د افغانستان د خبریالانو مرکز (د کب ۲۷مه) د خبریالانو ملي ورځې په مناسبت په افغانستان کې د خبریالانو او رسنیو د حقونو د سرغړونو پېښو پربنسټ چمتو شوي راپور کې ویلي، چې د طالبانو واکمنې ادارې پر رسنیو کنټرول سخت کړی او د ځپلو او سانسور لړۍ په بېساري ډول پراخه شوې ده.
په دغه راپور کې راغلي، د افغانستان د خبریالانو مرکز په ۱۴۰۴کال کې د رسنیو د ازادۍ سرغړونو او د خبریالانو پر وړاندې د تاوتریخوالي لږترلږه ۲۰۷ پېښې ثبت کړې دي چې پهکې دوه د وژنې او د یوه ټپي کېدو، ۱۸۳ ګواښونو، د ۲۱ خبریالانو او د رسنیو فعالانو نیول کېدو پېښې شاملې دي.
د راپور له مخې؛ یو بل مهم ګواښ د ساکښو د تصویر په خپرولو د بندیز پراختیا ده، چې په ۱۴۰۳کال کې په اوو ولایتونو کې د ساکښو د انځور په خپرولو او له طالب چارواکو سره پر ویډیویي مرکې بندیز ولګېده؛ خو دغه لړۍ په ۱۴۰۴کال کې ۱۸ نورو ولایتونو ته وغځېده.
راپور زیاتوي، چې په ۱۴۰۴کال کې لږترلږه ۲۱ سیمهییزې ټلوېزیوني شبکې د ساکښو انځورونو د خپرولو بندیز له امله وتړل شوې او یا هم په راډیو بدلې شولې؛ برسېره پردې په دغه موده کې اته رسنۍ او د خبریالانو ملاتړي سازمانونه د طالبانو لهخوا د نه ژمنتیا په تور د فعالیت بندولو ته اړ اېستل شول او د لږترلږه ۱۰ د خبریالانو او رسنیو ملاتړو سازمانونو جوازونه لغوه شول.
راپور کاږي، د زنداني خبریالانو د جبري اعترافونو خپرول، د طالبانو د لوړپوړو حکومتي چارواکو په خبري ناستو کې د ګډون څخه د ښځینه خبریالانو مخنیوی، یا په ژوندیو خبري ناستو کې د ښځینه خبریالانو غږونو سانسورول د ویرې، ځپلو او جنسیتي تبعیض پالیسۍ ښکاره بېلګې دي.
