سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ویلي، چې څو شېبې وړاندې د کندهار ښار په ۱۳مه حوزه کې د ملا هبتالله د ځانګړو ځواکونو د قطعې پر مرکز هوايي برید ترسره شوی دی. طالب چارواکو لا تر اوسه د دغه برید په تړاو څه نهدي ویلي.
د طالبانو د زابل ولایت د اطلاعاتو او کلتور ریاست د یوې اعلامیې له خپرولو سره ویلي، چې د پرېکړې له مخې رسنۍ باید ټول اعلانات له اړوندو ادارو سره شریک کړي او له اجازې وروسته دې خپاره شي. طالبانو په دې ناسته کې له رسنیو څخه د عامې روغتیا اړوند اعلاناتو په اړه وضاحت غوښتی دی.
د طالبانو د زابل د اطلاعاتو او کلتور ریاست په اېکس کې د یوې اعلامیې په خپرولو سره لیکلي، چې د خبریالانو د خونديتوب کمېټې له ولایتي مسوول او د خصوصي راډیوګانو او نورو رسنیو له مسوولینو سره د همغږۍ ناسته ترسره کړه.
په دغه ناسته کې د رسنیو د فعالیتونو، د نشراتو د ښه تنظیم او د مسلکي اصولو د مراعت په اړه خبرې وشوې
طالبانو د بیاځلي واک ترلاسه کولو وروسته په ټول افغانستان کې پر رسنیو باندې محدودیتونه زیات کړي دي او په هېواد کې دننه رسنۍ یې سانسور دي.
د بلوچستان د چمن سوداګر وايي، د تېرو پنځو میاشتو راهیسې د افغانستان او پاکستان ترمنځ لارې تړل کېدو سره د پاکستان ګڼ شمېر سوداګر له ډیورنډ کرښې پورې غاړه بند پاتې دي. د چمن صنعت او سوداګرۍ خونې مشر عبدالنافع اڅکزي ویلي، د چمن سوداګر اړ دي، چې په قاچاقي لارو کورونو ته راستانه شي.
د پاکستان د بلوچستان ایالت په چمن ښار کې یو شمیر سوداګرو د خبري ناستې پرمهال خبریالانو ته وویل، چې له تېرو پنځو میاشتو راهیسې د چمن ځايي سوداګر افغانستان لور ته بند پاتې دي .
دوی زیاتوي، چې بند پاتې تجارانو سره اوس د اوسېدلو لپاره مالي امکانات هم ختمې شوې دي.
دغو سوداګرو د نیوکې په کولو سره وويل چې کله په نورو هېوادونو کې پاکستانيان بند پاتي شي نو حکومت هڅه کوي چې هغه ژر تر ژره په ځانګړو الوتکو کې یې هېواد ته را انتقال کړي خو د پاکستان حکومت زمونږ غږ نه اوري.
د چمن د سوداګرۍ او صنعت خونې مشر عبدالنافع اڅکزي وويل، چې دوی د یوه رسمي لیک لارې د پاکستان له لومړي وزیر شهباز شریف او د پوځ مشر عاصم منیر څخه غوښتنه کړې چې په افغانستان کې بند پاتې د چمن شاوخوا درې زره پاسپورټ لرونکو ځايي سوداګرو د خوندي بیرته راستنیدو لپاره بېړني ګامونه پورته کړي .
نافع اڅکزي وويل چې د ایسارو سوداګرو د ویزو وخت هم پایه ته رسیدلې چې له امله یې سوداګر له ډیرو ستونزو سره مخ دي.
له تېرو شاوخوا پنځو میاشتو راهسې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولې سوداکریزې لارې تړل شوي دي او هیڅ سوداګریزه راکړه ورکړه نه کېږي.
په بلخ کې د طالبانو د صنعت او کانونو رییس امامالدین سنایي زاده وايي، د سېلوګانو په برخه کې پخوا ستونزې ډېرې وې، د اوړو تعرفې ټېټې وې چې له امله یې په کور دننه تولید خورا ستونزمن وو؛ خو اوس د اوړو تعرفې لوړې او د غنمو ټیټې شوې چې ورسره به په بلخ کې سیلوګانې بېرته فعالې شي.
نوموړي همدارنګه وویل، چې د بلخ په سیلو کې د فعالیتونو ستونزې په نظر کې نیول شوې او ډېر ژر به یې کارونه پېل شي؛ ترڅو د غنمو زېرمه او پروسس ګړندي شي. امام الدین زیاته کړه: «په دې اقدام سره به زرګونه کسانو ته کاري فرصتونه هم برابر شي».
