چین یوځل بیا ویلي، چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د روانو شخړو د کمولو لپاره به خپلې هڅې دوامدارې وساتي. د چین د بهرنبو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ له دواړو هېوادونو غوښتنه وکړه چې له شخړې یو ګام شاته شي او بېرته خبرو ته راستانه شي.
چین د دوشنبې په ورځ یو ځل بیا وویل چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ د زیاتېدونکي تاوتریخوالي د کمولو لپاره مرستې ته چمتو دی.
د یاد هېواد د بهرنیو چارو وزارت ویاند لین جیان د خپلې اونیزې خبري غونډې پر مهال وویل، «تر ټولو عاجله اړتیا دا ده چې وضعیت نور خراب نه شي».
هغه ټینګار وکړ چې «دواړه ګاونډي هېوادونه باید خپلې ستونزې د خبرو او مذاکراتو له لارې حل کړي، نه د جګړې له لارې».
هغه زیاته کړه چې بیجنګ چمتو دی د پاکستان او طالبانو ترمنځ د اړیکو د ښه کولو لپاره رغنده رول روان وساتي. د هغه په وینا، بیجینګ په وروستیو ورځو کې له دواړو لوریو سره اړیکې نیولې دي چې هغوی د زغم او خبرو اترو لور ته وهڅوي.
دا څرګندونې داسې مهال دي، چې د چین د بهرنیو چارو وزیر وانګ يي په دې وروستیو کې د طالبانو د بهرنیو چارو له سرپرست وزیر امیر خان متقي سره ټیلیفوني خبرې وکړې.
په دې خبرو کې وانګ يي ټینګار وکړ چې د دواړو هېوادونو اختلافات باید د مشورو او ډیپلوماتیکو چینلونو له لارې حل شي.
د چین ځانګړي استازي د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له چارواکو سره هم لیدلي، خو د پاکستان رسمي سرچینو ددغه هېواد رسنیو ته ویلي، چې اسلام اباد دمګړۍ له طالبانو سره تعامل او خبرو اترو ته لېواله نه دی.
د طالبانو امنیه قومندانۍ وايي، دا قطعه به د ښار او شاوخوا سیمو په مهمو ځایونو کې ځای پر ځای شي او هڅه به وکړي چې د اختر په ورځو کې د خلکو امنیت خوندي وساتي.
کندهار کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند جمشید ویلي، په دې تازه جوړې شوې قطعې کې یو شمېر طالبان د موټرسایکلونو له لارې ګزمې کوي تر څو د امنیتي پېښو په پرمهال ژر د پېښې ځای ته ورسېږي او لازم اقدامات ترسره کړي.
د نوموړي په خبره، دا قطعه به د ښار په بېلابېلو ناحیو کې د ورځې او شپې پر مهال فعال حضور ولري.
طالب چارواکي وایي، چې د دې قطعې غړي به په سپکو او درنو وسلو سمبال وي او د اړتیا پر مهال به د نورو امنیتي ځواکونو سره په همغږۍ عملیات ترسره کړي. خو د ځینو محلي سرچینو په وینا، د دغې قطعې له غړو سره عادي وسلې دي او د تجهیزاتو له پلوه له نورو طالب پولیسو سره کوم څرګند توپیر نه تر سترګو کېږي.
د امنیتي قطعې جوړېدل داسې مهال اعلانېږي چې په وروستیو میاشتو کې د کندهار په ښار کې د غلاوو او نورو جنايي پېښو د زیاتېدو راپورونه ورکړل شوي دي.
یو شمېر اوسېدونکي ادعا کوي چې دغه پېښې زیاتره وخت له رسنیو پټې ساتل کېږي او چارواکي هڅه کوي وضعیت عادي وښيي.
د کندهار ښار یو اوسېدونکی عبدالسلام وایي: «په وروستیو کې غلاوې ډېرې زیاتې شوې دي مخکې به خلکو د شپې اندېښنه درلوده، خو اوس د ورځې هم له خلکو پیسې او موبایلونه اخیستل کېږي.»
د کندهار یو بل اوسېدونکی چې نه غواړي نوم یې خپور شي وايي: «د ښار په ځینو سیمو کې غله په ښکاره ګرځي وسلې ورسره وي، کله چې له خلکو شیان واخلي بیا هم په ارامه زړه له سیمې وځي او څوک یې مخه نه نیسي.»
بل لور ته ځینې اوسېدونکي هیله څرګندوي چې د اختر لپاره د ځانګړې امنیتي قطعې جوړېدل به د امنیت د ښه کېدو لامل شي او د جنايي پېښو کچه به راټیټه کړي.
د یادونې وړ ده چې طالب چارواکو تر دې وړاندې هم اعلان کړی چې د اختر د ورځو د امنیت د ټینګښت لپاره به په نورو جنوبي ولایتونو کې هم ورته ګامونه پورته شي.
د راپورونو له مخې، په زابل او روزګان ولایتونو کې هم ورته ځانګړي امنیتي قطعې جوړې شوې دي تر څو د اختر پر مهال امنیتي تدابیر لا پیاوړي شي.