طالبان وايي چې په بغلان کې یې دوه زره کلنې پخوانۍ تاریخي سیمې وموندلې

د سره صلیب نړۍوال فدراسیون د اسیا – پاسیفیک څانګې او سرې میاشتې ټولنې پر اېکس پاڼه لیکلي، چې په افغانستان کې د وروستیو جګړو له زیاتېدو وروسته بشري اړتیاوې مخ په زیاتېدو دي.

یاد فدراسیون ویلي، چې د دغه مرستو په لړ کې به د سرپناه او نورو بېړنیو توکو بنسټیزې زېرمې پکتیکا ولایت ته واستول شي. د دوی په وینا؛ دغه مرستې به د افغانستان د سرې میاشتې ټولنې په همکارۍ هغو کورنیو ته ورسېږي، چې تر ټولو ډېرې اړتیاوې لري.

د یاد فدراسیون په خبره؛ «بشري اړتیاوې مخ په زیاتېدو دي او د زیانمنو خلکو ملاتړ اوس تر بل هر وخت ډېر مهم دی». دغه ادارې ټینګار کړی، چې د وضعیت له بدلون سره سم به هڅه وکړي؛ څو تر ټولو اړمنو کورنیو ته ژرترژره مرستې ورسوي.

د ترکمنستان سفارت پر اېکس پاڼه لیکلي، په یاده ناسته کې چې د ترکمنستان سفیر هم ګډون لاره؛ دواړو خواوو د ټاپي پروژې د مسیر د ځمکو د استملاک بهیر او د یادې پروژې د تطبیق د اسانتیا لپاره د اړونده ادارو ترمنځ د همغږۍ پر څرنګوالي خبرې کړې دي.

دغه سفارت څرګنده کړې، دواړه خواوو په ګډه ژمنه وکړه چې د یادې پروژې د پلي کولو لپاره به اړینې چارې په همغږۍ او رڼه توګه ترسره کړي. د ترکمنستان سفیر خواجه عوضوف او د ټاپي پروژې رییس امانوف دواړو ټینګار کړی، چې دغه پروژه د دواړه هېوادونو لپاره ستر اقتصادي اهمیت لري.

نوموړي سفارت ویلي، دغه ناسته د پروژې د پلي کولو په برخه کې د خنډونو کمولو او د اړونده ادارو د ګډ کار د تضمین لپاره ترسره شوې.

دغه فلم د شکېبا عادل او اېلینا په لارښوونه جوړ شوی او ځینې برخې یې نجونو خپله په پټه د موبایل له لارې په کابل کې ثبت کړې دي. په دغه فلم کې ښودل شوې، چې د طالبانو په واکمنۍ کې افغان نجونې د زده‌کړو، کار او ازادۍ له محدودیتونو سره مخ دي؛ خو بیا یې هم د شته ګواښونو سره، سره د کتاب لوستلو کلب جوړ کړی.

شکېبا عادل چې د طالبانو تر لومړۍ واکمنۍ وروسته د افغانستان د ټلوېزیون پر څپو راڅرګنده شوې لومړۍ ښځه وه، د فلم په اړه وویل: «زه له دې نجونو سره کار کوم ځکه چې هغوی غواړي غږ یې واورېدل شي».

اېلینا چې د دغه فلم یوه لارښوونکې ده، وویل: «هغوی د خپلو تجربو او د زړه خبرې د زړه له تله شریکوي. د دغه ښځو زړورتیا او یو له بل څخه ملاتړ د مقاومت ښکاره بڼه ده. هنر د دوی د مبارزې وسیله ده».

دغه فلم د کوپنهاګن د فلم فسټوال (CPH:DOX) په ۲۳مه دوره کې وړاندې کېږي. شکېبا او اېلینا هیله څرګنده کړې، دغه فلم به نړۍواله ټولنه وهڅوي چې پر طالبانو فشار راولي او له دې لارې به د افغان ښځو غږونه د نړۍ په کچه واورېدل شي.

د طالبانو سترې محکمې تر دې وړاندې ویلي و، چې په ۲۰۲۵کال کې یې لږترلږه ۱۰۳۰ کسان د بېلابېلو تورونوله امله په عام محضر کې په دُرو وهلي دي. د افغانستان انټرنشنل - پښتو د څېړنو له‌مخې؛ په ۲۰۲۵کال کې په افغانستان کې بدني سزاوې د تېر کال پرتله دوه برابره زیاتې شوې دي.

سربېره پر دې طالبانو په تېر ۲۰۲۵کال کې لږترلږه درې کسه په خوست، بادغیس او پکتیا ولایتونو کې په عام محضر کې اعدام کړي دي. د بشري حقونو بنسټونه وايي، دغه ډول سزاوې له نړۍوالو قوانینو او بنسټیزو بشري حقونو سره په ټکر کې دي او په هېواد کې یې د وېرې فضا خوره کړې ده.

ملګرو ملتونو، د بشري حقونو څار سازمان او د بښنې نړۍوال سازمان په وار - وار له طالبانو غوښتي، چې دغه ډول سزاوې ودروي.

یوه لوړپوړي ځایي چارواکي د پاکستان ډان ورځپاڼې ته ویلي، چې په دغه نیول شویو افغانانو کې ۳۳ نارینه، ۱۴ ښځې او ۱۸ ماشومان شامل دي. د ځایي چارواکو په وینا؛ امنیتي ځواکونو یې د دغه کډوالو اړوند څلور پټنځایونه هم له‌منځه وړي دي.

دغه چارواکو ادعا کړې ده، چې نیول شوي کسان پر ناقانونه لارو پاکستان ته ننوتي وو او د ایران او ترکیې له لارو اروپايي هېوادونو ته د سفر په تمه وو. دوی وایي، نیول شوي کسان د نورو څېړنو لپاره اړوندو ادارو ته سپارل شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې پر ډیورنډ کرښه د طالبانو او پاکستان ترمنځ تر نښتو وروسته دغه هېواد په بېلابېلو ښارونو کې د افغان کډوالو د نیولو لړۍ چټکه کړې ده.