوی پاکو اوبو، روغتیايي خدمتونو او زده‌کړو ته هم لاسرسی نه‌لري».

نوموړي‌ ویلي، چې بېړنۍ مالي مرستې ته اړتیا لري؛ څو وکولای شي له دغه کورنیو سره خپلې مرستې پراخې کړي. یادې شورا زیاته کړې، چې په دغه جګړه کې ۸۲۶ کورونه زیانمن شوي او یا هم په بشپړه توګه له‌منځه تللي‌ دي او له ۲۵زره ډېر کسان چې شپږ میاشتې مخکې په کونړ کې د زلزلې له امله بې‌ځایه شوي وو؛ یو وار بیا د خپلو مېنو پرېښودو له ګواښ سره مخ دي.

نوموړې شورا ویلي، چې ۱۴زره او ۵۰۰ نور کسان د دویم ځل لپاره د بې‌ځایه کېدو له ګواښ سره مخ دي.