هغه وایي، د ګمرکي تعرفو په اړه پرېکړه خورا مهمه ده چې ورسره به د کورنیو تولیداتو ملاتړ وشي، تولیدي فعالیتونه به لاپیاوړي شي او د وارداتو پرځای به صادراتو ته وده ورکړل شي.
هغه څرګنده کړې: «دغه اقدام په هېواد کې د کورنیو تولیداتو د ملاتړ په موخه شوی، چې کورني تولیدات ورسره وده وکړي. موږ ژمنه کوو، چې افغانستان صنعتي کېدونکی دی او د وارداتو پرځای په صادراتو ډېر ټینګار کوو چې صاداراتي هېواد شو».
هغه وړاندې ویلي، دغه پرېکړه د افغانستان د کورني تولید او صنعتي پرمختګ په لور یو مهم ګام ګڼل کېږي چې موخه یې د اقتصادي ودې او د خلکو د ژوند معیار لوړول دي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون خبر ورکړی، چې پرون جمعه (د کب ۲۲مه) له ایران او پاکستان نه ۶۲ کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي.
یاد کمېسیون په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې له دې ډلې د نيمروز د ورېښمو پله لارې ۷، د هرات د اسلامکلا له لارې ۳۲ او د کندهار د سپين بولدک له لارې ۲۳ کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي.
له بل پلوه د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت خبر ورکړی، تېره اونۍ ۲۱ افغان کډوال چې د پاکستان په زندانونو کې بندیان وو؛ له زندانه تر خوشې کېدو وروسته بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
د پاکستان او طالبانو ترمنځ د وروستیو نښتو له امله په پاکستان کې د افغان کډوالو پرضد عملیات چټک شوي دي. راپورونه ښیي، چې په اسلاماباد او نورو لویو او وړو ښارونو کې هره ورځ افغانان نیول کېږي او د ډيورنډ کرښې د تړل کېدو له امله د جبري ستنولو پرځای زندانونو ته لېږدول کېږي.
د جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضلالرحمن لاهور کې خبریالانو ته ویلي، چې د پاکستان پارلمان باید د افغانستان په ګډون د ګاونډیو او د سیمې له هېوادونو سره د اسلاماباد د اړیکو په تړاو یوه ځانګړې غونډه جوړه کړي. هغه زیاته کړې، چې د پاکستان پارلمان باید پر بهرنۍ تګلارې بحث وکړي.
نوموړی وایي، پاکستان اوس مهال له افغانستان او هند سره د جګړې په حالات کې دی. هغه وویل: «چین هم اوس له پاکستان سره د خپلو امنیتي مسایلو له کبله چندان لېوالتیا نهلري».
مولانا فضل الرحمن ټینګار کړی، چې د پاکستان سیاستوال باید په دې فکر وکړي، چې هېواد یې په کوم حالت کې ولاړ دی او د افغانستان په ګډون یې له نورو ګاونډیانو سره څه ډول وضعیت دی.
د نوموړي په خبره، له ایران، سعودي عربستان، اسراییل او د سیمې هېوادونو په تړاو د پاکستان د دریځ په اړه باید پارلمان کې د اسلاماباد دریځ روښانه شي. هغه اندېښنه ښودلې چې مسلمان هېوادونه په ډېر سخت کړکېچ کې ایسار شوي او اسلاماباد باید د ښه ګاونډیتوب لاره ونیسي.
هغه وویل: «د پاکستان لپاره باید فکر وکړو، له جنګ څخه جنګ پیدا کېږي او سوله ترې هېڅکله نهزېږي».
د مولانا فضلالرحمن دغه څرګندونې داسې مهال دي، چې له تېرو درېیو اونیو راهیسې د پاکستان او طالبانو ترمنځ سختې جګړې روانې دي. پاکستان د کابل په شمول د افغانستان یو شمېر ولایتونو باندې بمبارۍ کړي او د ملګرو ملتونو د شمېرو لهمخې ۵۰ ملکي افغانان یې دې بریدونو کې وژلي دي.
اخوا طالبان هم وايي، چې د پاکستان د پلازمېنې اسلاماباد په ګډون یې په راولپېنډۍ او خيبر پښتونخوا کې د پوځ پر مرکزونو بریدونه کړي دي. طالبان په دغو بریدونو کې پاکستاني پوځ ته د درنې مرګ ژوبلې او مالي زیانونو د اړولو ادعاوې کوي.