د ملګرو ملتونو د هستوګنې اداره (UN-Habitat) وایي د کډوالۍ نړیوال سازمان (IOM) سره په ګډه یې پروژه پیل کړې چې له مخې به یې په افغانستان کې د داخلي بېځایه شوو او له نورو هېوادونو راستنېدونکو لپاره د کور، ځمکې او ملکیت حقونه خوندي کړي.
د یو این هبیتات له خوا په خپره شوې اعلامیه کې راغلۍ، افغانستان له اوږدې جګړې وروسته د بېځایه شوو کورنیو او راستنېدونکو د ستونزو سره مخ دی. شاوخوا ۶ میلیونه داخلي بېځایه شوي خلک په هېواد کې ژوند کوي، پداسې حال کې چې له ۲۰۲۳ کال راهیسې ۶۰۰،۰۰۰ تر ۱.۵ میلیونه کسان په جبري ډول افغانستان ته راستنه شوي دي.
په اعلامیه کې راغلي، په غیر رسمي مېشت ځایونو کې د دې خلکو ژوند له ګڼو خطرونو سره مخ دی، چې د ځمکې او ملکیت د حقونو له نشتوالي، د کورونو او بنسټیزو خدماتو په کمښت، او د اقلیمي پېښو لکه سېلابونو او وچکالیو اغېز لاندې دی. ښځې په ځانګړي ډول زیانمنې کېږي، ځکه د کورنیو دندې او ماشومانو پالنه د اقلیمي ستونزو په وخت کې زیاتیږي.
اعلامیه همدا راز راغلي، د IOM او UN-Habitat ګډه پروژه د جلالاباد او هرات شپږ غیر رسمي مېشتو سیمو ته ځانګړې شوې، چې د داخلي بېځایه شوو او د پاکستان او ایران څخه راستنېدونکو خلکو مهم مرکزونه ګڼل کېږي. پروژه دد ځمکې د مالیکیت حقونود امنیت، اقلیمي زغم او د جنسیت برابرۍ مسایل په یوځای حلولو تمرکز لري او هڅه کوي د ښځینه او نارینه وګړو لپاره د اقلیم-زغم لرونکي کورونو او ټولنې بنسټونه جوړ کړي.
د UN-Habitat مسؤلینو ویلي چې دا هڅې د اوږدمهاله بیا ځای پر ځای کولو، ټولنیز ثبات او د اقلیم پر وړاندې مقاومت لپاره حیاتي دي، ځکه د کور، ځمکې او ملکیت حقونو خونديتوب د راستنېدونکو او بېځایه شوو خلکو د سوکاله ژوند لومړنی شرط دی.
