د افغانستان د ملي امنیت پخوانی رییس رحمتالله نبیل وایي، افغانستان په تېر تاریخ کې څو ځله د نړیوالو قدرتونو د سیالیو قرباني شوی دی. د هغه په خبره، افغانستان کله د سړې جګړې، کله د ترهګرۍ پر ضد مبارزې او کله هم د جیوپولیټیکي ګټو تر نوم لاندې د قدرتونو د سیالیو ډګر ګرځول شوی دی.
د هغه په وینا، د سیمې تاریخ ښيي چې بېلابېلو قدرتونو افغانستان څو څو ځله د خپلو سیالیو لپاره کارولی او په دې لوبو کې افغانانو درانه زیانونه لیدلي دي. نوموړي زیاته کړې، چې حتی د سیمې ځینو سیاستوالو وروسته پهخپله اعتراف کړی، چې دغه ډول سیالۍ او لوبې په پای کې د ټولو لپاره زیانمنې تمامې شوې.
نبیل د جمعې په ماخوستن (د کب ۲۲مه) په خپله اېکسپاڼه د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف د یوې مرکې یادونه هم کړې، چې په ښکاره توګه یې ویلي: «د جګړې له پای وروسته امریکا له پاکستان سره داسې چلند وکړ لکه استفاده شوی د تشناب کاغذ». د نبیل په وینا، دا جمله که څه هم سخته ښکاري، خو یو لوی حقیقت څرګندوي چې په نړیوالو سیالیو کې کله ناکله هېوادونه یوازې د لنډمهالې وسیلې په توګه کارول کېږي.
هغه دا هم ویلي، چې باید په رښتیني ډول ومنل شي، چې پاکستان د مجاهدینو او طالبانو له خوځښتونو هم د خپلو سیاسي موخو لپاره استفاده کړې ده.
د جمهوري نظام پر مهال د ملي امنیت دغه پخواني رییس ټینګار کړی، چې له طالبانو سره سیاسي اختلافونه باید افغانان دې ته ونههڅوي، چې د پاکستان یا بل بهرني قدرت د سیاست وسیله شي. د هغه په وینا، د افغانستان تاریخ کې روښانه درس پروت دی چې «هر کله افغانان د نورو د سیالیو وسیله شوي، هېواد یې ویجاړ شوی او هر کله چې افغانانو پر خپلې ګډې ارادې تکیه کړې، افغانستان بېرته پر خپلو پښو درېدلی دی».
د نوموړي په باور راتلونکی افغانستان باید د بهرنیو لوبو پر بنسټ جوړ نهشي، بلکې د افغانانو پر خپلواکه اراده باید ولاړ وي؛ داسې افغانستان چې پهکې هېڅ بهرنی قدرت د دې هېواد د برخلیک ټاکونکی نهوي او ټول وګړي د مساوي حقونو لهمخې ونډه ولري.
نبیل همداراز د ملي یووالي پر اړتیا ټینګار کړی او ویلي یې دي، چې اوس د کوچنیو سیالیو وخت نهدی، بلکې په لویه کچه د یووالي وخت دی، ځکه که افغانان سره یو نهشي، نه به «ته» پاتې شې او نه به «زه».
